Mentionsy

Kobiety w dynastii Piastów, obraz małżeństwa w wybranych niemieckich źródłach, richeza królowa Polski, koronacja władczyń we wcześniejszym średniowieczu, kobiety, asceza i władza nad ciałem.

która dla władzy Bolesława Chrobrego, dla ideologii tej władzy, jak państwu pokażę, była sprawą kluczową.

On był bliskim stronnikiem Henryka II i Henryk II prowadził, jak państwo wiedzą, na pewno wojnę z Bolesławem Chrobrym.

Jak Państwo przyjrzą się takiej biografii Bolesława Chrobrego podręcznikowej, to okaże się, że my wiemy, prawda.

kronika Ademara Szaban, który opowiada choćby o tym, że Bolesław Chrobr miał od Tona III dostać tron cesarza Karola Wielkiego.

pryncypała, czyli Bolesława Krzywoustego, mówi, że teraz te czasy może wrócą, jest kolejny Bolesław, ale ja nawet sobie wypisałem taki fragment, żeby państwu zobrazować, na ile poważnie, znaczy oczywiście Gal jest źródłem bardzo poważnym, tylko bardziej do wyobrażeń o Bolesławie Chrobrem w XII wieku niż do samego Bolesława Chrobrego, jak się wydaje.

I właściwie tyle ma wspólnego z Bolesławem Chrobrym, chociaż oczywiście można by powiedzieć, że jest znaczące, że w tej pamięci skandynawskiej zapisywanej głównie na Islandii ten

I to jest słuszne stwierdzenie, dlatego że rzeczywiście jak spojrzymy na tradycję używania tego imienia w dynastii Piastów, no to ono funkcjonuje właściwie przez cały okres jej rządów.

dla dynastii, to znaczy, że nikt poza dynastią go nie używa.

Ale tak naprawdę, jak się zastanowimy, skąd to imię się w Polsce wzięło, to to jest imię obce i to jest imię, które pochodzi z dynastii Przemyślidów.

imieniem właśnie nie z linii ojczystej, tylko z linii macierzystej, wydaje się bardzo znaczący.

To znaczy przyjęcie imienia właśnie z tamtej dynastii może świadczyć o tym, że uznano jakąś formę, nie wiem czy od razu zwierzchności, ale w każdym razie silniejszej pozycji.

kiedy chrzczony jest Harald Sinozęby prawdopodobnie w trakcie wyprawy Ottona II, to jego syn znany jako Sven Widłobrody otrzymuje drugie imię Otto.

Kiedy bierzmowany jest syn doży weneckiego Piotra Orseolo, jego świadkiem bierzmowania jest Otto III i źródło nam mówi, dotąd był nazywany jak jego ojciec Piotr, teraz nazywano go Otto.

Później drugi syn, jego świadkiem bierzmowania był Henryk II.

o Wym Piotrze Orseolo i Ottonie III się mówi, że oni się stali współrodzicami.

Ciekawe jest z kolei, jak spojrzymy na imiona braci przyrodnich Bolesława, bo jak państwo może pamiętają, Mieszko I miał drugą żonę, Odę, córkę Margrabiego Dytryka, Margrabiego Marchii Północnej.

Część arystokracji Rzeszy ogłasza królem Henryka wbrew linii otęckiej i nagle dowiadujemy się, że tam jest Malgrabia taki, Hrabia taki oraz książę Mieszko i książę Bolesław.

Tak samo on przyjeżdża, no właśnie, kiedy toczy się dyskusja wokół tego, kto ma przejąć tron po odtonie III, to on przyjeżdża do Merseburga na zjazd.

De facto to, do czego dochodzi, to tam jedzie Mieszko, przyszły Mieszko II, syn Bolesława, składa hołd.

To, co się liczy przez całe średniowiecze, to, co w tradycji historycznej polskiego średniowiecza XIII wieku, XIV wieku, XV wieku jest jakby tym clou historii o Bolesławie Chrobrym i o polskiej władzy królewskiej, to jest zjazd gnieźnieński.

Wiemy to z dwóch źródeł, z roczników kwedlimburskich i z relacji Wipona, który napisał takie dzieło biograficzne Konrada II, czyli następcy Henryka II, kolejnego władcy Rzeszy.

