Mentionsy

Zbadałeś już Berlin pod tym kątem, zbadałeś Hanoi.

Albo tak jak w przypadku Berlina, taka bardzo rzetelna rzeczowa kwerenda historyczna dotycząca byłych wsi, która już została opracowana w 1988 roku.

Ale w żadnym z tych miast, ani w Warszawie, ani w Berlinie, ani w Hanoi nie powstało takie kompletne opracowanie, które by przede wszystkim badało nie tylko historię tych wsi, ale też sposób, rodzaj integracji tych wsi z otaczającymi je miastem.

I widać to w wszystkich tych wsiach w mieście, które badałem dotychczas, że nawet w tym Berlinie, w którym do dzisiaj bardzo są wyraźne ślady wsi w układzie przestrzennym, właściwie to się stało trochę mimochodem.

Można powiedzieć, że tam właściwie rzeczywistość wyprzedza planistykę, w przeciwieństwie, no w pewnym sensie w przeciwieństwie do Berlina.

A z kolei w Berlinie właściwie tych terenów rolnych wciąż trochę jeszcze jest, ale już nie za dużo.

Ale w Berlinie to wcale nie jest taka nowa praktyka i chyba zresztą tam tych inicjatyw jest dużo więcej.

Myślę, że na to pytanie będziemy sobie wspólnie odpowiadać w ciągu najbliższych miesięcy, ale póki co udało mi się trochę ten temat już zacząć takimi warsztatami urbanistycznymi, które zorganizowałem we współpracy pomiędzy Politechniką Warszawską a Technische Universität w Berlinie.

Jaka przyszłość może czekać dwie przykładowo wybrane przez nas wsie w Berlinie?

I wybraliśmy jedną wieś z wschodniego Berlina, jedną z zachodniego.

W przypadku Berlina ogromna ilość terenów czy obszarów miejskich wciąż nosi nazwę dawnych wsi.

9 z 12 dzielnic Berlina nadal ma nazwę dawnej wsi w swojej nazwie.

Na przypadku Berlina jest to właściwie najłatwiejsza sytuacja, ponieważ ta niemiecka kartografia jest dosyć szczegółowa i właściwie już od XVIII wieku w miarę skrupulatnie te wsie wokół miasta jest w stanie nam zaprezentować.

Schmettauplan, czyli dokładna mapa Berlina i okolic pochodząca jeszcze z XVIII wieku, która na zasadzie porównawcze jest świetnym materiałem, jeżeli ją zestawić z dzisiejszymi opracowaniami.

Berlin, Hanoi i Warszawa to trzy różne kultury przestrzenne, ale także właśnie to, o czym ty mówisz, tzn.

Tak jak powiedziałaś, literatura przedmiotów w zależności od miasta jest skromna lub bardzo skromna, ale jest przynajmniej na czym się oprzeć w przypadku Berlina.

Die Dörfer in Berlin autorstwa Hansa Jürgena Racha z 1988 roku.

Ciekawostka jest taka, że ta książka została opublikowana we wschodnim Berlinie, czyli w dawnym NRD.

A mimo to traktuję o wszystkich wsiach na terenie całego Berlina, czyli tego Gross Berlin, czyli właśnie po poszerzeniu granic w 1920 roku.

I to jest zestawione z obrysem granic Berlina przed 1920 rokiem i po 1920 roku.

I widać jak te wsie, przynajmniej w tej części centralnej i wschodniej Berlina stanowią taką bardzo regularną siatkę osadniczą, co daje pojęcie, że właściwie można by, opierając się na tym, stworzyć faktycznie siatkę centrów lokalnych i w dzisiejszym mieście.

Tutaj ten fragment, który nie posiada tych miejscowości, to jest... To jest największy las w Berlinie, tak zwany Grünewald, który oddziela miasto od dorzecza Haweli i jeziora Wannsee.

Jest to taki zbiór analitycznych map Berlina pod tytułem Berlin Maps, łatwo zapamiętać.

W sąsiedniej stronie widzimy również taką mapę, która pokazuje sieć osadniczą wsi nie tylko w Berlinie, ale też w przylegających terenach Brandenburgii, więc widzimy, że te wsie w Berlinie są częścią dużo większego ekosystemu brandenburskich terenów wiejskich, no tylko, że właśnie te wewnątrz granic miasta zostały poddane tej logice już urbanizacyjnej, a te na zewnątrz dalej, powiedzmy, mają ten charakter właściwie, można powiedzieć, że jeszcze wywodzący się ze wsi średniowiecznej.

Zdarzają się też w Berlinie wsie tak zwane ulicówki, tak jak u nas na Mazowszu, ale są w mniejszości, a czasami mamy do czynienia też z takimi wsiami, dla których ten plac jest jednocześnie ślepym zaułkiem.

To się zdarza najczęściej w sytuacji, kiedy związane jest to z ukształtowaniem terenu, kiedy jest na przykład jedna rybacka wieś w Berlinie do dzisiaj.