Mentionsy

Tu mówi pism, a ja nazywam się Tomasz Zając i jestem analitykiem do spraw Unii Europejskiej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

W dzisiejszym odcinku usłyszą Państwo, co 2025 rok oznaczał dla Unii Europejskiej.

Specjalne wydanie Depeszy zaczynamy od naszego podwórka, czyli od Unii Europejskiej.

I żeby podsumować śmijający rok w Unii, zaprosiłem koordynatorkę programu Unia Europejska w PISM, Jolantę Szymańską.

przepytującego i też jako analityk programu Unii Europejska postaram się dorzucić swoje trzy grosze.

Bo pierwsze pytanie brzmiało, czym dla mnie był ten rok w Europie czy w Unii Europejskiej, więc dla mnie przede wszystkim był to rok, w którym Polska miała prezydencję i dla mnie dlatego, że w wielu tych wydarzeniach osobiście uczestniczyłam, również uczestniczyłam w pracach

Grupy doradczej ministra do spraw europejskich, do spraw prezydencji, w związku z tym program prezydencji, realizacja tego programu, to było coś, co zdominowało na pewno moją percepcję Unii Europejskiej i polityki europejskiej w tym roku.

Ale z punktu widzenia całej Unii Europejskiej, abstrahując od polskiej prezydencji i od takich osobistych rozmyślań, na pewno kluczową kwestią było przejęcie władzy w Białym Domu przez Donalda Trumpa, które tak naprawdę postawiło Unię Europejską przed szeregiem nowych wyzwań.

I w związku z tym Unia Europejska musiała dostosować się już tak bardzo realnie do nowych uwarunkowań.

na tę agendę wnieść i szybko je przeforsować, dlatego że nie tylko kierunek działania Unii Europejskiej, ale przede wszystkim tempo działania w niektórych obszarach musiało przyspieszyć.

Trump 2.0 myślę, że to jest ewidentnie coś, co niesamowicie zdominowało i odcisnął swoje piętno na tym, co się działo w Unii Europejskiej.

przyszłym Unii Europejskiej, ponieważ budżet to jest wydaje mi się takie narzędzie, za pomocą którego Unia Europejska rzeczywiście mówi, gdzie jej serce bije w tym momencie, to znaczy na co idą te pieniądze, co uważamy za strategiczne cele nasze i to jak ta dyskusja się potoczyła, zwiększenie finansowania obronności,

w taki bardziej spektakularny sposób między Stanami a Unią, czy to jest tylko takie interludium w relacjach Unii Europejskiej i szerzej Europy i USA i okej, Stany Zjednoczone będą się koncentrowały bardziej na Chinach, czy też według nowej strategii bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych też na tej hemisferze zachodniej i to akceptujemy, ale jednak jakby wrócimy do tego, że jesteśmy strategicznymi sojusznikami, że mamy wspólnotę interesów, wartości i tak dalej.

I wiedzieliśmy w Europie, również rządy demokratyczne wskazywały na potrzebę wzmocnienia się Unii Europejskiej, czy tego europejskiego filaru, również NATO, bo o tym przede wszystkim jest mowa, jeśli chodzi o kwestie militarne.

Natomiast wydaje mi się, że strategicznie Unia Europejska jeszcze sama ma wiele pytań przed sobą.

czy Unia Europejska będzie tym ostatnim bastionem i obrońcą prawa międzynarodowego i liberalnego porządku międzynarodowego i jak to miałoby się dokonać, czy też przyjmujemy właśnie, że era power politics wymaga od nas tego power, czyli idziemy również w tę stronę wzmacniania się przede wszystkim w obszarze bezpieczeństwa.

Mam wrażenie, że aktualnie w Unii Europejskiej

I którego owocem Unia Europejska tak naprawdę jest.

No właśnie, bo dla mnie też takim dużym znakiem zapytania jest to, że ta prezydentura Trumpa ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami, które ze sobą przyniosła, no to przyniosła taki pozytywny skutek w postaci tego, że Unia Europejska no jednak się mocno zmobilizowała.

Na ile rzeczywiście ci liderzy Unii, znaczy krajów członkowskich, na ile oni pomimo tej mobilizacji robią wystarczająco?

Natomiast chciałbym się teraz skupić trochę na samej Unii i zapytać Cię, czy Ty widzisz w tym roku, w 2025, czy widzisz 2025 rok bardziej jako kontynuację pewnych trendów, które miały miejsce wcześniej, czy też może jakieś nowe trendy się pojawiły?

W związku z tym to, o co trzeba dbać, to na pewno spójność Unii,

To ja tylko dodam od siebie, dołączając się do twoich życzeń, że ja z kolei 2026 rok postrzegam jako taką trochę, kolokwialnie powiem, rozbiegówkę do 2027 roku, który jeżeli, tak jak mówisz, żadnych tych tak zwanych czarnych łabędzi, niespodziewanych wydarzeń nie będzie, to myślę, że będzie takim rokiem bardzo istotnym dla funkcjonowania Unii Europejskiej.

Kiedy mówimy już o samej Unii Europejskiej, no to ta asymetria zaczyna zanikać.

Sektor cyfrowy jest tego doskonałym przykładem, gdzie Unia Europejska przynosi regulacje i to jest narzędzie nacisku, a de facto Stany Zjednoczone przynoszą technikalia, bo gdyby nie amerykańscy giganci cyfrowi, no to wiele usług by po prostu, no pewnie by były jakieś inne, ale znowuż futurystyczna rozmowa by nam z tego jakaś wyszła.

Z drugiej strony nie wydaje mi się, żeby MAGA, cały ten ruch MAGA miał wielką świadomość na temat tego, że Unia Europejska i Stany Zjednoczone są dla siebie najważniejszymi partnerami handlowymi.

A powiedz jeszcze, jak wyglądają kwestie alternatyw dla Ukrainy, właśnie jeżeli chodzi o ten aspekt ekonomiczny, no bo wydaje się, że Unia Europejska też już trochę nie ma za bardzo jakby pomysłów, czy w ogóle jakby miejsc, z których można te pieniądze generować.

na tym szczycie właśnie teraz wynegocjować, albo one się skończą na przykład za rok, dwa lata i Unia Europejska nie będzie w stanie wygenerować następnych środków.

Alternatyw nie ma tak wiele, bo w gruncie rzeczy, jeżeli nie uda się ruszyć rosyjskich aktywów, no to tą główną alternatywą jest, mówiąc kolokwialnie, zrzutka w ramach nawet nie Unii Europejskiej, ale w ramach już powiedzmy koalicji chętnych państw, które chcą Ukrainę tutaj w tym wysiłku wspierać i...

Nie używajmy, znaczy nie odnośmy się tutaj do Unii Europejskiej, bo akurat wiemy, że w ramach Unii Europejskiej to nie każdy tak by chciał wspierać Ukrainę, no ale też alternatywą, żebyśmy dla wszystkich tutaj urbie, dorbie ogłosili alternatywą jest to, że tych pieniędzy nie będzie.

Generalnie rzecz biorąc, ukraińskie szacunki są takie, że każdy obywatel państw Unii Europejskiej, jak dotąd, jeżeli chodzi o wsparcie dla Ukrainy, dołożył się w kwocie równej jednej filiżance kawy.