Mentionsy
Karol Wieczorek
Karol Wieczorek, malarz, grafik, uczeń krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Grafiki w Katowicach, związany ze śląskim środowiskiem artystycznym. Studiował w pracowni Tadeusza Grabowskiego i Andrzeja Pietscha, dyplom uzyskał w 1972. Brał udział w wielu wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, miał ok. 11 wystaw indywidualnych i uczestniczył w wielu wystawach grupowych. Jego twórczość należy do najbardziej oryginalnej twórczości jeśli chodzi o malarzy i grafików współczesnych. Mówi o tym w rozmowie z Markiem Mierzwiakiem profesorka i krytyczka sztuki Irma Kozina.
Szukaj w treści odcinka
Która dziś będzie wykładać o życiu i twórczości Karola Wieczorka.
W każdym razie chciałbym teraz zacytować, co napisał Andrzej Osenka o twórczości Karola Wieczorka.
Była modna abstrakcja, a Karol Wieczorek nigdy nie realizował się w abstrakcji.
Sięgnęli po abstrakcję, tyle że Karola ta abstrakcja po prostu nie interesowała.
Odegrał także swoją rolę, ponieważ gdy poznałam Karola, pamiętam jako historyczka sztuki tutaj działająca na Górnym Śląsku, chciałam wejść z nim w kontakt, ponieważ wiedziałam, że jest takim cenionym i szanowanym.
Karol Wieczorek urodził się w Bytomiu w 1949 roku, ale można powiedzieć, że to nie tylko jest artysta, może już nie osobny, ale artysta wszechstronny, który z wielką witalnością podchodzi do tego, co tworzy i jak żyje.
Jeśli się jest na wystawie Karola, to ogląda się niezwykle dużą ilość aktów i oczywiście przedstawiają one kobiety, które mają bardzo proporcjonalne kształty.
Bo właśnie Karol sam opowiada takie historie, że nawet gdy ma do czynienia z obrazem Tycjana i powiedzmy obraz ten przedstawia jakąś leżącą Wenus, taką można by powiedzieć bardzo wyidealizowaną, to on patrzy, bierze ołówek do ręki, zaczyna rysować i nagle okazuje się, że ta...
Bardzo często się zdarza właśnie u ludzi, którzy przecież nigdy nie są idealni i może nawet te panie, które pozują Karolowi, a Karol lubi malować z natury i rzeczywiście ma takie modelki, które zgadzają się pozować do dzisiaj do...
Więc nawet Karol opowiada, że czasem jest tak, że jest na swoim wernisażu i chodzi po galerii, przygląda się swoim obrazom, a jednocześnie słyszy, co o nich mówią inni i jest zaskoczony, bo ktoś mówi, popatrz jaka brzydka jest ta kobieta, jaki ona ma krzywy nos, jaką ma krzywą rękę, a tu jest za chuda, a tam brakuje jej tego, a tam jeszcze czegoś innego.
I to jest pewna może nawet wada, która powoduje, że trzeba być miłośnikiem takiej groteski, powiedzielibyśmy, by Karola polubić.
Tymczasem Karol jest w stanie pokazać obrazy, które namalował dużo wcześniej przed Jerzym Dudą graczem i tam już ten rodzaj groteski jest zauważalny.
Muszę pani powiedzieć, że kiedy ostatnio rozmawiałem z Karolem, a było to kilka miesięcy temu, to on powiedział, że przychodzą do niego modelki, ale on uprzedza.
I jeśli jest ten bliski kontakt emocjonalny, to powiedziałabym, że Karol ma dużą umiejętność wychwycenia pewnych cech charakterologicznych danej osoby.
Był taki czas, gdy Karol, nie wiem czy z inspiracji i jakimiś innymi malarzami, może Jerzym Nowosielskim, ale pewnie by się obraził, gdybym pozwoliła sobie w jego obecności na to porównanie.
Tak, no i tu trzeba powiedzieć, że to także nie znaczy, że nie ma dzieł, w których Karol jest zaangażowany politycznie, wręcz przeciwnie.
Otóż Karolowi się nie podobało to, że w czasach takiego wielkiego zrywu solidarnościowego...
Nieco, powiedziałabym, zbyt pochopnie i może nawet bez szacunku posługiwano się wizerunkami, czy to świętych, czy właśnie Matki Boskiej albo Jezusa, bo ludzie nosili to w klapach, nosili gdzieś tam w portfelach Adla Karola.
Bo trzeba powiedzieć, że chociaż Karol jest buddystą, to jednak ma te, powiedziałabym, katolickie korzenie, jak niemal każdy na Śląsku, zwłaszcza ludzie urodzeni w Wytomiu, jak pan zechciał powiedzieć.
Ale znając Karola od kilku lat mogę powiedzieć, że Karol jest szalenie inteligentnym człowiekiem, oczytanym i Karol ma szacunek dla każdej religii i dla każdego człowieka.