W tym samym roku, który to wymieniliśmy już wcześniej, czyli w 1025, Słowianin Bolesław, książę Polaków, niesprawiedliwie czy niezgodnie z prawem, to zależy jak to tłumaczyć, wobec króla Konrada...

Na przykład w wypadku Mieszka II my mamy właśnie też jedną notę nekrologiczną, która mówi o nim Reks, czyli król.

Mamy list Matyldy Szwabskiej, która w okresie, kiedy należy do opozycji przeciwko Konradowi II, nazywa go królem.

Podaje nam to, rok i dzień podaje nam kosmas, czyli czeski kronikarz XII wieku, który zresztą

Tylko, że problem polega na tym, że na przykład koronacja Konrada II w 1024 roku miała miejsce w narodzenie Najświętszej Marii Panny, czyli 8 września.

Koronacja odtona II w 965, 2 lutego, oczyszczenie Najświętszej Marii Panny.

Koronacja Ottona III, 1983, Boże Narodzenie.

Henryk II, to jest w ogóle 7 czerwca, 8 września, najpierw Moguncji, potem usadzenie na tronie faktii zgrania, czyli w ogóle poza tym kontekstem.

Henryk III rzeczywiście, 1028 rok, Wielkanoc.

W XI i XII wieku było dwóch królów czeskich, a w Polsce raptem trzech władców.

Ale jeśli na przykład spojrzymy na Skandynawię, to okaże się, że w Skandynawii w ogóle się nie koronuje do połowy XII wieku władców.

W Norwegii pierwsza koronacja to 1163-1164, w Danii 1170.

niekiedy się sugeruje, że być może w Skandynawii silniejsze były te tradycyjne formy legitymizacji władzy, jeszcze często

Na przykład w XIII wieku władcy angielscy utrzymują taki przywilej, takie potwierdzenie papieskie, że władca Szkocji to może się koronować na króla, ale tylko za zgodą władcy angielskiego.

Piotr Orsolo, który koronuje się na króla Węgier, uznaje władzę Henryka III, składa mu hołd i to właściwie Henryk, tak nam mówią źródła, w jakimś sensie daje mu ten tytuł królewski.

Najlepszym tego chyba przykładem jest historia czeska, która toczy się już nieco później w XI wieku, za czasów Henryka IV, kiedy koronowany zostaje Wratysław II i tam wprost dochodzi do takiego aktu, że Wratysław jest ewidentnie koronowany jakby...

to na zjeździe gniezienickim miała miejsce następująca scena, mianowicie Otto III miał zakrzyknąć, na koronę mego królestwa to, co widzę, większe jest niż wieść głosi.

To jest oczywiście element tej historii, pod jakim był wrażeniem tego wielkiego bogactwa.

odwiedzić grób swojego przyjaciela chyba można tak powiedzieć, ale też człowieka, którego męczeństwo uważał za bardzo ważne wydarzenie swoich rządów, którego widział jako patrona cesarstwa, którego zresztą w trakcie tego zjazdu, jak mi się przynajmniej wydaje, jakby doszło do oficjalnego uznania tej świętości, tak wyniesienia relikwii Wojciecha.

Kiedy przyszły czasy Henryka II i okazało się, że Henryk II to jednak nie chce w takim miejscu widzieć Bolesława, no to Bolesław się zbuntował, ale właśnie po to, żeby walczyć o tą swoją pozycję w ramach tego układu.

funkcjonował jeszcze aż do końca monarchii austro-węgierskiego, płaszcz koronacyjny królów węgierskich.

z łaski Ottona III, to właśnie włócznie jest tym kluczowym insygnium władzy, które pokazuje pozycję królewską.

I co więcej, kiedy później dochodzi do tych aktów, o których państwo mówimy, znaczy interwencji tam Henryka III na Węgrzech,

to już jest zaangażowane papiestwo, papiestwo uznaje w tych czasach, że właściwie to Węgry podlegają papiestwu, papieżowi, świętemu Piotrowi, to my dowiadujemy się, że Henryk III odsyła włócznie z Węgier, tą zdobytą wcześniej darowaną, do świętego Piotra i mamy takie opisy z końca XI wieku, które mówią o tym, że ta włócznia nadal przy konfesji świętego Piotra

czyli na Watykanie jest, czyli jakby tym symbolem tego, że Henryk III uznaje tą zwierzchność papiestwa nad Węgrami.

