Mentionsy
Dziennik Zmian — Miłka O. Malzahn
02.01.2026 18:49

Białowieża: Historia w 4 krokach. Dlaczego ten kościół budowała cała Polska? #323

Zabieram Cię w podróż, która liczy dokładnie cztery kroki. Każdy z nich to kolejna warstwa historii ukrytej w białych murach białowieskiego kościoła – od wizji rosyjskiego architekta, przez cegiełki kupowane przez całą Polskę, aż po dzisiejsze wysiłki o przywrócenie jej dawnego blasku.

Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianTen kościół, jak inne w Polsce nie tęni życiem na co dzień, drzwi są zamknięte. To dosyć symptomatyczne, tak swoją drogą.Ale teraz otwórzmy je opowieścią.Między Wilnem a Krakowem. Odkryj na nowo serce Białowieży.Białowieża to nie tylko żubry i prastara knieja. To także miejsca skryte w cieniu drzew, które milczą od stu lat. Zapraszamy Cię w podróż przez „Kościół białowieski w czterech krokach” – opowieść o budowli, która przetrwała wojenną zawieruchę, komunistyczne represje i próbę czasu.W tym odcinku usłyszysz:KROK 1: Wnętrze, które czeka na duszę. Dlaczego świątynia przez dekady pozostawała surowa i jakie skarby kryje jej nowa, kamienna posadzka?KROK 2: Architektoniczny pomost. Jak rosyjski emigrant, Boris von Zinnserling, połączył w jednym projekcie ducha krakowskiego renesansu i wileńskiego baroku?KROK 3: Historia pisana przez leśników. O inicjatywie „Tota Polonia”, dzięki której cegiełki na budowę kupowali Polacy z całego kraju.KROK 4: Przyszłość tradycji. Jak grupa pasjonatów z prof. Bogumiłą Jędrzejewską i ks. Bogdanem Popławskim przywraca blask tej niezwykłej „szkatule”.To nie jest zwykły przewodnik. To spacer po pograniczu kultur, gdzie architektura spotyka się z osobistymi wspomnieniami o chłodzie białych murów i zapachu kadzidła. „Ten kościół miał odbudować polskość na tych ziemiach... To historia, która się powtarza”.Zasubskrybuj i wyrusz z nami w głąb Puszczy, by usłyszeć to, co szeptają [email protected]

Bogumiłą Jędrzejewską Komitetu Budowy Kościoła Kościoła Bogdanem Popławskim Borys von Zinserling II Rzeczypospolitej Jagiełły Jagiełły Kazimierz Królewicz Marcin Laterna Piotr Skarga Stanisława Augusta Poniatowskiego Zygmuntowskich Archiwum Akt Nowych w Warszawie Dyrekcja Lasów Państwowych

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 22 wyników dla "Komitetu Budowy Kościoła"

Znam to miejsce od urodzenia, ale teraz, gdy zbliża się stulecie istnienia kościoła, gdy budowla jest przygotowywana do tego jubileuszu, postanowiłam odkryć ten przybytek na nowo i popatrzeć z innej, bardzo historycznej perspektywy.

Najpierw zajrzymy do samego kościoła, żeby sprawdzić co się tam teraz dzieje.

Bo właśnie grupa miłośników kościoła z prof. Bogumiłą Jędrzejewską i proboszczem ks.

Stąd taki zamysł kościoła właściwie dla całej Polski.

Kościoła, który nie tylko będzie miał to odniesienie do królewskiej historii Białowieży, ale również będzie jakby przywracał

Przede wszystkim piękne proporcje tego kościoła.

Plan kościoła na planie Krzyża Łacińskiego, transept dosyć długi, piękne głębokie prezbiterium.

Niestety to zostało uproszczone w czasie budowy.

Polska się odbudowywała, podnosiła, ale co ciekawe te attyki, kształt, to wszystko były powtórzeniem architektonicznych elementów z Krakowa i z Wilna.

Dwa, że cała idea tego kościoła ze względów politycznych, ze względów nowego reżimu komunistycznego, ona nie mogła być rozwijana.

Były nawet w latach pięćdziesiątych próby zamknięcia naszego kościoła i w związku z tym on popadał w ruinę, po prostu.

Wszyscy pytają o tę białą wieżę, bo rzeczywiście ta biała wieża kościoła miała nawiązywać do Białowieży.

Przypomnijmy jeszcze samą ideę powstania tego kościoła, bo on wprawdzie niedługo będzie miał 100 lat, ale z punktu widzenia historii to nie jest tak dużo.

Sama idea budowy tutaj kościoła wyszła ze środowiska leśników.

I oni w 22 roku stworzyli Komitet Budowy Kościoła.

Oni wymyślili koncepcję, oni wymyślili taką ideę tego kościoła.

Ci ludzie właśnie z Komitetu Budowy Kościoła pisali mnóstwo drobnych, większych, mniejszych artykułów

Do regionalnych gazet, myśmy część z nich odnaleźli, a to w Gazecie Bydgoskiej, a to gdzieś tam w Polsce Zachodniej, w Polsce Południowej, zbiórki na kościół budowy Białowieży.

Było wyjaśnione, że ten kościół ma odbudować polskość na tych ziemiach, która ze względu na potworną rusyfikację, jaka tu nastąpiła w czasie zaboru rosyjskiego i budowy carskiego pałacu, represji po powstaniu listopadowym, represji po powstaniu styczniowym,

I do tej tradycji ci budowniczowie kościoła próbowali nawiązać.

Wznowiliśmy te tak zwane cegiełki na budowę kościoła.

To jest szczególny rys odbudowy i tworzenia tego kościoła tutaj, żeby to, co jest zewnętrznym wyrazem naszego kultu, jakby przyciągało.

Ostatnie odcinki