Mentionsy

Dzisiaj rozmawiamy o Azji Południowo-Wschodniej, ostatnim szczycie ASEAN, 26-28 października w Malezji.

O, zdecydowanie, ale państwa azjatyckie, czy to państwa ASEANu, czy wcześniej jeszcze zwłaszcza Japonia, oni bardzo dobrze rozumieją, czego Trumpowi potrzeba, że on właśnie musi być wzniesiony na taki wyjątkowy piedestał, musi być tutaj w pewien sposób po prostu uwielbiony przez tłumy i wtedy faktycznie dużo łatwiej się z nim rozmawia.

Wiem, mam świadomość tego, że nie wszyscy słuchacze i widzowie mają świadomość, co to jest ASEAN.

ASEAN to jest najważniejsze tak naprawdę stowarzyszenie, czy najważniejsza organizacja międzynarodowa, można powiedzieć, w Azji Wschodniej.

Handel, ale też bezpieczeństwo, bo tutaj ASEAN bardzo stara się promować dialog też polityczny, dialog bezpieczeństwa.

No właśnie, czy ASEAN powstała w kontrze do?

Dzisiaj Chiny, bo trzeba pamiętać, że w 67 roku, kiedy ASEAN powstawał, to Chiny tak naprawdę nie miały dużego znaczenia.

Zagrożenie dla ASEAN-u stanowił Wietnam, który obawiano się, że się zjednoczy i że zacznie promować właśnie ideologię komunistyczną.

Oczywiście ironia losu polega na tym, że 30 lat później Wietnam został przyjęty do ASEAN-u.

Wszyscy mają, partnerzy, członkowie tej organizacji, taki, nazwijmy to szacunek, albo nie wiem, czy to złe słowo może, do tego, że wiary w ASEAN, że potrafi rozwiązywać pewne spory i że jest taką dobrą platformą do tych rozmów.

To jest też jedna z zasad, to są zasady przyjęte w ramach ASEAN, to jest tak pięć zasad pokojowego współistnienia, które mówią wyraźnie o tym, że należy się poszanowanie do suwerenności państw, że należy się też właśnie, że należy wszystkie spory rozwiązywać w miarę możliwości pokojowo.

I ASEAN jest tutaj faktycznie uważany za taką formę, w której można wykorzystywać właśnie do potencjalnego rozwiązywania sporów.

Ostatnio ASEAN przecież bardzo mocno zaangażował się w spór między Tajlandią a Kambodżą, a teraz przecież w końcu zostało podpisane pod właśnie też światłym przywództwem Trumpa,

właśnie porozumienie pokojowe między tymi państwami, które tak naprawdę zostało stworzone właśnie pod ogromnymi naciskami i dzięki właśnie przywódcom ASEANu.

Komu jest bardziej potrzebny ASEAN?

ASEAN.

Myślę, że na to pytanie jest bardzo trudno odpowiedzieć, ponieważ Chiny są dla prawie wszystkich państw ASEANu pierwszym najważniejszym partnerem handlowym.

Więc Chiny są ASEANowi niezmiernie potrzebne, też dlatego, że bardzo wiele półproduktów jest sprowadzanych do państw ASEANu i potem składanych i eksportowanych dalej.

Więc Chiny są ASEANowi niezmiernie potrzebne.

Natomiast ASEAN jest Chinom potrzebny przede wszystkim pod kątem politycznym, ponieważ ta wymiana handlowa już funkcjonuje, a Chiny teraz jednak próbują odbudowywać tą swoją tradycyjną strefę wpływów jeszcze z dawnych czasów, jeszcze z pierwszej połowy XIX wieku, kiedy Chiny faktycznie, można powiedzieć, że to ta nazwa państwo środka, one faktycznie były tym państwem środka i były najważniejszym centrum

Są i to już tych umów z Chinami jest bardzo wiele, bo jest umowa o wolnym handlu bezpośrednio między ASEANem, a Chinami, Chiny i państwa ASEANu są też częścią szerszej takiej mega organizacji handlowej RCEP, czyli właśnie Regionalnego Porozumienia Handlowego.