Natomiast tutaj jest księga Ewangelii, są symbole ewangelistów.

Kiedy on przyjeżdża na to spotkanie z Henrykiem II, jeszcze dopiero co właściwie wybranym władcą Rzeszy, to przyjeżdża ze zbrojnym orszakiem.

Tak jak państwu mówiłem, nikt nie miał wątpliwości, pisząc po łacinie, że władców Norwegii czy Danii, czy na przykład wielkich książąt kijowskich.

pokoju 1013 roku dochodzi do ślubu Mieszka II, czyli jak się okaże następcy tronu z Rychezą, która jest o tyle istotna, że ona jest po kądzieli wnuczką Ottona II.

pochodziła od papieża, ale być może nie wbrew temu, co mówiłem, bo właśnie być może nie ma sprzeczności między pochodzeniem Koronatona III i papieża Sylwestra.

państwa przez jego ojca, znany z regiastru tego meiudex, więc być może po prostu uznawał zwierzchność, jakąś formę zwierzchności papieża i dlatego uznał, że należy wystąpić o koronę, ale tak jak mówię, nie jest to i jeszcze długo również w czasach, kiedy papiestwo w czasach Grzegora VII rzeczywiście ma głębokie przekonania co do swojej pozycji w świecie, to takiego przekonania, że żeby się koronować, trzeba papieża pytać

tego czasu i my wiemy zresztą, że Mieszko II był wybrany na następcę.

Z jednej strony zaczyna się oczywiście konflikt z Konradem II.

To znaczy, że w roku 1031 Mieszko musi nie tylko uznać władzę Konrada II, ale też zrezygnować z insygniów królewskich, zrezygnować z tych oznak władzy królewskiej.

na nowo zwierzchność Konrada, musi zgodzić się na wydzielenie dzielnic swojemu bratu Ottonowi, Teodorykowi, który jest jakimś jego krewniakiem.

To znaczy, że członkowie dynastii mają prawo razem, wszyscy mieć jakiś udział w tej władzy.

Zwiększa się też dystans między innymi członkami dynastii, a tym jednym władcą.

I to widzimy właśnie na przykładzie Mieszka II.

Władzę jednego już, a nie dynastii.

I już zupełnie zamykając, można powiedzieć tak, nie chcę wchodzić w inny wielki problem polskiej historiografii, czyli spół Borysława Szczodrego ze Stanisławem, ze świętym Stanisławem.

że jestem, po pierwsze myślę, że datą była 25 grudnia, tak jak jestem przekonany o tym, oczywiście to jest moje przekonanie, tylko że to było w grudniu 2004, bo właśnie liczono od nowego roku, ale chciałem zadać, to tylko tak chciałem powiedzieć, a chciałem zadać takie pytanie, chociaż mogę bezpośrednio, bo nie związane z, ale pewnie jest słuszne domniemywanie, że Henryk II się przyczynił do śmierci gotowej

które by sugerowało w jakiś przekonujący sposób, że Henryk II był w to jakkolwiek zaangażowany.

A jednak oświetlenie źródłowe, oczywiście można dyskutować, co nam mówi milczenie źródeł, ale ja bym powiedział, że oświetlenie źródłowe tych wydarzeń związanych z Ottonem III czy Henrykiem jest na tyle gęste, że jest to dosyć chyba nieprawdopodobne, o tak to delikatnie ujmę.

Jest hipoteza, że ze Skandynawii, jest hipoteza, że z państwa wielkomorawskiego.

I ona jest w jakimś sensie, ta koncepcja, że Piastowie mieliby pochodzić właśnie od wikingów, jest do pewnego stopnia, też trochę upraszczając, dzieckiem historiografii niemieckiej, to znaczy takiego, nic dziwnego, że polscy badacze jej nie lubili.

Mamy przesłanki, które mówią, że w czasach Bolesława Chrobrego rzeczywiście jacyś Skandynawowie służyli w armii Bolesława Chrobrego.

To wynika z pochówków, ale służyli też Rusini, różnych ludzi się zaciągało do armii.