Mentionsy
Raport o książkach - César Aira
César Aira – jeden z najciekawszych i najbardziej oryginalnych pisarzy latynoamerykańskich, typowany do tegorocznej Literackiej Nagrody Nobla, a jednak… w Polsce prawie nieznany, jest bohaterem tego odcinka Raportu o książkach.
W dorobku Airy wszystko jest ciekawe – to, jak dużo pisze (tempo wydawania nowych tytułów ma rekordowe, ma już na swoim koncie ponad sto książek). Ciekawe jest też to, jak pisze, bo znany jest z metody, która polega na nie oglądaniu się za siebie – nie cyzeluje, nie poprawia i z zasady nie pozwala tego robić swoim redaktorom.
Dla Airy ważniejszy od ostatecznego efektu literackiego jest bowiem sam proces pisania. Jego proza jest zaskakująca i przewrotna – Aira z właściwą sobie pisarską sprawnością żongluje gatunkami literackimi, z błyskotliwą premedytacją dekonstruuje fabułę, robiąc to równocześnie serio i na żarty.
Wydana w tym miesiącu w polskim tłumaczeniu powiastka Epizod z życia malarza podróżnika to historia o próbach racjonalnego opisu świata. XIX-wieczny malarz rodzajowy przybywa z Europy do Ameryki Łacińskiej, by swoim pędzlem okiełznać egzotyczny krajobraz. Wydarza się jednak coś dziwnego… przyroda stawia opór, a wkrótce przejmuje kontrolę nad życiem artysty.
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Barbara Jaroszuk
Książka: Epizod z życia malarza podróżnika – César Aira / przekład: Barbara Jaroszuk / Wydawnictwo ArtRage
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
Nazywa się Johann Moritz Rugendas i tak w ogóle to jest postać historyczna.
Tak, on zaczyna od takiej bardzo klasycznej, biograficznej noty praktycznie o przodkach Rugendasa.
No bo Rugendas, trzeba o tym powiedzieć, to jest taki typowy XIX-wieczny tak zwany naturalista, tak?
Byli to czasami naukowcy albo protonaukowcy, a czasami byli to też malarze albo pisarze, którzy jechali do Argentyny albo w inne miejsce w Ameryce Łacińskiej, bo Rugendas podróżuje nie tylko po Argentynie, on tam jest dwa razy, ale...
Natomiast faktycznie Rugendas służymy tutaj do gry z tradycją, do gry z myśleniem o w ogóle podejściu do natury i do kultury, do malarstwa.
To jest słowo klucz, którego przed chwilą użyłaś, dlatego że zasadniczo i Rugendasowi, i Darwinowi, i Humboldtowi chodzi o racjonalne ujęcie świata.
I to pewnie znów nie jest przypadek, że kiedy Rugendas, czyli ten tytułowy malarz ulega wypadkowi,
Aira tam opisuje jego przodków, właściwie jak to się stało, że rodzina Rugendasów zaczęła malować, bo ten ojciec, założyciel rodu był zegarmistrzem, ale uległ wypadkowi.
Rugendas już jest gdzie indziej i już mu się przytrafiła inna przygoda, albo coś innego się dzieje na kartach książki, albo jesteśmy na pampie.
I w pewnym momencie właśnie przewodnik, który prowadzi Rugendasa, z jego wypowiedzi wynika, że, i tu powiedzmy w quasi cytat, znajduje ten odcinek wyjątkowo górzystym.
Wydaje mi się, że jest dosyć ważna, przynajmniej w tej opowiastce, no bo to nie jest przypadek, że nasz bohater, ten malarz rodzajowy, Rugendas, Niemiec, który przybywa do Ameryki Łacińskiej i ta Ameryka Łacińska jest taka bujna, taka tropikalna, taka...
Natomiast Rugendas owszem, on mówi, ojej, ja już tam pomalowałem w tym Meksyku te wszystkie bujności, ale to, co mnie naprawdę interesuje, to jądro, w którym moja technika może się zmienić, w którym on już od początku tak jakby szukał tej zmiany, tak?
To jest jakiś taniec, to jest jakaś choreografia, to jest jakiś obraz, który do tego Rugendas rysuje i jeszcze w tym rysunku objawiają mu się całe kolejne warstwy tego, co się przed nim dzieje.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach P...
02.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
31.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
28.01.2026 14:10
-
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekła...
26.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
24.01.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz czło...
22.01.2026 16:00
-
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
21.01.2026 13:08
-
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projekt...
19.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
17.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
14.01.2026 14:31