Mentionsy

Pani dyrektor, mamy 2026 rok, a niesie on dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także jego klientów nowości i zmiany w przepisach.

Niektóre z nich weszły w życie wraz z początkiem tego roku, jak na przykład to przeliczaniu czerwcowych emerytur, zasiłków pogrzebowych i włączeniu nowej grupy osób, które mogą starać się o świadczenia wspierające dla osób z niepełnosprawnościami.

Tak, zmian jest sporo.

Wchodzą one też w różnych terminach i to na wielu płaszczyznach.

Niektóre już weszły w życie, inne dopiero wejdą, tak więc nudy nie będzie.

Od nowego roku ZUS oblicza na nowo emerytury przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009 i 2019.

Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie emerytury już przyznane.

Dla wielu osób oznacza to podwyżkę świadczenia.

Co ważne, nie trzeba składać wniosku do ZUS-u.

Przeliczymy te świadczenia z urzędu i wydamy nową decyzję uprawnionym do końca marca.

Także od 2026 roku o świadczenie wspierające może ubiegać się kolejna grupa osób.

Świadczenie jest to pomoc dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami.

Żeby otrzymać takie świadczenie należy w Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w skrócie zwanym WZON-em, złożyć wniosek o ustalenie w punktach poziomu potrzeby wsparcia.

Dopiero z ostateczną decyzją WZON-u można złożyć wniosek o świadczenie do

Do końca 2025 roku wnioski mogły składać osoby, którym WZON przyznał co najmniej 78 punktów.

Od tego roku oświadczenie mogą starać osoby, które otrzymały w decyzji co najmniej 70 punktów.

I następna zmiana to kwota zasiłku pogrzebowego.

Z początkiem roku wzrósł on do 7 tysięcy.

Do końca 2025 roku wynosił on 4 tysiące złotych.

Wypłata zasiłku pogrzebowego w nowej wysokości zależy od daty śmierci danej osoby.

Data złożenia wniosku nie ma w tym przypadku.

Wpływu na jego wysokość.

To znaczy, że podwyższony zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie zmarłej 1 stycznia 2026 roku.

Pierwsza odpowiedź, od razu tyle zmian, natomiast ja jeszcze zatrzymam się przy sprawach dotyczących zasiłków, ponieważ warto też powiedzieć o tym, że całkiem niedawno, bo 7 stycznia prezydent Polski podpisał ustawę wprowadzającą zmiany w zakresie zwolnień lekarskich, przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania tych zwolnień, a także orzecznictwo lekarskie w ZUS.

I tutaj w tej przestrzeni medialnej pojawia się jednak, pani dyrektor, wiele mylnych informacji na temat tych wprowadzanych zmian.

To prawda, bardzo często nie zwracano uwagi na to, że przepisy tej ustawy wchodzą w życie w różnych terminach.

To jest 27 stycznia, 13 kwietnia 2026 roku i 1 stycznia 2027 roku.

W roczniu wchodzą w życie przepisy, które wcześniej nie były wyraźnie wskazane w przepisach.

Teraz na przykład już jednoznacznie wskazano m.in.

to, że ZUS ma uprawnienia do kontrolowania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny.

Wprowadzono też możliwość żądania przez ZUS od ubezpieczonego wyjaśnień i informacji w sprawie na potrzeby kontroli zaświadczenia lekarskiego.

Od 13 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie między innymi przepisy regulujące kwestie związane z podejmowaniem przez świadczyniobiorców określonych czynności w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim.

Nie zmieni się obowiązująca obecnie zasada, że ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia lekarskiego od pracy, jeśli w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową.

Zgodnie ze zmianą w przepisach ubezpieczony utraci zasiłek chorobowy, jeżeli będzie podejmował aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.

Wprowadza się też definicję pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem zatrudnienia.

Dużą zmianą jest również to, że kontrolerzy uzyskają uprawnienia do legitymowania osoby,

Od tego samego dnia, czyli cały czas jesteśmy w 13 kwietnia bieżącego roku, zgodnie ze zmianami w ustawie

W określonych ustawowo rodzajach spraw poza lekarzami i orzecznikami orzeczenia będą mogły wydawać osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne z tytułem specjalisty w dziedzinie fizjoterapii albo pielęgniarstwa, czyli fizjoterapeuci w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej,

Pielęgniarki lub pielęgniarze w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji i nastąpi również zróżnicowanie poziomu kwalifikacji lekarzy orzeczników.

