Mentionsy
Raport - sezon nieogórkowy - 27 sierpnia 2025
Lato 1980 roku to był niezwykle burzliwy czas w polskiej historii, choć słowo „burzliwy” wtedy i dziś znaczy zupełnie co innego. Wydarzenia, kluczowe dla historii Polski, toczyły się praktycznie bez udziału mediów, na poboczu normalnego życia ludzi, którzy informacje czerpali albo ze źródeł oficjalnych, którym większość Polaków nie wierzyła, albo z nielicznych wówczas i trudno dostępnych źródeł niezależnych. Dziś te wydarzenia są szczegółowo opisane, ale ciągle budzą ogromne emocje i gdyby szukać korzeni wielu sporów, które dzielą Polaków obecnie – sierpień 1980 roku byłby jednym z dobrych punktów odniesienia.
Zbliża się 45. rocznica podpisania porozumień sierpniowych, czyli umowy społecznej między komunistyczną władzą a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym reprezentującym ponad 600 przedsiębiorstw z całego kraju. Czym był sierpień 1980 roku, czym była Polska przed strajkami tamtego lata i czym stała się po nich? Jak dziś oceniać spuściznę tamtych miesięcy, w których – w kulminacyjnym momencie – 10 milionów Polaków było członkami Solidarności?
Gość: Piotr Skwieciński
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
Choć słowo burzliwy wtedy i dziś znaczą zupełnie co innego, wydarzenia kluczowe dla historii Polski toczyły się praktycznie bez udziału mediów, na poboczu normalnego życia.
rosła, a bardzo silnym impulsem dla wzrostu jej znaczenia to był też oczywiście wybór Jana Pawła II i jego pielgrzymka do Polski.
Nie tyle Janem Pawłem II, ile reakcją społeczeństwa polskiego na Jana Pawła II.
Z ich punktu widzenia oni nie rejestrowali jakichś znaczących zmian po wyborze Jana Pawła II i nawet po jego pielgrzymce.
Bo Jan Paweł II też, oczywiście Jan Paweł II nie był politykiem, ale też...
No jakby, no prymasem, czyli interreksem był wtedy oczywiście jeszcze Stefan Wyszyński, jeszcze wtedy żyjący, ale dla wielu Polaków Jan Paweł II awansował na coś w rodzaju głowy polskiej wspólnoty narodowej, prawda?
To był Marian Jurczyk, to był Andrzej Gwiazda, to był Jan Rylewski.
W związków jasno powiedziane jest, że to mają być związki niezależne od partii, prawda?
Wiem, że powinienem powiedzieć, że papież Jan Paweł II, ale powiem kardynał Stefan Wyszyński.
Tak, tylko dodajmy, że ta władza wyrzucała z pracy, wyrzucała z pierwszej linii, ale pozwalała pracować w jakichś tam wydawnictwach pod nieswoim nazwiskiem, czy w jakichś miejscach, w których schodziłeś z tej pierwszej linii, byłeś mniej widoczny i tak dalej.
To jest wielki paradoks, bo Wyszyński był ogromnym autorytetem, ale władza już po prostu upadła tak nisko w opinii, no nie wszystkich Polaków, ale bardzo dużej ich części, że tego się po prostu nie przyjmowało.
Kulminacją potem w następnych miesiącach jest wyrzucenie go z Komitetu Centralnego, potem z partii, internowanie.
Po raz pierwszy w historii komunistycznej Polski to była taka sytuacja, w której władze zdecydowały się na dialog z ludźmi.
Tam chodziło o wpisanie kierowniczej roli partii do statutu związku i właściwie każde kolejne osiągnięcie Solidarności było wyrywane, prawda?
To była właśnie walka o wpisanie kierowniczej roli partii.
Pionier badań opinii społecznej w ekipie Jaruzelskiego.
To oczywiście było wzmagane przez fenomen Jana Pawła II.
Pensionatgranada.pl Hammer – wynajem pomp dla projektów z branży inżynierii środowiska i sektora budowlanego.
Wydawca książek serii W poszukiwaniu idei XXI wieku.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach P...
02.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
31.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
28.01.2026 14:10
-
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekła...
26.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
24.01.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz czło...
22.01.2026 16:00
-
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
21.01.2026 13:08
-
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projekt...
19.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
17.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
14.01.2026 14:31