Mentionsy

Dzisiaj porozmawiamy bardzo dużo o sprawach pracowych i pracowniczych, bo naszym pierwszym gościem będzie ministra polityki pracy, rodziny i polityki społecznej, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Prawie 44 tysiące skarg wpłynęło do Państwowej Inspekcji Pracy w 2024 roku.

Pani minister, czterodniowy dzień pracy.

Zostaną wyłonione te podmioty, które rzeczywiście wezmą udział w pilotażu skróconego czasu pracy.

My tutaj odgórnie nie przesądzamy, nie narzucamy, czy to będzie czterodniowy tydzień pracy, czy...

Zależy nam na tym, żeby przetestować oddolne, proponowane przez samych pracodawców metody i sposoby skrócenia czasu pracy, oczywiście z zachowaniem wynagrodzenia.

Ja słyszałam niektóre komentarze w trakcie, kiedy ogłaszaliśmy pilotaż skróconia czasu pracy z zachowaniem wynagrodzenia, że to się udać nie może, że gospodarka upadnie, że nie będzie chętnych, że żaden przedsiębiorca się na to nie pójdzie.

My przez ponad rok prowadziliśmy analizy i rozmawialiśmy z tymi firmami, z tymi instytucjami, z tymi przedsiębiorcami, którzy na własną rękę już takie skrócenie czasu pracy u siebie wprowadzili.

poprawia efektywność i wydajność ich pracy, co przekłada się na lepsze zyski dla firmy.

No to oni najlepiej wiedzą i jak słyszą, no mamy mieć krótszy czas pracy, a pracownik ma zarabiać tyle samo, no to sobie od razu mówią, myślą, kurczę, będę musiał zatrudnić nowe osoby.

Wydajność i efektywność pracy nie zależy wprost od tego, ile czasu w tej pracy spędzamy, tylko od tego, jak dobrze pracujemy, jak bardzo w tę pracę jesteśmy zaangażowani, czy nie jesteśmy przemęczeni, bo jeżeli jesteśmy zmęczeni, to pracujemy wolniej, pracujemy gorzej, popełniamy więcej błędów.

Jednym z ciekawych doświadczeń jednego z takich przedsiębiorców, który już skrócił czas pracy, było to, że po wprowadzeniu tego krótszego czasu radykalnie zmniejszyła się liczba absencji chorobowych.

To znaczy pracownicy po prostu rzadziej chorowali, rzadziej brali zwolnienia, częściej byli w pracy i byli bardziej wydajni dzięki temu.

zmniejszyła się liczba zwolnień chorobowych po wprowadzeniu krótszego dnia pracy, to podejrzewam, że ZUS powinno sprawdzić, jak wyglądały te zwolnienia wcześniej.

Natomiast jeżeli skrócenie czasu pracy pozwoli na to, żeby pracownicy byli bardziej efektywni, wydajni, zadowoleni z pracy, a jednocześnie mieli więcej czasu dla pracy,

Sama ta praktyczna część, to znaczy faktyczne skrócenie czasu pracy w wybranych firmach i instytucjach, to będzie pełen rok, dwa.

Być może legislacyjne, bo będzie to już ten etap, kiedy będzie można zaproponować jakieś rozwiązania w prawie pracy.

Być może będzie potrzeba poszukiwania nowych rozwiązań, które pozwolą tak elastycznie, w sposób szyty na miarę, dopasowywać to skrócenie czasu pracy do różnych branż.

Rozumiem, że będą różne pomysły na to, jak to rozwiązać, bo jeszcze pewnie przedsiębiorcy nie napisali wam, jaki mają pomysł, czy właśnie będzie to skrócenie czasu pracy, czy skrócenie godzinowe.

Państwowa Inspekcja Pracy od przyszłego roku będzie mogła decyzją przekształcić umowy cywilnoprawne w umowy o pracę.

Drudzy mówią okej, ale zawalczy z patologiami rynku pracy.

Czy to uprawnienie dla Państwowej Inspekcji Pracy nie jest za daleko idące?

Niczego nie zmieniamy, jeżeli chodzi o definicję stosunku pracy.

Jedyne, co ta zmiana wprowadza, to daje instytucji do tego powołanej, czyli Państwowej Inspekcji Pracy,

To znaczy, gdzie prawo jest obchodzone, gdzie w miejsce stosunku pracy, w miejsce umowy o pracę zawierana jest umowa cywilnoprawna.

którzy zatrudniają pracowników zgodnie z kodeksem pracy lub nawiązują relacje biznesowe tam, gdzie faktycznie mamy do czynienia z relacją biznes to biznes.

No ale ci, którzy znaleźli sobie taki sposób na nieuczciwą konkurencję, na obniżanie kosztów pracy i udają, że ktoś, kto przychodzi każdego dnia do pracy, pracuje na określonym stanowisku, pracuje pod nadzorem, wykonuje określony zakres obowiązków, prowadzi własny biznes i to jest B2B, no to niestety tak oni będą pracowali.

Ale wie pani doskonale, że to jest jedna z największych patologii na polskim rynku pracy.

I dlatego chcemy z nią skutecznie walczyć, bo tak, umowy śmieciowe, czyli te umowy cywilnoprawne, które są zawierane w miejsce umów o pracę, nie wszystkie umowy cywilnoprawne, tylko te oszukiwane, to jest jedna z podstawowych patologii polskiego rynku pracy.

To jest zobowiązanie nie tylko Ministerstwa Pracy, ale już całego rządu, bo jest to wpisane właśnie w KPO.