Ta ostatnia zmiana przewidziana w trybie tejże ustawy wchodzi w życie od 1 stycznia 2027 roku.

zmiany dotyczące wystawiania zwolnień lekarskich EZLA.

Zmiana, która wejdzie w życie od 1 stycznia 2027 roku polega na tym, że lekarz na żądanie ubezpieczonego nie będzie miał obowiązku wystawienia zwolnienia lekarskiego z określonego tytułu, jeżeli praca zarobkowa w jednym z tych miejsc będzie mogła być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy.

Czyli jednym słowem już teraz wiadomo, że w styczniu za te 12 miesięcy, bez mała 12 miesięcy, znowu spotkamy się w siedzibie Radia Przysobieskiego 81, by wspomnieć o tym, co od 1 stycznia weszło w ramach tej ustawy, a także o nowych zmianach, ponieważ niewątpię, że te zmiany będą się cyklicznie pojawiać i będą możliwe do przedyskutowania na 88 i 6 FM.

Ja teraz przejdę do innej zmiany, która też jest chyba istotna,

Przede wszystkim dla młodych ludzi, ponieważ od początku tego roku, czyli od 1 stycznia weszły w życie zmiany w kodeksie pracy i te nowe przepisy rozszerzają katalog okresów wliczanych do stażu pracy, dzięki czemu można będzie uzyskać prawa i doświadczeń i uprawnień pracowniczych dla celów nabywania prawa, doświadczeń i uprawnień pracowniczych.

A obejmą one tak.

Ustawy zlecenia, potwierdzenie działalności gospodarczej, czy też pracę zarobkową za granicą.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma wydawać zaświadczenia na potwierdzenie tych okresów.

W jaki sposób Pani Dyrektor wnioskować o takie właśnie zaświadczenia?

Ja tylko dodam, że to nie tylko młodych ludzi, całkiem dojrzałych również taka sytuacja może dotknąć.

Od początku roku można do stażu pracy doliczać też okresy inne niż praca na etacie.

Staż ma wpływ na wielu uprawnień pracowniczych, na przykład wymiar urlopu wypoczynkowego, wysokość dodatku stażowego, czy też nagrodę jubileuszową.

Potwierdzeniem tych nowo zaliczanych do stażu okresów będą zaświadczenia ZUS-u wydawane od nowego roku na podstawie wniosku USP.

Składanego w PUE ZUS nowe przepisy mają zastosowanie i tutaj są dwie daty.

1 stycznia 2026 roku i to się już dzieje do pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 do pozostałych pracodawców.

Chodzi tu między innymi o takie okresy, o których Pan wspomniał w pytaniu.

To są okresy prowadzenia poza rolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą tę działalność.

Jest również czas wykonywania umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług, czy też umów agencyjnych oraz okresy pracy osób współpracujących z osobami wykonującymi te umowy.

Członkowstwa w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej czy też w Spółdzielni Kółek Rolniczych.

I tak jak wspomnieliśmy, potwierdzenie nowych okresów jest możliwe tylko na podstawie zaświadczeń ZUS-u.

Podam tylko taką ciekawostkę, bo ta sytuacja cieszy się dużym powodzeniem.

Do 26 stycznia w całym kraju wpłynęło ponad 310 tys.

wniosków.

Zrealizowaliśmy już 229 tys.

i wydano 425 tys.

No to ja teraz jeszcze się dopytam, ponieważ wiadomo, że tutaj akurat w szczegółach diabeł tkwi, jak to mówi się popularnie.

Czyli zatem z wnioskiem o symbolu USP trzeba złożyć dokumenty potwierdzające zatrudnienie.

Wystarczy samo złożenie wniosku o to wydanie zaświadczenia.

ZUS wystawi zaświadczenie na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego.

Jeżeli natomiast na koncie nie będzie informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, ZUS wyda decyzję, że odmawia wydania takiego zaświadczenia i wtedy będzie można złożyć wniosek o postępowanie wyjaśniające i do tego wniosku załączyć dokument.

No to dalej kontynuujemy mapę drogową dla tych, kto by chciał takie zaświadczenie otrzymać.

Jak taki wniosek o takie zaświadczenie złożyć?

Wniosek o wydanie zaświadczenia można złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą konta w systemie teleinformatycznym zakładu ZUS.

Od 1 stycznia 2026 roku na ZUS jest dostępny wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy właśnie o symbolu wcześniej wspomnianym USP.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodał w menu bocznym nowy kafelek, który prowadzi bezpośrednio do formularza wniosku USP.

Dzięki temu znalezienie i złożenie właściwego wniosku jest wygodniejsze i szybsze.

