Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
11.11.2025 17:00

140# Firma, która odmieniła oblicze wojen. Tajemniczy Palantir i jej wpływowy prezes

Nazwę tej firmy wiele osób może kojarzyć, ale gdyby zapytać, czym właściwie się ona zajmuje, to z odpowiedzią byłby już spory problem. I ta atmosfera tajemniczości jest charakterystyczna dla Palantira. Firma, której przyglądamy się w tym odcinku, jest dostawcą rozwiązań dla służb i wojska na całym świecie. Przy okazji budząc sporo kontrowersji - m.in. ze względu na współpracę z Izraelem, ale też samą naturę technologii, które sprzedaje. A które mogą służyć do masowej inwigilacji i łamania prywatności. I tu pojawia się wątek polski, bo pod koniec października Palantir podpisał z Ministerstwem Obrony Narodowej list intencyjny ws. współpracy tej jednej z najbardziej tajemniczych firm z Doliny Krzemowej z polską armią. Skąd bierze się tak silna pozycja Palantira? Co właściwie firma dostarcza armiom? Kim jest niezwykle wpływowy prezes firmy Alex Karp? Jaki wpływ na firmę ma jej założyciel, a dziś cichy ideolog Doliny Krzemowej Peter Thiel? I wreszcie - co w tym wszystkim robi proza Tolkiena? Zapraszamy na "Techstorie"! GOŚCIE ODCINKA: - Wojciech Klicki, prawnik i aktywista z Fundacji Panoptykon, który specjalizuje się w tematyce nadzoru państwa (szczególnie służb specjalnych) nad obywatelami; - Joanna Cisowska, Didleth, publicystka technologiczna. ROZDZIAŁY: 09:45 Początki Palantira 18:18 Nowy charakter wojny 23:36 Palantiryzacja wojny 31:44 Ekspansja w Europie 45:44 Peter Thiel 54:16 Tolkien 01:03:49 Kapitalizm inwigilacji ŹRÓDŁA: - "The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State", Michael Steinberger, Wyd. Avid Reader Press / Simon & Schuster, 2025 - O inwestycji w Polsce: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32363898,polska-armia-wkracza-do-swiata-elfow.html - Czy Palantir widzi za dużo? https://www.nytimes.com/interactive/2020/10/21/magazine/palantir-alex-karp.html - Palantir a dane medyczne: https://www.nytimes.com/2025/06/06/health/cdc-data-privacy-palantir.html - O Thielu i Palantirze: https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jun/30/peter-thiel-palantir-threat-to-americans - "The Technological Republic", Alexander C. Karp, Nicholas W. Zamiska, Wyd. Bodley Head, 2025; - Palantir a kwestia Palestyny: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/08/usa-global-tech-made-by-palantir-and-babel-street-pose-surveillance-threats-to-pro-palestine-student-protestors-migrants/ - O ewakuacji z Afganistanu: https://x.com/PalantirTech/status/1585720380500869122?lang=ar

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 22 wyników dla "Palantira"

Bo jak się okazuje, przez kilka ostatnich miesięcy trwał proces testów, ćwiczeń, różnych prezentacji systemów Palantira z udziałem inżynierów firmy, z udziałem przedstawicieli polskich sił zbrojnych, w tym przedstawicieli dowództwa generalnego, dowództwa operacyjnego, inspektoratu wsparcia.

Mogłoby się nam było wtedy odnieść wrażenie, że i jedni i drudzy tak naprawdę działają niekoniecznie w interesie Rzeczypospolitej Polskiej, tylko głównie w interesie korporacji różnego rodzaju, no bo wojsko w interesie Palantira, blokowanie DSA jest w interesie big techów takich jak Meta czy...

I to szczególnie na temat tej pierwszej firmy, czyli Palantira.

Bo też przez wiele lat oficjalnie dla Palantira zarabianie stało gdzieś tak na drugim planie.

No więc Steinberg pisze, że cel nadrzędny dla firmy zawsze był jeden, uczynienie z Palantira miecza i tarczy dla Ameryki i szerzej dla Zachodu.

I co więcej, jak pisze Steinberg, dla Karpa działalność Palantira to dosłownie chronienie Zachodu i on o tym mówi jako...

I to nawet nie jest tak, że Karp się tam wygadał, po prostu wystarczy spojrzeć na działania Palantira, tak trochę bardziej krytycznie, żeby widzieć, że po działaniach ich poznacie i działania są tutaj ważniejsze niż jakieś tam ideowe credo.

Marka Mileja, on stwierdził, że pojawienie się Palantira jest najbardziej znaczącą, fundamentalną zmianą charakteru wojny, jaką kiedykolwiek odnotowano w historii.

Więc kiedy umowny zegar pokazywał 23.55, amerykańskie wojsko zwróciło się do Palantira.

I to właśnie o to chodzi, że oni się zwrócili do Palantira w połowie sierpnia, a ta ewakuacja miała miejsce na końcu sierpnia, tam 30-31, czyli dosłownie... Tak, na ostatnią chwilę, tak po polsku trochę, ale to jest dowód, że nie tylko my mamy zarządzanie kryzysowe po prostu, tak.

Tak bardzo się zacieśniła, że w ubiegłym roku Izraelskie Ministerstwo Obrony podpisało z Palantiram umowę o partnerstwie strategicznym obejmującym wykorzystanie systemu Artificial Intelligence Platform, czyli AIP.

Czy te narzędzia Palantira są tak doskonałe, że specjalnie wybierane są takie cele?

Proces i zakres podpisywanej umowy nie były specjalnie transparentne, więc krytycy obawiali się, gdzie też te dane mogą trafić, jaką bazę danych zasilić i czy w przyszłości, jeżeli klientem Palantira zostanie na przykład firma, która produkuje leki, to czy ta firma będzie mogła po te dane sięgnąć.

I bardzo dobrze, że to mówisz, bo doskonale to uzupełnią słowa Wojtka Kilskiego, który wskazuje, że to jest tak naprawdę dopiero początek kontrowersji wokół Palantira.

I mi się wydaje, że to jest coś, co charakteryzuje odbój Palantira w Europie, że to wszystko dzieje się tak zakulisowo, za zamkniętymi drzwiami.

I tak możemy też spojrzeć na jeszcze jedną współpracę Palantira z Ukrainą.

Najbardziej takim wraciszcem modus operandi jest taki nimb tajemniczości tego Palantira.

Więc Tilly jest niezwykle ciekawą osobą, która stoi za tym całym projektem Palantira, ale nie mniej ciekawy jest Alex Karp.

Przedstawiał Palantira tak, jakby od tego zależało jego życie.

Artefakt został stworzony przez elfów i finalnie służył do czegoś dobrego, ponieważ Aragorn mógł za pomocą Palantira sprowokować Saurona, wywabić go z Mordoru, dzięki czemu Frodo i Sam mogli ten pierścień wrzucić do Onduiny.

I ta metoda w przypadku Palantira działa doskonale, nie tylko usługi tej firmy są coraz bardziej pożądane, to co więcej, jak mówi Klicki, następuje przesunięcie tego, na co obywatele się zgadzają pod kątem inwigilacji państwowej oraz współpracy administracji z prywatnymi korporacjami i w efekcie następuje taka palantiryzacja państw.

A efekt tych wszystkich działań, tej palantryzacji państw, tego wchodzenia do nowych i nowych miejsc, nowych służb, podpisywania kolejnych kontraktów, tego też nibu tajemniczości, który jest ciągle wokół Palantira, jest taki, że wycena giełdowa tej spółki przekroczyła niedawno 475 miliardów dolarów.