Mentionsy

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
02.02.2026 16:00

Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach Polskich”

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszamy na spotkanie z wybitnym reżyserem teatralnym, dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie Janem Klatą.


Opowiemy o sile dawnych, zapomnianych tekstów literackich, które niejednokrotnie bardziej rymują się z chaotyczną rzeczywistością, w której żyjemy, niż pierwsze strony gazet.

Dlaczego wstydzimy się Henryka Sienkiewicza? Kiedy zapomnieliśmy o Tadeuszu Micińskim?

Co o współczesnej Polsce i jej miejscu na mapie chwiejącego się w posadach świata mówią nam „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza i „Termopile Polskie” Tadeusza Micińskiego?


To dwa ostatnie tytuły, które reżyserował Jan Klata – „Krzyżaków” na 100-lecie Teatru Jaracza w Olsztynie, „Termopile Polskie” na 260-lecie Teatru Narodowego w Warszawie.


Praca reżysera teatralnego nie odbiega być może tak bardzo od pracy tłumacza literackiego – w obu tych przypadkach polega na zasileniu nurtu literatury nową energią, która nie pozwala dawnym tekstom zastygnąć.


Jakie znaczenie dla tego, co dzieje się na scenie, ma to, co dzieje się wokół niej? Czy pomniki, budynki i ulice mają władzę nad naszą pamięcią? Słowem, jaka jest siła przestrzeni symbolicznej w kształtowaniu wspólnoty?


A w końcu – czy teatr narodowy jest z natury teatrem politycznym?


Prowadzi: Agata Kasprolewicz


Gość: Jan Klata


Realizacja: Andrzej Bogucki i Kris Wawrzak


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 20 wyników dla "Termopile Polskie"

Co o współczesnej Polsce i jej miejscu na mapie, chwiejącego się w posadach świata, mówią nam krzyżacy Sienkiewicza i termopile polskie Micińskiego?

Krzyżaków na stulecie Teatru Jaracza w Olsztynie, Termopile polskie na 260-lecie Teatru Narodowego w Warszawie.

W tym samym wrześniu 2025 roku został pan dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie i pierwszym spektaklem, który wyreżyserował pan dla Teatru Narodowego w Warszawie są Termopile Polskie Tadeusza Micińskiego, których premiera odbyła się 22 listopada z okazji 260-lecia Teatru Narodowego.

I przywołuję w jednym zdaniu, na jednym oddechu Krzyżaków Sienkiewicza i Termopile Polski Micińskiego.

Polskiego kina.

To spotkanie z Sienkiewiczą było dla mnie bardzo fascynujące, no bo wcześniej w Starym Teatrze pracowałem nad trylogią i teraz sobie po chyba kilkunastu już latach wróciłem do Sienkiewicza i ja uważam, że on ma po prostu gdzieś jakiś taki kluczyk, a może wytrych do duszy polskiej, do opowieści o takiej kulturze pogranicza.

Padło na początku tej naszej rozmowy słowo narodowy, bo zapytałam Pana o narodową słabość, która się być może objawia w takim naszym właśnie nieco lekceważącym podejściu do naszej polskiej wielkiej literatury.

Głównym tematem naszej rozmowy dzisiejszej będą Termopile Polskie, pierwszy spektakl, który wyreżyserował pan dla Teatru Narodowego.

Dla tych naszych słuchaczy, którzy nie znają zespołu Gruzja i nie byli na spektaklu Termopile Polskie, to uzupełnię informację, że to jest zespół, który gra taką muzykę bardzo mocną.

Akurat myślę, że w tej scenie otwierającej Termopile Polskie tej autoironii nie było.

To nie są pierwsze Termopile w pańskiej reżyserii.

Termopile Polskie w Teatrze Narodowym w Warszawie, ten spektakl, o którym dzisiaj rozmawiamy, miały swoją premierę w listopadzie 2025 roku, czyli 3,5 roku od wybuchu tej pełnoskalowej wojny agresji Rosji w Ukrainie.

Powiedział pan, że jest inna obsada, inni aktorzy grają w tych dwóch spektaklach, inny reżyser, no bo pan się zmienił przez te 11 lat, a to nie jest tak, że ten tekst też się zmienił, bo ja sobie tak myślę czasami, że teksty się zmieniają z czasem, że opowiadają inne historie i jednak Termopile Polskie w kontekście 2014 roku, kiedy, tak jak pan powiedział, ten potwór się budził i myśmy jeszcze tak nie do końca potrafili oszacować, jaki on ma kształt,

Za chwilę na polskiej scenie pojawią się romantycy, dla których

Z pewnością Termopile Polskie to nie jest spektakl, który daje łatwe diagnozy czy wskazuje jednego bohatera jako wzór wszelkich cnót, ale ja mam wrażenie, że tam jest taka tęsknota za taką postawą.

Termopile Polskie to jest opowieść o zdradzie, o wielkiej zdradzie.

Termopile Polskie, tak już zmierzając ku końcowi naszej rozmowy, Termopile Polskie to jest też opowieść, tak mi się przynajmniej wydaje i to w tym sensie ona jest tak bardzo aktualna dzisiaj, tak bardzo nas szarpie za serce i za duszę, to jest opowieść o miejscu na mapie, prawda?

W XVIII wieku i stąd Termopile, krótko mówiąc.

Termopile Polskie będą grane, będą grane jeszcze długo, w tym miesiącu, w lutym jedenastego, dwunastego, trzynastego, czternastego, piętnastego, więc na przykład w walentynki można się wybrać do Teatru Narodowego.

Polskie pompy ciepła.

0:00
0:00