Mentionsy

Nazywam się Grzegorz Buda.

Ja uczestniczyłem w tamtych wydarzeniach.

Ja mogę się pani przyznać, że jestem rok starszy od Janka Stawisińskiego.

Też byłem wtedy młody, ale takie były czasy, że próbowaliśmy tę komunę zwalczyć.

Próbowaliśmy lepszego, innego życia.

Wielka szkoda, wielki żal, że dziewięciu górnikom dało życie za to.

Spacyfikowali nas.

No a dzisiaj, powiem tak, przejeżdżamy po to, żeby, wie pani, żeby uczyć, żeby pamiętać, żeby to nie zginęło.

Powinniśmy ich traktować jako bohaterów.

Staramy się do tej pory jeszcze, dopóki jeszcze to pokolenie żyje, staramy się, wie pani, to pielęgnować.

I chcemy przekazać, żeby młodzi również to pielęgnowali, chociaż dzisiaj też są z nami młodzi ludzie, bo komuś to trzeba zostawić.

Robert Ciupa, dyrektor Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach.

Panie dyrektorze, proszę powiedzieć nam tutaj na Pomorzu, bo ci, którzy bywają na Śląsku, to już wiedzą, że to jest wspaniałe miejsce, które świadczy o tej naszej historii.

Czy tam znajdziemy też ślady Janka Stawisińskiego?

No tak, nasza instytucja tak naprawdę jako główne zadanie ma kultywować i opowiadać o dziewięciu górnikach, którzy oddali życie za wolność Polski.

No i oczywiście jest cały fragment poświęcony Jankowi Stawisińskiemu.

To jest ta historia, która tak naprawdę najbardziej wzburza naszych zwiedzających, bo to jest ta opowieść także nie tylko Janka, ale także matki, która przyjechała na Śląsk, która przyjechała po to, aby opiekować się synem, aby o niego zadbać, która zatrudniła się w szpitalu jako salowa w tamtym czasie.

To, co ona wtedy zobaczyła, odsłaniając kołdrę, gdzie leżał jej syn, zobaczyła ciało całe posiniaczone od pobicia.

Okazało się, że rzeczywiście rannych bito pod kopalnią wujek.

Zatrzymywano karetki, nie wpuszczano ich pod kopalnię, po to, żeby tak naprawdę stworzyć jeszcze większe zagrożenie i pokazać, że władza nie żartuje.

No i tym samym ta historia chyba jest taka najbardziej przejmująca w naszej opowieści.

Przypomina z jednej strony i tych walczących, ale także przede wszystkim tą miłość matczyną do syna.

No i o Janku się mówi cały czas.

Tych górników, którzy zginęli pod kopalnią wujek było dziewięciu.

Siedmiu z nich pochodziło spoza Śląska.

Także to jest opowieść o całej Polsce.

To jest opowieść o tym, jak strzelano pod wujkiem do całej Polski.

Zapraszamy pod pomnik poległych górników, zapraszamy do muzeum.

To jest aktualnie chyba najnowocześniejsza wystawa w Polsce.

To jest taka wystawa, do której można przyjechać z dzieciakami i opowiedzieć im ciekawą historię o Polsce, a przede wszystkim ciekawą historię o wolności.