Mentionsy
Historia BEZ KITU
17.12.2025 09:00

Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Prof. Błażej Brzostek

Obalenie reżimu Nicolae Ceaușescu w grudniu 1989 r. zapoczątkowało długą i trudną drogę Rumunii ku demokracji i budowy gospodarki wolnorynkowej. W przeciwieństwie do Polski w Rumuni nie istniała zorganizowana opozycja polityczna, dlatego rządy przejęły osoby powiązane z elitą komunistyczną. Władzę uchwycił Front Ocalenia Narodowego. Jego lider, Ion Iliescu od lat czterdziestych XX w. należał do partii, a w 1990 r. został wybrany pierwszym demokratycznym prezydentem z ponad osiemdziesięciopięcioprocentowym poparciem. Wolnym wyborom wiosną 1990 r. towarzyszyły protesty społeczne głównie studentów i inteligencji. Zarzucano rządzącym zawłaszczenie zdobyczy rewolucji przez ludzi dawnego reżimu. Domagano się podjęcia reform prowadzących do demokratyzacji państwa. Zostały one stłumione przez sprowadzonych do stolicy górników, tzw. Mineriady. Sytuacja polityczna i ekonomiczna zaczęła się stabilizować dopiero w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych. Rumunia przystąpiła do NATO (2004) i Unii Europejskiej (2007), czyli kilka lat później niż Polska.Obalenie reżimu budziło ogromne nadzieje na wyjście Rumunii z zapaści gospodarczej, w jakiej znalazła się ona w latach osiemdziesiątych w wyniku polityki Ceausescu. Brak radykalnych kroków – porównywalnych do tych podjętych w Polsce – sprawił, że proces odbicia się gospodarki przeciągnął się o kilka lat. Podczas gdy Polska gospodarka była przykładem wdrożonych reform, to Rumunia odwlekanych. Wprowadzanie gospodarki rynkowej wiązało się z likwidacją nierentowanych zakładów, gwałtownym wzrostem bezrobocia i pogarszaniem się poziomu życia mieszkańców. Rumuni musieli mierzyć się z wieloma nieobecnymi dotychczas problemami społecznymi i lękami. W poszukiwaniu lepszego życia wielu obywateli Rumunii wyemigrowało z kraju w poszukiwaniu pracy na zachodzie. Odbiło się to na strukturze demograficznej państwa.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. hab. Błażejem Brzostkiem, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Czałszewsku Iliesku Unii Europejskiej Walter Roman Gierka Ceausescu Unii PRL Gorbaczow ZMP Balcerowicza Sejm Miron Kosma Zachodu Konstantinesku

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 19 wyników dla "Walter Roman"

Na scenie politycznej pojawił się nowy aktor, a mianowicie przyszły premier Petra Roman.

Głównie dlatego, że był synem ważnej bardzo postaci w historii komunizmu rumuńskiego, mianowicie Waltera Romana.

Ta osoba była przez dziesiątki lat w różnych sytuacjach istotna, począwszy od jeszcze okresu brygad międzynarodowych w Hiszpanii, bo Walter Roman był żołnierzem brygad międzynarodowych.

I to jest czarna karta Waltera Romana.

Walter Roman już nie odgrywa żadnej istotnej roli politycznej, ale jest taką...

Walter Roman, który zresztą umiera chyba w 1983 roku, ale właśnie Pyrwulesku, Silviu Brukan i paru jeszcze innych, tacy patriarchowie partyjni, pozbawieni jakichkolwiek wpływów politycznych przez Czałszewsku, ale mający swoje środowiska i swoje układy, oni w latach 80. stają się...

Ale jak rozumiem tutaj, no tak, ojciec Petru Roman zmarł.

Walter.

Walter.

I on znał ludzi, którzy paradoksalnie właśnie tam, między innymi Walter Roman, publikował jakieś swoje rzeczy.

To jest organizacja, którą... Ad hoc sformowana w grudniu 1989 roku, złożona z ludzi bardzo różnych, w dużej mierze zresztą ona się, tak jak zresztą i Petr Roman, jego fenomen wiąże z telewizją.

Bo tutaj chyba jakieś napięcie też się pojawiło wcześniej, bo właśnie Petru Roman jakby chyba stał się kimś, kto był gotowy na bardziej radykalne reformy gospodarcze.

I to chyba w kontekście właśnie konfliktu z premierem Romanem.

I czy przypadkiem ci studenci jakoś tak nie nawiązali kontaktu właśnie z ludźmi wokół Romana?

premierostwo właśnie Romana w roku 1991.

Bo ja rozumiem, że Roman chyba zaczął lansować to hasło jakiejś większej liberalizacji.

Czyli coś na zasadzie wdrażania reformy w stylu konsensusu waszyngtońskiego to się w głowie Romana, jak rozumiem, pojawiło, ale chyba niekoniecznie towarzyszy Iliesku.

Ja rozumiem, że to są 4 lata od obalenia rządu Petru Romanu i mamy czas, kiedy nie ma, że tak powiem, twardych reform strukturalnych.

Nawet jak to jest podniszczone, to ma swój romantyczny... Ma wielki urok, mężczyźni w kapeluszach takich, Panama chodzący, więc takie trochę wrażenie przebywania w przeszłości, w świecie zaskorupiałym, skamieniałym, który ma swój wielki urok, no ale gdy przyglądamy się temu, jak to funkcjonuje, no to był kraj, w którym...

Ostatnie odcinki