Karola Wieczorka, wspaniałego malarza, artysty z Katowic, wykłada w Szkole Bardzo Wieczorowej pani profesorka Irma Kozina.
I to nie jest przypadek, bo oczywiście Karol jest wegetarianinem i absolutnie nie je.
A o tym już dawno wiedział Karol i być może dlatego ta fascynacja owadami, między innymi muchą.
I myślę, że Karol Wieczorek byłby zachwycony tym działaniem pana Stuchlika i też by się tutaj rzeczywiście nie tylko podpisywał, ale wykazał erudycją, bo pan już zwrócił na to uwagę, że Karol
Karol o tym wszystkim wie, zna historię regionalną, fascynuje się nią.
Może przypomnijmy jaka była droga twórcza Karola Wieczorka, bo powiedzieliśmy, że urodził się w Bytomiu, ale czy może pani powiedzieć coś o jego wykształceniu, o tym później jak studiował?
I Karol do mnie powiedział, że co jest wspomnieniem wielu tutaj, był na uczelni taki malarz Adam Hoffman.
I Hoffman zawsze chwalił, rysujcie tak jak Karol Wieczorek, malujcie tak jak Karol Wieczorek.
Bo co oni by nie namalowali, co nie narysowali, to i tak Karol był najlepszy.
Tak jest, tak przynajmniej świat wygląda we wspomnieniach samego Karola, ale myślę, że jest w tym coś, dlatego że jak się ogląda rzeczy, które sam Hoffman rysował czy malował, to to jest świat takiej groteski, takiego smutnego spojrzenia na rzeczywistość, która jest nieco wykrzywiona.
i która jest nieco zdeformowana, więc myślę, że ten Hoffman trochę odnajdywał w Karolu siebie samego i przez to chwalił go, nie mówiąc już o tym, że Karol naprawdę ma dar szybkiego ujmowania kształtu przedmiotów,
Ja się czasem zastanawiałam nad tym, że Karol ma w sobie dużo takiej japońskości w takim sensie powiedziałabym filozoficznym, ponieważ mówi się o tym, że spojrzenie japońskie różni się tym od spojrzenia na przykład europejskiego, że Europejczyk lubi,
Natomiast Japończyk będzie brał jedną roślinkę i studiował dokładnie każdy listeczek, każdy płatek kwiatka i na tej podstawie będzie wnioskował czym jest ziemia, jaka ona jest i na przykład dzisiaj, gdy obserwujemy Karola, który
I te wszystkie wiadomości też w jakiejś mierze rzutują na to, jak Karol te swoje owady przedstawia.
Ja zaczynając naszą rozmowę powiedziałem, że Karol jest wspaniałym malarzem, grafikiem i twórcą instalacji.
I tak szukając po internecie i przeglądając książki, nagle stwierdziłem, że Karol jakby troszkę jest nieobecny teraz w naszej przestrzeni sztuki.
Dowiedziała o moim istnieniu i opowiada, wie pani, przeglądałam dawne czasopisma i urzekła mnie twórczość Karola Wieczorka, która w latach osiemdziesiątych w takim dobrym czasopiśmie poświęconym sztuce została omówiona.
I słyszę, że pani zna Karola Wieczorka.
I to było dwa lata temu, więc nie tak dawno odbyła się gigantyczna wystawa obrazów i instalacji Karola tam w Płocku Rysunków.
Ale tu muszę powiedzieć, że Karol jest już człowiekiem bardzo doświadczonym i on mówi tak, a po co ja będę w tym Płocku wystawiać?
A ja będę tylko musiał w swojej pracowni przeszukiwać, wyszukiwać, bo oczywiście pracownia Karola jest pełna wykonanych już dawno dzieł, które są powiedziałabym w głębokim
No ja myślę, że Karol właśnie nie jest osobą, która poszukuje satysfakcji poprzez rozgłos.
I również stosunkowo niedawno pani Trella, twórczyni filmów dokumentalnych, zechciała zrobić o Karolu film, który zatytułowała Mucha.
Bardzo zresztą surrealistyczny film, w którym główną bohaterką jest Mucha z obrazu Karola Wieczorka, która nawet występuje jako element instrumentu,
I tam się jakby z użyciem tej muchy Karola próbuje grać na harfie.
Tak, to jest zabawa Karola zawsze.
sekretarza partii Zdzisława Grudnia, a dzisiaj tam jest Katowice Miasto Ogrodów, siedziba Instytucji Kultury i tam właśnie można było w bardzo wielu salach po spektaklach Teatru Kores oglądać dzieła Karola i sam Karol nawet oprowadzał i próbował opowiadać o tym, co jest dla niego ważne, dlaczego.
Też Karol musi tam coś dodać.
takiej sztuki intelektualnej, która też u Karola występuje.
Zresztą Karol zamieszcza często fragmenty cytatów.
I tutaj też czuję się, że w tym jest jakaś tajemnica zawarta, ale trzeba by było być na przykład nie wiem jakimś gnostykiem, czy jakimś bardzo wtajemniczonym intelektualistą, żeby wiedzieć co Karol tam ukrył, jaką tajemnicę zakodował.
