Mentionsy

Dzisiaj dosłownie, tak jak nagrywamy ten podcast, w rynek uderzy wznowienie naszej książki Chiny jednego dziecka.

i jak swoją rolę projektują Chiny w tym międzynarodowym ładzie.

No właśnie, Chiny i Arktyka.

Chiny nie są państwem arktycznym.

Jeżeli sobie spojrzymy na mapę świata, to ku naszemu zdziwieniu okaże się, że Chiny nie są państwem arktycznym, nie mają żadnych terytorium.

Deklaratywnie Chiny są państwem bliskoarktycznym.

W 2018 roku Chiny wydały taką tak zwaną białą księgę dotyczącą swojej...

Chiny nie mają żadnych roszczeń terytorialnych w regionie.

Chiny oczywiście bardzo otwarcie są Arktyką zainteresowane, ale nie roszczą sobie praw do żadnych terytoriów w tym obszarze.

Chiny od 2013 roku mają status tak zwanego stałego obserwatora.

To oznacza, że oczywiście Chiny nie mają żadnego prawa głosu, nie mają żadnego realnego wpływu na decyzje podejmowane przez tę Radę, ale mają możliwość uczestnictwa w tak zwanych pracach roboczych, czyli na przykład właśnie w różnego rodzaju posiedzeniach i tego typu wydarzeniach.

Chiny pojawiły się dopiero 15 lat później.

Także Chiny pojawiły się dosyć późno.

ale na pewno zdecydowanie świadomie, tak samo jak zresztą ta tak zwana Biała Księga, jeżeli chodzi o to, że Chiny po raz pierwszy tak wyartykułowały jaka jest ich polityka arktyczna, to miało miejsce dopiero w 2018 roku, więc tak naprawdę to zainteresowanie Chin Arktyką, ono jest widoczne, ale ono jest stosunkowo nowe w polityce zagranicznej Chin.

Chiny generalnie deklarują, że chcą pewne rzeczy robić.

Chiny mają dwa lodołamacze na dzień dzisiejszym.

A drugi dopiero pływa od 2019 roku, więc Chiny na ten moment mają dwa takie statki.

To jest cały czas taki projekt, który Chiny tak sądują.

w szerszym kontekście mówimy o Arktyce, a przypomnijmy sobie, że na przykład w 2022 roku amerykański admirał Rob Bauer mówił właśnie, że Chiny rozszerzają swoją obecność w regionie, to, że tam topnieją właśnie lodowce i inwestują, on powiedział dosłownie dziesiątki miliardów dolarów w infrastrukturę.

Tak, jeżeli chodzi właśnie o infrastrukturę i o tych zarzutach, że Chiny bardzo dużo w infrastrukturę w tym regionie inwestują, tak naprawdę na ten moment Chiny pracują, współpracują z Rosjanami nad jednym takim projektem.

Więc to jest jedyny taki namacalny projekt, w który Chiny są zaangażowane.

Jeżeli chodzi w ogóle o całą tę strategię w Arktyce, to bardzo, bardzo dużo opiera się o zmianę klimatu, bo po prostu Chiny się zainteresowały tą Arktyką też dlatego, że w związku z tym, że następuje ocieplenie klimatu,

Jeżeli chodzi o takie realne rzeczy, które Chiny robią, to Chiny na przykład są bardzo mocno zaangażowane w prowadzenie badań na Arktyce.

Najbliżej Grenlandii Chiny mają swoją stację Yellow River na Svalbardzie.

Można powiedzieć, że to roszczenie właśnie do bycia obecnym w Arktyce jest oparte przez Chiny na dwóch filarach.

Jedno to jest to, że Chiny są ważnym uczestnikiem tego międzynarodowego ładu instytucjonalnego, a drugie to właśnie, że Chiny są potęgą naukową i dla dobra ludzkości...

Bez Rosji to Chiny nie byłyby w stanie nic tam zrobić.

To jest tak, że tak jak na przykład wspomniałem o tym braku kompromisu względem właśnie Power of Siberia 2, że Chiny nie chcą być uzależnione od jednego dostawcy.