Więc teraz została na tym szczycie podpisana trzecia wersja tej umowy handlowej między ASEANem a Chinami, która ma skupić się właśnie też m.in.

Rozumiem, że kraje ASEAN, ogólnie też szeroko pojętej tej Azji, o której dzisiaj rozmawiamy, no stoją w rozkroku, ale one z tego rozkroku...

Ale właśnie, a Chińczycy wcale nie chcą tego, żeby kraje ASEAN wybierały.

Bo tutaj jak tylko zostały ogłoszone cła, to Chińczycy natychmiast wysłali swoje delegacje do wszystkich tych państw ASEAN-u, które miały być bardzo dotkliwie

ASEAN na pewno jest blokiem gospodarczym, stworzył swoją wspólnotę gospodarczą w 2015 roku, no i teraz przyłącza się też do szerszych bloków gospodarczych, czy to w całości, czy przyłączają się poszczególne państwa i bardzo dba o to, żeby faktycznie przyłączać się do wszystkich takich inicjatyw, ponieważ dla państw Azji Południowo-Wschodniej to jest po prostu trochę...

Czyli tak, chcemy się rozwijać, okej, ale czy to jest na przykład ASEAN też jako blok wyszczególnił pewne obszary, czy to jest gospodarka cyfrowa, czy to są zielone technologie,

No ale właśnie, może samo ASEAN nadaje pewien kierunek.

Ważne też, coraz ważniejsza dla państwa ASEANu będzie zielona gospodarka, bo wiele z tych państw ma bardzo duże problemy, na przykład ze zmianami środowiskowymi.

No właśnie, czy dla ASEANu to jest, jak bardzo też wzajemnie kraje dyskutują ze sobą te swoje polityki wewnętrzne.

Tutaj pewnym wyjątkiem stała się Myanmar, ze względu na to, że takie właśnie zakulisowe naciski państwa ASEANu po prostu nie dawały rezultatów.

Więc tutaj pozostałe państwa ASEAN-u już straciły trochę cierpliwość i zaczęły te naciski robić po prostu już formalnie, chociażby na przykład pomijając właśnie Mianmę w rotacji, jeżeli chodzi o to, kto jest przewodniczącym w danym roku stowarzyszenia.

Są też myślę omawiane, ale też w sposób trochę bardziej zawalowany, bo musimy pamiętać o tym, że ASEAN to jest organizacja tak naprawdę bardzo słabo jednak, o bardzo słabej instytucjonalizacji.

W tej chwili na przykład Anwar Ibrahim, czyli premier Malezji, czy wcześniejszy prezydent Indonezji, Jokowi Dodo, oni byli tacy dosyć progresywni, więc starali się, czy Lawrence Wong z Singapuru, oni starali się ciągnąć, czy jakby zwiększać tę współpracę ASEANu.

To te problemy polityczne poszczególnych krajów ASEAN, rozpoczynając od Indonezji, rozmawialiśmy wielokrotnie o przeciążeniu miast, o Jakarcie, o problemach energetycznych, zależności, trudnościach w rozwoju OZE, zmiany klimatu, środowisko, nierówności społeczne.

No i mamy jeszcze, co też zaangażowane jest kilka innych państw ASEANu, konflikt na Morzu Południowochińskim między państwami Azji Południowo-Wschodniej a Chinami, gdzie Chiny próbują tak naprawdę przejąć kontrolę nad całym basenem.

Co ciekawe, najnowszy członek ASEANu, który w tym szczycie wstąpił do organizacji, czyli Timor Wschodni, bardzo wspiera właśnie formalnie i politycznie właśnie wspiera opozycję.

Co da Timrowi wschodniemu dołączenie do ASEAN?

Timur Wschodni walczył o to, żeby wejść do ASEAN od 14 lat.

Jak tutaj mówić o spójności ASEAN, kiedy jak drodzy państwo sami słyszycie, region zróżnicowany.

W ASEAN to jest faktycznie region, gdzie bardzo trudno jest o jakąkolwiek jedność, ale ASEAN się faktycznie stara.

Na razie zajmuje się, wraca z krajów ASEAN, jak słyszeliście zresztą w poprzedniej części naszej rozmowy, więc podróż do Azji.