Dziś proszę Państwa w Szkole Bardzo Wieczorowej Polskiego Radia Katowice pani profesorka Irma Kozina wykłada o życiu i twórczości wspaniałego katowickiego malarza i grafika Karola Wieczorka.
Jak byśmy scharakteryzowali malarstwo, czy twórczość Karola Wieczorka, czy jest jakiś nurt, czy są jakieś szkoły, do których jego można by przypisać?
Zresztą przeczytał pan ten fragment o Senki, w którym on mówił o Karolu jako o artyście osobnym.
I to się może do pewnego stopnia potwierdza tym, że jak już ktoś powiedzmy obejrzy 10 obrazów Karola, to już rozpoznaje tak zwaną rękę Karola.
To to musi być Karol Wieczorek, ale na przykład jeśli się jest historykiem sztuki, znającym dzieje malarstwa, to można widzieć takie podobieństwo, z tym, że Karol mówi, ja się nigdy nie...
I wydaje mi się, że Karol, który jak mówię twierdzi, nigdy nie oglądałem Neue Sachlichkeit, jest bardzo w duchu Neue Sachlichkeit.
I powiedziałabym, że to spojrzenie na świat z taką akceptacją braku ideałów, to jest coś, co łączy Karola i właśnie twórców Neue Sachlichkeit.
Ale jakbyśmy mieli określić jednym zdaniem jego twórczość i powiedzieć Karol Wieczorek to...
Czyli to, że Karol dostrzeże, a ta ważka ma taki...
jakiejś cechy, która istnieje, tylko może byłaby niezauważona, a ponieważ Karol ją przerysował, to my teraz ją doskonale widzimy.
Czyli można powiedzieć, że Karol nie jest jednakowy, bo ma nie dość, że dzieła z różnych czasów, z różnych okresów, kiedy fascynowały go bardzo różne rzeczy, to jeszcze w dodatku.
I tu chyba też ukazała się taka, powiedziałabym, barokowa natura Karola, w tym sensie barokowa, że my dzisiaj lubimy wyobrażać sobie, że nie ma starości.
A tymczasem, no, świat taki nie jest i Karol o tym dobrze wie i on kocha ten świat w jego, powiedzielibyśmy, brzydocie.
Ja mówię, o Karol, znowu dans makabr namalował.
I to właśnie takie młode postacie nagle są tymi, które w parze ze śmiercią są wyobrażone na obrazach Karola.
Mówimy tutaj przez cały czas o twórczości Karola Wieczorka, ale słuchacze pewnie pomyślą sobie, gdzie można tę twórczość zobaczyć?
który ma gigantyczne połacie ścian wypełnionych obrazami Karola, ale ma to dla siebie.
A niestety, z przykrością muszę stwierdzić, że nie widzę nawet w takich odsłonach sztuki współczesnej, które czasem Muzeum Śląskie nam prezentuje, by dostrzeżono tam, że Karol Wieczorek istnieje.
wspólnotę, ponieważ na przykład Andrzej Urbanowicz miał swoją pracownię na Piastowskiej i Karol Wieczorek bardzo często tam bywał.
Mam nadzieję, że tę twórczość będziemy mogli oglądać teraz częściej, bo może jakaś galeria usłyszy pani wykład i zaprosi Karola i nie tylko, żeby ci malarze ze Śląska prezentowali swoje dokonania twórcze.
Jeżeli ktoś chciałby tam dotrzeć i właściciel galerii będzie tak miły i udostępni Państwu obejrzenie tych obrazów Karola Wieczorka, to na pewno Państwo wyjdziecie stamtąd ukontentowani, a właściciel będzie zadowolony, że to, co zbiera przez lata nagle znajduje taki poklask.
przypomniała życiorys i dokonania twórcze wspaniałego malarza, grafika i człowieka takiego witalnego, Karola Wieczorka.
Państwo, jeżeli byście spotkali 50 mężczyzn na spektaklu, to bez problemu zorientujecie się, który to jest Karol Wieczorek.
Karol Wieczorek był dzisiaj bohaterem wykładu pani profesorki Irmy Koziny.
Marek Mierzyk, kłaniamy się Państwu, zachęcamy do podziwiania i do szukania informacji o Karolu Wieczorku.
Ostatnie odcinki
-
Hannah Arendt
03.02.2026 21:05
-
Zmiany w ortografii
29.01.2026 21:00
-
Bertha Morisot
27.01.2026 21:05
-
Drony bojowe i nieposłuszne roboty
22.01.2026 21:00
-
Antysemityzm i Pogrom Kielecki
20.01.2026 21:00
-
Jan Wypler
15.01.2026 21:00
-
Stefan Grabiński
13.01.2026 21:00
-
Matematyka
08.01.2026 21:15
-
Ewa Kierska
07.01.2026 15:37
-
Maria Szymanowska
30.12.2025 21:05