Mentionsy

Misja specjalna
07.12.2025 19:00

Powstanie Mahdiego. Jak islamski prorok rzucił wyzwanie Imperium Brytyjskiemu

W styczniu 1885 roku powstańcy pod wodzą islamskiego proroka Mahdiego zdobyli Chartum, kluczowe miasto Sudanu. Brytyjski generał Charles Gordon, który dowodził obroną, zginął, a wieść o jego śmierci wstrząsnęła opinią publiczną w Wielkiej Brytanii. Rząd w Londynie, niechętny kosztownej interwencji, zdecydował o wycofaniu wojsk z tego kraju. Kim był Mahdi, który rzucił wyzwanie wielkiemu Imperium Brytyjskiemu i przejął władzę w Sudanie? Dlaczego Brytyjczycy początkowo nie chcieli tłumić powstania? W dzisiejszym odcinku Misji specjalnej opowiadamy o wydarzeniu, które jest jednym z centralnych wydarzeń powieści Henryka Sienkiewicza "W pustyni i w puszczy".

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Sudan"

Dlatego w marcu 1885 roku zapada decyzja o wycofaniu wojsk brytyjskich z Sudanu do Egiptu.

Kim był Mahdi, który rzucił wyzwanie Imperium Brytyjskiemu i przejął władzę w Sudanie?

W 1820 roku armia egipska najeżdża sąsiadujący od południa Sudan i mimo oporu kraj musi uznać zwierzchność Egiptu.

Jednym z muzułmańskich duchownych, który zaczyna zdobywać coraz większe uznanie, jest Muhammad Ahmad ibn Abd Allah, który przejdzie do historii jako Mahdi z Sudanu.

Głosi on potrzebę odnowienia wiary i wyzwolenia Sudanu z rąk niewiernych.

Gdy egipski gubernator Sudanu, Muhammad Rauf Pasha, dowiaduje się o tej deklaracji, wysyła do Mahdi'ego list, w którym proponuje mu nawiązanie współpracy z rządem egipskim.

Rebelia w Sudanie zaczyna przybierać nasilę, a władze w Londynie zastanawiają się, co powinny w tej sytuacji zrobić.

Uważa, że będzie ona bardzo kosztowna, a odzyskanie kontroli nad Sudanem nie przyniesie korzyści, które by ją uzasadniały.

Obawiając się znacznego spadku poparcia, premier wzywa do siebie generała Charlesa Gordona i mówi Proszę udać się do Sudanu i pomóc w przeprowadzeniu ewakuacji ostatnich żołnierzy i urzędników.

Tymczasem brytyjski premier wciąż jest niechętny wysłaniu brytyjskich oddziałów do Sudanu.

Sudan nie jest z naszej perspektywy aż tak ważny, a wojska Magdiego raczej nie zagrożą naszej kontroli nad kanałem Suezkim.

Tymczasem Mahdi przejmuje kontrolę nad niemal całym Sudanem.

Wśród popleczników Mahdiego rozpoczyna się walka o władzę i ostatecznie na czele Sudanu staje Abdul Lahi, bliski współpracownik zmarłego przywódcy.

Co więcej, Sudan nawiedzają klęski głodu, które dodatkowo osłabiają pozycję przywódcy kraju.

Choć przez następnych kilka lat Wielka Brytania nie wyraża chęci ponownego opanowania Sudanu, sytuacja zmienia się w 1896 roku.

W tym roku Włosi ponoszą klęskę podczas próby podbicia Etiopii, a Wielka Brytania zaczyna się obawiać potencjalnego sojuszu tego kraju z Sudanem.

Dlatego rząd w Londynie decyduje, że konieczne będzie odzyskanie kontroli nad Sudanem.

W czerwcu 1896 roku wojska brytyjsko-egipskie rozpoczynają atak na Sudan.

Oznacza to koniec powstania Mahdiego, a Sudan staje się kondominium Egiptu i Wielkiej Brytanii.

0:00
0:00