Mentionsy
Śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach
Święto Trzech Króli, które obchodzone jest 6 stycznia, należy do najważniejszych chrześcijańskich obrządków. Tradycja podaje, że Dzień Objawienia Pańskiego, jak brzmi jego rzeczywista nazwa, obchodzimy na pamiątkę hołdu, jaki został oddany Jezusowi po narodzinach w Betlejem przez trzech Mędrców przybyłych ze Wschodu. Dlatego śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach podążymy w towarzystwie Cezarego Jastrzebskiego i Roberta Szumielewicza.
Szukaj w treści odcinka
No i właśnie dziś podążymy śladem wizerunków Trzech Króli w parafiach świętokrzyskich.
Widzimy więc takie nawarstwianie się różnych informacji dotyczących 6 stycznia, a do tego można by jeszcze dołożyć VI wiek, kiedy właśnie okazało się, bibliści stwierdzili, jeden z arcybiskupów, że w rzeczywistości ci mędrcy magowie byli królami.
Zwykle ten, który jest traktowany jako najstarszy i Melchior właśnie jako najstarszy jest przedstawiany, a jest identyfikowany z Europą.
Dlatego cały czas musimy o tym pamiętać, że to nawarstwianie się różnego rodzaju informacji w sztuce znajdowało odbicie w ten sposób, że pojawiały się różne wątki i nie do końca one były identyczne.
Dlatego też zagadki, zagadki, jeszcze raz zagadki, ale też właśnie to ukształtowanie naszego współczesnego nawet podejścia do tej problematyki poprzez to, co działo się w średniowieczu.
A kiedy mówimy o średniowieczu, to oczywiście warto pamiętać o dziele, do którego niekiedy się odnosimy, chociaż dawno chyba nie cytowaliśmy Jakuba de Voragine.
Dlatego też warto sięgnąć po tę pracę, bo tam też będzie mnóstwo kwestii, które nie były rozstrzygnięte przez Jakuba de Voragine.
To zajrzyjmy zatem do złotej legendy Jakuba de Voragine i tych wątków związanych właśnie z trzema królami.
Jakub de Voragine zatytułował część swojej pracy, tej słynnej złotej legendy, Objawienie.
W związku z tym rzeczywiście mogły tu być jakieś interpretacyjne kłopoty, ale Jakub de Voragine nam to wyjaśnia, pisząc tak, zresztą Kościół z tych czterech cudów obchodzi szczególnie pierwszy.
Święty Jan Chryzostom, kolejna interpretacja i właśnie Jakub Woradzinę, to naprawdę taka jest też intelektualna przygoda, bo sięga po wiele takich źródeł, do których warto zaglądać również współcześnie, jeśli chcemy te różne sprawy dotyczące wiary, ale też historycznych wydarzeń, bo musimy pamiętać, że przecież Biblia opisuje historyczne wydarzenia również.
Wedle Remigiusza samo Dziecię Boskie ich wiodło lub jeszcze wedle innych szybkość ich podróży pochodzi stąd, że jechali na dromaderach, czyli na dwugarnych wielbłądach, zwierzętach bardzo rączych, które robią więcej drogi przez dzień niż konie przez trzy.
To myślę, że część takich ciekawostek, część może wątpliwości związanych z imionami, związanych z wyglądem Trzech Króli, z tymi literami, które pojawiają się na naszych drzwiach w związku z Trzema Królami.
Generalnie możemy powiedzieć tak, że jeśli patrzymy na te sceny, które związane są z pokłonem Trzech Króli, bo tutaj nie ma innych elementów, jest tylko pokłon Trzech Króli, więc od razu powiedzmy, że my też, podobnie jak Jakub de Voragine, który stwierdził, że Kościół się koncentruje na wydarzeniu związanym z hołdem Trzech Króli, więc my też siłą rzeczy nie mamy nawet innego wyjścia, ponieważ na naszych przedstawieniach świętokrzyskich, o których jeszcze nie mówiliśmy, bo to są miejscowości, w których jeszcze nie byliśmy,
I tam są właśnie takie siedemnastowieczne sceny maryjne i dlatego jest Boże Narodzenie i dlatego też jest między innymi pokłon Trzech Króli, które wyeksponowano na takich ścianach tarczowych.
