Mentionsy

Panie profesorze, jak pan rzekł, Mickiewicz poecy je stwarzał.

Jak się kształtowały relacje tej trójki wieszczów, ale przede wszystkim jak się kształtowały relacje z punktu widzenia właśnie Adama Mickiewicza w stosunku do tych dwóch twórców romantycznych, których, jak powiadam, uczniowie doświadczają ich poezji, ich dramatu, ich twórczości na lekcjach języka polskiego.

to znaczy Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego, to trzeba sobie po pierwsze uświadomić, że mamy do czynienia z trzema osobnymi osobowościami.

Opisałem i wydaje mi się, że doszedłem do pewnego wyraźnego stanowiska w związku ze stosunkiem Słowackiego do Mickiewicza i Mickiewicza do Słowackiego.

I ten stosunek opisałem w największym skrócie, tylko powiem, że Mickiewicz zdawał sobie sprawę, jak bardzo Słowacki jest wielkim poetą.

Chociaż milczał o Słowackim, ale napisałem też, że Mickiewicz milczał nie tyle o Słowackim, ile milczał do Słowackim.

To znaczy Słowacki bardzo chciał, bardzo chciał, starał się o to, bardzo cierpiał, że tak nie jest, żeby Mickiewicz uznał w nim wielkiego poetę i to głośno powiedział.

Powiedział Adam Mickiewicz na przykład, nie wiem, w Collège de France albo na jakimś zebraniu.

Mickiewicz nigdy tak nie powiedział, ale to z tego bardzo prostego powodu, bo wiedział, że Słowacki jest wielkim poetą, ale czego?

A ja, Adam Mickiewicz,

Mickiewicz powiadał już w młodości i miał całkowitą rację.

I Mickiewicz mówił i wiedział, że stanął poza obrębem.

W związku z tym ja, Adam Mickiewicz i ty, Juliuszu Słowacki, ja ci bardzo dobrze życzę.

Adam Mickiewicz wielkim poetą był, bo nie pisał i nie zachwyca, bo tym się nie można zachwycać, co on robił.

Uważali, że Mickiewicz albo zwariował, albo stracił zupełnie talent, albo padł ofiarą oszusta, czyli Toruńskiego, albo jeszcze inne rzeczy brzydkie mu się przydarzyły.

Ale Mickiewiczowi na tych opiniach nie zależało.

Słowacki i Mickiewicz.

A to, że tak się złożyło, że Słowacki był młodszy, Mickiewicz starszy, ale jednak mieszkali przez długi czas w tym samym mieście, to znaczy w Paryżu.

Słowacki tego nie rozumiał, Mickiewicz to rozumiał, ale przez od 180 lat wszyscy robią, większość, z wyjątkiem mnie, być może jeszcze dwóch, trzech osób, zdaje sobie sprawę, że mamy do czynienia z dwoma osobnymi, zupełnie osobnymi postaciami w dziejach poezji polskiej i kultury polskiej i nie można ich wsiadać na jednej ławce.

To znaczy nieboska komedia, czyli komedia piekielna, jak ją nazywał Mickiewicz, jest naprawdę absolutnie genialnym dramatem.

I zdawał sobie doskonale sprawę, kim jest Mickiewicz.

I jakie jest miejsce Mickiewicza i osobność w dziejach ducha polskiego i poezji polskiej.