Mentionsy

OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich
29.11.2025 08:00

Czy przewidywanie przyszłości to zawsze wróżbiarstwo?

Dziś andrzejki. W związku z tym chcemy porozmawiać o przyszłości i o tym czym różni się poważne przewidywanie przyszłości od wróżbiarstwa. Czy wszelkie próby przewidywania są z góry skazane na porażkę? Czy wszystkie są niepoważne i niewarte uwagi? Jak formułowane są profesjonalne prognozy? Na te i inne pytania odpowiada Karol Wasilewski, kierownik Zespołu Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 31 wyników dla "Lem"

O tym będę dzisiaj rozmawiał z Karolem Basilewskim, kierownikiem zespołu Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej w OSW.

No i oczywiście rodzi to szereg różnych problemów.

I super, że o to pytasz, bo no tak, jeśli celem nie może być przewidzenie przyszłości,

Natomiast, bo w tym zawiera się sedno całego problemu.

Chociaż pewnie w którymś momencie tej rozmowy dojdziemy do Lema i będzie można wytłumaczyć, że... Każda rozmowa o przyszłości kończy się o Lemie.

Otóż to, albo w zasadzie zaczyna się od Lema.

Znowu, nie wiem, czy można mówić klasyczne o czymś, co jest tak świeże, można powiedzieć, ale powiedzmy, klasyczne procesy foresightowe zawierają w sobie trzy elementy.

Element pierwszy, czyli badanie.

Drugi ten element to jest właśnie układania tego wszystkiego w scenariusze.

I trzeci, dla mnie osobiście zawsze był to najciekawszy i najważniejszy element, to jest strategizowanie.

To znaczy, scenariusze są wyłącznie elementem podprowadzającym do tego, żeby zbudować lepszą strategię.

Po drugie zaznaczylibyśmy, że problemy strukturalne tego państwa nie zostały rozwiązane.

no nazwijmy to reżimu w Idlibie, zwrócilibyśmy, i nie wiadomo, czy byśmy traktowali to poważnie, ale zwrócilibyśmy uwagę na to, co Jolani mówił od lat w zasadzie, że celem jest cała Syria.

Ale jeszcze raz, jeśli mapowalibyśmy to jako ryzyko, no to z jednej strony wskazalibyśmy tę jego transformację polityczną, ideologiczną i te funkcje zarządcze tego reżimu, a z drugiej strony musielibyśmy zmapować to, że on mówił, że celem jest cała Syria.

Teraz problem jest taki, że bardzo często analitycy i analityczki stują przed...

No ale niestety jeszcze jeden element doszedł.

No i to jest problem, bo to było badanie.

To jest kolejny element, który niweluje właśnie tę możliwość pomylenia się i tego tkwienia w tym takim samozachwycie.

Tylko skoro już wiemy, że przyszłości nie da się przewidzieć, no to mamy jeden problem, tak?

No bo trudno założyć, że wszystko to, co napisaliśmy w najbardziej prawdopodobnym scenariuszu, zwłaszcza przy powiązaniu różnych elementów, się ziści.

Drugi problem z tym związany jest taki, że jeśli przedstawia się decydentowi, teraz nie mówię tylko o decydencie politycznym, mówię o decydencie jako o osobie, która po prostu podejmuje jakieś decyzje.

I teraz zastanawiano się długo jak rozwiązać ten problem.

czy na ten problem, jak no właśnie poradzić sobie z problemem tych scenariuszy.

Wspomniałem, że i w zasadzie to powiedziałeś, że wszystko się kończy na Lemie, a ja powiedziałem, że wszystko się zaczyna na Lemie.

Fenomenalne jest to, że gdy przeczyta się na przykład sumę technologiczną Lema, to tam widać zalążki tego podejścia.

No oczywiście tutaj ja będę bronił, zaciekle tezy, że Lem był geniuszem.

Lem głęboko zrozumiał, że to jest nieprzewidywalne.

takie elementy, które Amerykanie nazywają mentalną supermocą.

Jest jedna rzecz, którą ja zrozumiałem z tego strategizowania i przeniosłem to na taki bardzo jednostkowy element, a której nigdy się nie dostrzegałem.

Mamy przynajmniej te trzy elementy.

Tak samo myślenie o tej kompleksowej przyszłości pozwala mi zrozumieć, że te takie dwie bardzo popularne narracje, jeśli się rozchodzi o myślenie o przyszłości, a więc hura optymiści i katastrofiści, to są takie dwa wiodące plemiona, czy powiedzielibyśmy na przykład techno-optymiści i techno-pesymiści, to też jest kierunek donikąd.

0:00
0:00