Mentionsy
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Prof. Błażej Brzostek
Obalenie reżimu Nicolae Ceaușescu w grudniu 1989 r. zapoczątkowało długą i trudną drogę Rumunii ku demokracji i budowy gospodarki wolnorynkowej. W przeciwieństwie do Polski w Rumuni nie istniała zorganizowana opozycja polityczna, dlatego rządy przejęły osoby powiązane z elitą komunistyczną. Władzę uchwycił Front Ocalenia Narodowego. Jego lider, Ion Iliescu od lat czterdziestych XX w. należał do partii, a w 1990 r. został wybrany pierwszym demokratycznym prezydentem z ponad osiemdziesięciopięcioprocentowym poparciem. Wolnym wyborom wiosną 1990 r. towarzyszyły protesty społeczne głównie studentów i inteligencji. Zarzucano rządzącym zawłaszczenie zdobyczy rewolucji przez ludzi dawnego reżimu. Domagano się podjęcia reform prowadzących do demokratyzacji państwa. Zostały one stłumione przez sprowadzonych do stolicy górników, tzw. Mineriady. Sytuacja polityczna i ekonomiczna zaczęła się stabilizować dopiero w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych. Rumunia przystąpiła do NATO (2004) i Unii Europejskiej (2007), czyli kilka lat później niż Polska.Obalenie reżimu budziło ogromne nadzieje na wyjście Rumunii z zapaści gospodarczej, w jakiej znalazła się ona w latach osiemdziesiątych w wyniku polityki Ceausescu. Brak radykalnych kroków – porównywalnych do tych podjętych w Polsce – sprawił, że proces odbicia się gospodarki przeciągnął się o kilka lat. Podczas gdy Polska gospodarka była przykładem wdrożonych reform, to Rumunia odwlekanych. Wprowadzanie gospodarki rynkowej wiązało się z likwidacją nierentowanych zakładów, gwałtownym wzrostem bezrobocia i pogarszaniem się poziomu życia mieszkańców. Rumuni musieli mierzyć się z wieloma nieobecnymi dotychczas problemami społecznymi i lękami. W poszukiwaniu lepszego życia wielu obywateli Rumunii wyemigrowało z kraju w poszukiwaniu pracy na zachodzie. Odbiło się to na strukturze demograficznej państwa.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. hab. Błażejem Brzostkiem, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.
#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
Mianowicie opowiadał Pan o Ionie Iliesku i o jego drodze politycznej.
Był naukowcem, a z kolei dla ludzi takich jak Iliesku był osobą znajomą, osobą ze środowiska.
Tak, bo jego znał Iliesku.
Iliesku był w latach osiemdziesiątych i był to rodzaj odstawki politycznej szefem takiego wydawnictwa, które się nazywało Editura Technica, czyli wydawnictwo techniczne.
Myślę, że tutaj osoba Iliesku bardzo ważna, bo to jest człowiek urodzony w roku 1930, który w roku 1989 nie jest jeszcze stary.
Otóż na takiej drodze właśnie był Iliesku w latach 60-tych.
W 71-tym jak Czałszewsku zmienia kierunek polityczny, no to ta kariera Iliesku się zaczyna zatrzymywać, bo on jest zbyt jednak inteligentny i niezależny.
z tym statystycznym 10% wzrostem rocznym dochodu narodowego, wypełnia się nowymi blokami, nowymi instalacjami, rurami się oplata i są budowane wielkie kombinaty i to staje się ważne teraz, bo i taka osoba właśnie jak Iliesku, który jest specjalistą...
A tymi właśnie ludźmi, technokratami Iliesku, którzy byli może bardzo nowocześni w latach 60., ale w latach 90.
strona Iliesku, który zostaje zresztą wybrany prezydentem wiosną 90. roku w procencie 85% głosów.
Mare adunare nazionale po prostu przestaje istnieć i nikt nie próbuje go w żaden sposób reanimować i rządzi tak naprawdę dekretami Iliesku jako szef tego frontu ocalenia narodowego.
Rozpoczyna się właśnie polityka lękowa, którą świetnie potrafi rozgrywać towarzysz Iliesku.
Protest studencki w centrum Bukaresztu, który trwa wiosną 1990 roku w okolicy wyborów, wtedy się odbywają i wybory prezydenckie, i wybory parlamentarne, i który jest głosem protestu przeciwko temu, że ogólnie biorąc Iliesku i jego towarzysze przejęli całą infrastrukturę polityczną wcześniejszej Rumunii, budują swoją własną.
i taką główną potrzebą Iliesku i ludzi, wielu ludzi też dobrej woli, którzy budują ten front ocalenia narodowego, przygotowują wybory.
I ten 85% wynik Iliesku jest dowodem na to, że oni chcą spokoju.
Tu są niewątpliwie do tego zachęceni bardzo bierną postawą służb porządkowych, które z kolei są zniechęcone do działania przez kierownictwo polityczne, czyli przez Iliesku.
Ta stabilizacja, którą mamy dzięki Iliesku zostanie zachwiana.
Czyli coś na zasadzie wdrażania reformy w stylu konsensusu waszyngtońskiego to się w głowie Romana, jak rozumiem, pojawiło, ale chyba niekoniecznie towarzyszy Iliesku.
Przy niemal każdych wyborach Iliesku, który odchodzi z funkcji prezydenta, bo nie udało mu się wygrać z Emilem Konstantinesku w roku 1996, zostaje wybrany Konstantinesku, który jest Europejczykiem, intelektualistą, człowiekiem godnym, nieumoczonym w komunizm.
Ale przechodząc właśnie do tego entuzjazmu, który pan mówi, no bo 96 rok to jest 6 lat rządów Iliesku.
I on, i oczywiście partia Iliesku, czyli ta tak zwana socjaldemokracja także, no ale on jest mężem opatrznościowym.
Ale towarzysz Iliesku czeka.
On otrzymał bardzo słaby wynik i w drugiej turze jest Ion Iliesku.
I naprawdę, naprawdę trudno było zagłosować inaczej niż na Iliesku.
Iliesku naturalne skłonności do kierunku rosyjskiego miał.
Ale to już jest chyba po odejściu Iliesku, po zastąpieniu Iliesku.
Po odejściu Iliesku, tak.
No i teraz jedno wyjście to była reforma Balcerowicza, drugie to był brak reform Iliesku.
No a potem powrót Iliesku to też jest to, to znaczy mniejsze zło.
Ostatnie odcinki
-
Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od...
04.02.2026 09:00
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00
-
Powojenne dziej Górnego Śląska. Prof. Ryszard K...
10.12.2025 09:00
-
Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. ...
03.12.2025 09:00