Ostatnio mamy news tego, że Chiny zaprzestały importu energii elektrycznej z Rosji.

Chiny mogą być obecne w Arktyce na taką skalę, więc jest to krytyczny rejon, gdzie Chiny mogą, nie mając samej jasnej, czytelnej wizji obecności, są w większym stopniu polegające na Rosji i będą wspierać jej cele.

Właśnie, porozmawiajmy sobie o Grenlandii już samej, bo właśnie, jeżeli mielibyśmy powiedzieć, co Chiny, czy Chiny w ogóle cokolwiek robiły na Grenlandii, czy próbowały, o może tak, no to

Zdecydowanie tak, ale raczej to jest już głos przeszłości, bo dzisiaj jesteśmy w roku 2026, ale dekadę temu i wcześniej Chiny próbowały wprowadzać swoje inwestycje na Grenlandię i w latach 2012-2017 one stanowiły około 10% PKB Grenlandii.

Dania też blokowała potem oferty chińskich firm państwowych na rozbudowę sieci lotnictw na Grenlandii, więc tam dużo takich projektów zostało zablokowanych właśnie przez Danię, często pod presją Stanów Zjednoczonych, więc Chiny zostały de facto z tej Grenlandii po prostu w pewnym momencie wypchnięte.

i sama jednak zdecydowała się te lotniska zmodernizować, więc też nie można do końca powiedzieć, że Dania była zupełnie pasywna wobec tego chińskiego wpływu, więc Chiny muszą się w pewnym sensie wycofać z tamtego poziomu zaangażowania, jakie liczyły, że będą miały w Grenlandii, do takiego status quo...

Znaczy moim zdaniem on też przecenia istotność Chin dla Grenlandii i to, co Chiny były w stanie tam zrobić w ciągu ostatniej dekady, no bo mówimy, tak jak właśnie Piotr wspominałeś o tej modernizacji lotnisk, to jest rok 2018, to zostało zablokowane i w zasadzie od tamtej pory już nic Chiny na Grenlandii w stanie zrobić nie były.

priorytetyzacji bezpieczeństwa surowcowego nie jest możliwe, żeby Chiny mogły tam wydobywać te surowce na Grenadę.

Masz rację Piotr, że widać, że Chiny zdają sobie już sprawę z tego, że Grenlandie w tym momencie raczej przegrały i tamtych wpływów więcej na ten moment spodziewać się raczej nie możemy.

Były takie głosy, że tak, Chiny też potrzebują z perspektywy swojego ubezpieczeństwa narodowego Grenlandii i też jeszcze Japonii.

I oczywiście Tajwanu i jeszcze kilka innych państw by się znalazło i oczywiście to jest robienie sobie żartów, ale no nie oszukujmy się, Chiny też bardzo, bardzo dużo swoich ruchów tłumaczą bezpieczeństwem narodowym, chociaż no akurat niespory terytorialne, no bo tutaj używa się tego pojęcia prawa historycznego, tak, coś zawsze było chińskie, więc ma być chińskie.

I no niestety ja mam takie przemyślenie, że gdyby na przykład USA były w sytuacji Chin, czyli byłyby otoczone z jednej strony w całości bazami swojego największego rywala, no to Tajwan prawdopodobnie już dawno zostałby zajęty, a Chiny tutaj jeszcze...

Musimy nałożyć sankcje na USA tak jak kiedyś na Chiny.

A teraz skonfrontujcie sobie to z tym, co często mówimy o generalizowaniu pojedynczych wydarzeń w Chinach się dziejących i na główkach mówiących Chiny, Chińczycy, chińscy naukowcy itd.

Ale z drugiej strony to też pokazuje, co Chiny myślą o sobie samych, jako o takim mocarstwie, które też będzie beneficjentem takiego ładu międzynarodowego, gdzie silny może więcej.

Ale już tak na serio, zupełnie w oderwaniu od tych głosów, o których dyskutujemy mniej czy bardziej poważnie, ta sytuacja wokół Grenlandii zmusza Chiny do aktywnego ustosunkowania się i być może też wykorzystania jakoś tej sytuacji i rozłamu relacji europejsko-amerykańskich.