Nadal każdy może otworzyć kodeks pracy, zobaczyć, na czym polega stosunek pracy, sprawdzić, czy to tych pracowników, których zatrudnia, zatrudnia zgodnie z kodeksem pracy, czy nie i ewentualnie wdrożyć działania naprawcze.

Oczywiście Państwowa Inspekcja Pracy po otrzymaniu tych uprawnień do przekształcania decyzją administracyjną tych umów będzie podlegała także tej ścieżce odwoławczej.

będzie uważał, że został nieprawidłowo oceniony, że to przekształcenie było bezzasadne, będzie mógł się odwołać i to do samej Państwowej Inspekcji Pracy, a jeśli będzie potrzebował, to także do sądu.

Ale czas najwyższy, żeby Państwowa Inspekcja Pracy mogła skutecznie działać.

W tej samej ustawie jest podniesienie, dwukrotne zwiększenie kar za łamanie prawa pracy.

Bo prawo pracy trzeba w końcu zacząć traktować jak element polskiego prawa.

Pani minister, ale skoro wzmacniacie Państwową Inspekcję Pracy, to po co jest rzecznik pracowników?

Państwowa Inspekcja Pracy jest od tego, żeby reagować na nadużycia.

Inspekcja pracy oczywiście jest do tego, żeby reagować na nadużycia.

Wiadomości, które spływają do Rzecznika Praw Obywatelskich oczywiście są rozpatrywane, ale Rzecznik Praw Obywatelskich ma taki zakres kompetencji i obowiązków, że akurat skupienie się na tych sprawach, przyłączanie się do postępowań przed sądem pracy, czy składanie jakichś skarg, dalszych odwołań jest po prostu często poza jego organizacyjnymi możliwościami.

Natomiast rośnie, najmniej jest ofert pracy.

Od 15 lat nie było tak mało ofert pracy, jak jest w tej chwili.

I pewien, nie mówię, że całkowity, ale pewien wpływ na te dane statystyczne miało wejście w życie nowej ustawy o służbach zatrudnienia i o rynku pracy, ponieważ ta ustawa spowodowała, że nieco inaczej wygląda proces rejestrowania, wyrejestrowania, informowania o tej liczbie zarejestrowanych bezrobotnych.

No tak, ale ofert pracy najmniej od 15 lat.

Natomiast my oczywiście musimy obserwować dynamikę rynku pracy i przygotowywać się na różne możliwe scenariusze.

Temu też służyć ma na przykład pilotaż skróconego czasu pracy.

Bo skrócenie czasu pracy jest jednym ze sposobów, czy może być wtedy, gdyby była taka sytuacja, żeby inaczej tę pracę dystrybuować, żeby umożliwiać i też zostawiać więcej czasu na przekwalifikowywanie się, na uzupełnianie umiejętności i kwalifikacji.

Jeśli miałoby tak się zdarzyć, w mojej ocenie w tej chwili jednak jest zachowana równowaga, ale jeśli miałoby się tak zdarzyć, to to jest tylko kolejne uzasadnienie dla tego, jak bardzo potrzebna jest nam ta będąca priorytetem rządu reforma prawa pracy.

Nie tylko potrzebujemy dobrze napisanego, bo mamy dobry kodeks pracy, ale potrzebujemy też instytucji, narzędzi, instrumentów, żeby egzekwować te prawa pracownicze.

Gdyby miała się ta sytuacja zmienić, to dlatego tak bardzo potrzebujemy silnych instytucji bezpieczeństwa prawnego, takich instytucji jak Rzecznik Praw Pracowników, Silnej Państwowej Inspekcji Pracy, jasności co do tego, jakie są zasady wynikające z kodeksu pracy i że państwo stoi na ich straży i traktuje prawo pracy jak element obowiązującego prawa.

Ustawa wymaga takiej pracy.

Nie tylko dlatego, że tak zostało zapisane, choć tak umów się dotrzymuje, ale także dlatego, że to jest naprawdę kluczowy czas w tej pracy parlamentarnej.

Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk była pierwszym gościem Onet rano.

To w ogóle skala współpracy polsko-ukraińskiej.

A z drugiej strony widzę ile do polskiego budżetu wchodzi z miejsc pracy w Polsce, z podatków.

To tak jak w Rosji, jak się szło do pracy, to się w setkę trzeba było szczelić po drodze.

Tak jak i u nas idąc do pracy, niestety część polskiego społeczeństwa sięga po małpki i z tym trzeba zrobić porządek.

Tylko Państwo na to, że to też mamy tę diagnozę, że to jest fantastyczna historia, te 36 lat, ale przyszłość wygląda bardzo niepewnie, bo te tradycyjne nasze przewagi, czyli przede wszystkim, umówmy się, tańszy koszt pracy, niższy koszt pracy, to już nie jest żadna przewaga.

Jak widzę, co proponują politycy i na przykład mówią, że teraz Państwowa Inspekcja Pracy będzie wchodzić do firm i kwestionować i po prostu narzucać zmianę trybu zatrudnienia,

Fakt to, że co druga osoba, a nawet więcej nie ma pracy.

I my wiemy doskonale, że dzisiaj tracimy te przewagi, że koszt pracy u nas cały czas rośnie.

Przeniesienie firmy też nie jest takie proste, że ktoś powie, no dzisiaj nam już się w Polsce nie opłaca, bo koszt pracy jest za wysoki, to ja swoją firmę niemiecką przeniosę do Niemiec.