Pamiętajmy, że jeżeli chcemy wystąpić o zaświadczenie o okresach ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 roku,

Czyli zanim powstały konta indywidualne, to nadal korzystamy z wniosku US-7.

Takie okresy nie są zapisane na koncie ubezpieczonego, dlatego nie można ich wskazać we wniosku USP.

I jeszcze jedna ważna rzecz dotyczy okresów pracy na zleceniu podczas studiów.

ZUS nie będzie wystawiał zaświadczeń za okresy, kiedy osoba wykonywała na przykład umowę zlecenia i jednocześnie miała status ucznia bądź studenta, ponieważ ta osoba nie była objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi.

No to teraz tak, już wytłumaczyliśmy, że tylko i wyłącznie formą elektroniczną, nie ma formy papierowej, jeżeli chodzi o składanie zaświadczenia, natomiast jeżeli chodzi o już samo zaświadczenie, też tylko i wyłącznie formę elektroniczną, w jaki sposób my otrzymamy to zaświadczenie jako wnioskodawcę.

Dokładnie, zaświadczenie, decyzje oraz inne pisma w sprawie wydania zaświadczeń ZUS przygotowuje i doręczy osobiście.

Osobie, która złoży wniosek wyłącznie w postaci elektronicznej na konto ZUS.

Dokumenty te mogą zamiast własnoręcznego podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wydania.

Taki podpis zawiera zaświadczenie wygenerowane w systemie teleinformatycznym.

ZUS wydaje także zaświadczenia przygotowywane przez pracowników, sygnowane podpisem kwalifikowanym pracownika ZUS, pieczęcią ZUS albo pieczęcią oddziału ZUS.

Obie formy zaświadczenia są równoprawne i prawidłowe.

Jeżeli ubezpieczony ma pełnomocnika,

Odpowiedź na wniosek USP najpierw trafia do pełnomocnika.

Odpowiedź będzie widoczna dla ubezpieczonego na liście dokumentów odebranych, gdy odbierze ją pełnomocnik lub po 14 dniach, jeżeli pełnomocnik jej w tym czasie nie odbierze.

Gdy odpowiedź na wniosek USP pojawi się na koncie w e-ZUS, ubezpieczony lub pełnomocnik jest o tym automatycznie poinformowany.

Jeśli mają włączone powiadomienia, nasi klienci otrzymają informacje SMS-em, mailem lub w aplikacji mobilnej e-ZUS zgodnie z preferencjami ustawionymi w zakładce ustawienia.

Jeśli osoba, która spodziewa się odpowiedzi na wniosek, nie ma takich ustawień, powinna regularnie logować się do ZUS i sprawdzać, czy decyzja lub zaświadczenie już tam czeka.

Zachęcamy więc do aktywowania powiadomień, aby na bieżąco otrzymywać informacje o nowych dokumentach.

To chyba już 10 lat jest, jak nie ponad, jeżeli chodzi o świadczenie.

Najpierw 500+, teraz 800+, ponieważ od tego miesiąca mają nastąpić zmiany dotyczące świadczenia 800+.

Kogo one będą dotyczyć i na czym te zmiany mają polegać?

W lutym zmienią się zasady wypłaty świadczenia 800 plus dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR.

Nowe przepisy obejmą około 150 tysięcy osób, które będą miały obowiązek ponownie złożyć wniosek oraz spełnić warunek aktywności zawodowej.

Panie dyrektorze, czy tutaj właśnie chodzi o wniosek na nowy okres świadczeniowy?

Nie, chodzi jeszcze o okres bieżący.

Okres nowy zaczyna się corocznie od 1 czerwca.

Ten dotyczy bieżącego okresu.

31 stycznia wypłata świadczenia 800 plus dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR zostanie wstrzymana.

Aby mogli oni zachować prawo do świadczenia, od 1 lutego tego roku będą musieli złożyć nowy wniosek na okres świadczeniowy 2025-2026.

Jeszcze raz powtórzę, nowe zasady dotyczą wyłącznie tej grupy i obejmą około 150 tysięcy osób, które przebywają w Polsce w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie.

I co będzie w takim wniosku trzeba było wskazać?

W takim wniosku składanym od 1 lutego trzeba będzie podać obowiązkowy numer PESEL wnioskodawcy i dziecka, dane dotyczące przekroczenia granicy, trzeba będzie potwierdzić legalność pobytu w Polsce, potwierdzić spełnienie warunku aktywności zawodowej oraz złożyć oświadczenie, że dziecko uczęszcza w Polsce do szkoły lub przedszkola.