Przy Bożym Narodzeniu mówiliśmy o podłuczu, bo w jednym z łuków pod spodem jest przedstawiona scena Bożego Narodzenia.
Podobnie też sytuacja wygląda, mimo że oczywiście wiele razy był kościół odnawiany, remontowany, konserwowany, no ale wszystkiego nie można odwzorować, no bo często już destrukcja jest tak daleko posunięta, że nawet trudno sobie wyobrazić, co mogło się znajdować na takiej polichromii, czyli malowidyle wykonanym na ścianie.
I tutaj również w przypadku pokłonu Trzech Króli mamy taką sytuację, że właściwie jest tylko jeden
I dzisiaj mówimy o tym, że kościół, który jest właśnie przykładem takich wspaniałych realizacji z epoki Wazów, no bo on potem był barokizowany i zmieniany, ma właśnie takie wyposażenie, które oczywiście z jednej strony łączy się z gotykiem,
Ze stylem zwanym rococo, ze stylem zwanym barokowy, ale przede wszystkim wyposażenie jest barokowe i rococowe, czyli znacznie młodsze niż geneza samej świątyni.
Więc mamy 11 ołtarzy i jeden z nich po prawej stronie ołtarz, to jest ołtarz, który został wykonany w 1748 roku i w nim znajduje się obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy.
Natomiast w nadstawie u samej góry, bo jest tylko ten jeden obraz, no i u góry mamy właśnie pokłon Trzech Króli.
Ale też widzimy tutaj kilka innych postaci, takich trudnych do zidentyfikowania.
Po prawej stronie dużą część kompozycji zajmuje siwy duży koń, który ewidentnie był prowadzony zapewne przez tę świtę królewską, chociaż jak Jakub Devoragine twierdził, konie znacznie krótszy odcinek pokonywały,
I dromader by nam się tutaj przydał bardziej chyba, żeby pokazać, że w tym krótkim czasie królowie byli w stanie dotrzeć do Jerozolimy.
Odejdzie to, co było niedobre, ciemne i ruiny, które tutaj się znajdują, symbolizują właśnie ten przełom w dziejach świata, a nastanie ta jasność, której zapowiedź widzimy w tle tego obrazu.
Zwykle święty Józef jest przedstawiany jako mężczyzna już w podeszłym wieku, a tutaj młody z Chrystusem.
I takie właśnie fragmenty tutaj wykonano, więc bardzo to jest takie dekoracyjne.
No i powiedzielibyśmy tak, że przedstawienie jak przedstawienie, ale jest tutaj jeden problem niezwykle interesujący.
Na początku XX wieku był jeden, później drugi remont.
No i zapowiedź tego wszystkiego, co wiązało się z życiem Chrystusowym daje nam nie tylko więc Boże Narodzenie, ale to święto, które jak wspominaliśmy kiedyś było znacznie ważniejsze i tego 6 stycznia obchodzono wiele różnych tych wydarzeń, które się składały na Objawienie Pańskie, tak jak Jakub Woradzinę nam o tym wyraźnie powiedział i jak o tym wiemy.
Ostatnie odcinki
-
Sprowa w gminie Słupia Cz. 1
01.02.2026 11:10
-
Fanisławice w gminie Łopuszno
25.01.2026 11:10
-
Brus w gminie Jędrzejów
18.01.2026 11:05
-
Winnica w gminie Połaniec
11.01.2026 11:10
-
Śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach
06.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 2
04.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 1
02.01.2026 13:31
-
Podsumowanie roku 2025
28.12.2025 11:00
-
Boże Narodzenie cz. 2
26.12.2025 09:15
-
Boże Narodzenie cz. 1
25.12.2025 11:10