Mentionsy

Nadmienię dla porządku, że Borges nie tylko był dobrze obeznany z utworami Machado de Sisa, ale wiedział także, jak zbawienny wpływ wywarły na niego sternowski Tristram Shandy, z którym we wspomnianej epoce niewinności na Penn State również nie zdążyłem się jeszcze zapoznać.

Jeżeli o książce, o autorze pisze John Barth, pisze o tym autorze w kontekście Borgesa, w kontekście Sterna, no to jakże mogłem odmówić?

Stern już się tutaj pojawił i ta książka jest bardzo sternowska.

Jest bardzo sternowska na poziomie formy.

Książka jest więc bardzo sternowska.

Ona jest sternowska także w takim wymiarze, że ona ukazywała się systematycznie.

De Assis oczywiście Sterna znał.

Do Sterna też się tutaj w tej książce odwołuje.

Natomiast nie jest to Lorenz Stern.

Nie jest to, bo ta książka jest inna, aczkolwiek widać inspirację i przyznam, że na początku przeszkadzało mi to troszkę, bo ten sposób prowadzenia narracji, wtrącenia do wtrąceń, rozdziały, które komentują same siebie, dogłębnie był u mnie związany ze Sternem.

Bo to nie jest Lorenz Stern i wielka historia o tym nosie i o zegarze i tak dalej.

To jest romans, romans napisany w sposób sternowski, romans gorący, który kończy się, jak to romanse często, gorzko.

Powiedziałbym, odwołując się do jeszcze jednego nawiązania literackiego, że o ile na poziomie formy i sposobu prowadzenia narracji to jest troszkę Lorenz Stern, a właściwie widać inspirację Sternem, to znaczy Stern, jak wiadomo, już inspirował się Dasisem, no to tutaj mamy sytuację bardzo podobną, bo Machado Dasis ewidentnie inspirował się powieścią, która dopiero powstanie,

Braskubas to będzie Zeno Cossini, a do tego Lorenz Stern.

Jak mówię, pisze w sposób sternowski i powiedziałbym, że jeżeli mają Państwo obawy związane z lekturą Tristrama Shandy, że stare, że długie, że wielka literatura...

że tyle zahaczek, że nie wiadomo, gdzie się zaczepić, że nie wiadomo, jak to ogarnąć, to mam wrażenie, że Machado de Asis będzie takim rozwiązaniem, które pozwoli państwu spróbować doświadczyć pisania w stylu Sterna, które Stern wprowadził, a jednocześnie ta książka jest nieporównywalnie...

Te wszystkie historie, które są u Sterna, tutaj ich nie ma, bo to jest tylko Sternem inspirowane.