Wniosek będzie zawierał także nowe pytania dotyczące ewentualnej niepełnosprawności dziecka.

No to jest, dopytam się, ponieważ akurat wiadomo, że tutaj akurat to jest dosyć istotne.

Jak należy w takim razie rozumieć ten warunek aktywności zawodowej?

Prawo doświadczenia będzie co do zasady zależeć od aktywności zawodowej osoby, która składa wniosek w miesiącu poprzedzającym jego złożenie.

ZUS sprawdzi ten warunek na podstawie danych systemów ubezpieczeniowych.

W większości przypadków nie trzeba będzie dostarczać dodatkowych dokumentów.

Za aktywność zawodową

pracę na umowę o pracę, na umowę zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej, pobieranie stypendium sportowego i doktoranckiego, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych lub udział w szkoleniach ze stypendium.

Pełny katalog aktywności, które umożliwiają otrzymanie świadczenia 800+, jest dostępny na stronie i tam zapraszam do szczegółowej informacji.

W przypadku osób, które wykonują pewne rodzaje aktywności zawodowej, wymagane będzie, aby podstawa ich wymiaru składek na ubezpieczenie merytalno-rentowe wynosiła co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia.

Natomiast dla innej grupy klientów próg ten będzie wymagany na poziomie 30% minimalnego wynagrodzenia.

Z obowiązku spełnienia tego warunku zwolnieni są między innymi rodzice z niepełnosprawnościami oraz osoby, które wnioskują o świadczenie na dziecko będące obywatelem polskim.

Dużo tych warunków, jeżeli chodzi właśnie o składanie wniosku o 800 plus w tych nowych realiach, ale dopytam, czy to wszystkie warunki?

Są jeszcze warunki związane z nauką i miejscem zamieszkania, jakie musi spełniać dziecko, którego wniosek dotyczy.

Świadczenie przysługuje teraz tylko wtedy, gdy dziecko realizuje obowiązek przedszkolny lub szkolny w polskiej placówce edukacyjnej.

Zarówno dziecko, jak i wnioskodawca muszą mieszkać w Polsce.

W uzasadnionych przypadkach, na przykład odroczenia obowiązku szkolnego, konieczne będzie wtedy przedstawienie zaświadczenia.

Aha, czyli jednym słowem, jeżeli na przykład jest rodzina ukraińska, która mieszka na przykład w Skierniewicach.

Oni pracują w zakładach pracy na terenie miasta, dziecko natomiast zdalnie uczy się w szkole ukraińskiej, no to w tym momencie takiej rodzinie 800 plus na nowych warunkach nie przysługuje.

Wygląda na to, że tak to powinna być placówka w Polsce.

Mówimy dużo na temat właśnie obywateli Ukrainy, o symbolu UKR, natomiast czy te zmiany dotyczą też obywateli innych krajów?

Podobne zasady odnoszące się do aktywności zawodowej zostaną wprowadzone 1 czerwca 2026 roku także dla innych cudzoziemców spoza Unii Europejskiej i krajów EFTA, którzy legalnie przebywają w Polsce i mają dostęp do rynku pracy.

Zmiany te nie dotyczą obywateli Polski ani obywateli Unii Europejskiej i krajów EFTA i Wielkiej Brytanii objętych umową wystąpień.

Myślę, że dużo zmian, jeżeli chodzi o to, co 2026 rok przyniósł.

Natomiast kolejną, może nie zmianą, może kolejnym konsekwentnym krokiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest to, żeby klienci ZUS-u korzystali z rezerwacji wizyt.

Od stycznia 2026 roku rozszerzamy usługę rezerwacji wizyt w swoich placówkach i zachęcamy klientów do kontaktu z nami online.

Zarezerwowanie wcześniej wizyty w ZUS to unikanie kolejki, to oszczędność czasu.

Taka rezerwacja to rozwiązanie dostępne od ponad 10 lat.

Przez ten czas liczba osób, które z wyprzedzeniem umawiają się na wizyty stale rośnie.

W ten sposób można skorzystać z porady specjalistów bez czekania na stanowisko obsługi.

Taka forma obsługi klienta, gdzie pracownik ZUS-u czeka na klienta nieodwrotnie jest bardzo polecana i zapraszamy Państwa do rezerwacji wizyt.

Czego pracownikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ akurat możemy powiedzieć, że jeszcze w tym okresie około życzeniowych na nowy rok jesteśmy, czego Wam życzyć?

My sobie też tego życzymy.

Dziękuję bardzo.

Bardzo dziękuję.