Mentionsy

Trzy, dwa, jeden.

Idziemy, ruszamy na nasz kolejny Power Walk.

Witamy Was serdecznie.

Rozpoczął Bartosz Fijałek, lekarz specjalizujący się w dziedzinie

reumatologii, obecnie związany z Pomorskim Centrum Reumatologicznym w Sopocie.

Dzień dobry, witam Was po raz kolejny, bo to już trzecie nasze spotkanie, trzeci nasz Power Walk.

Najpierw rozmawialiśmy o osteoporozie, cichej złodziejce kości.

Później rozmawialiśmy o najczęstszej chorobie autoimmunologicznej właśnie, którą jest reumatoidalne zapalenie samos.

No a dziś o czym porozmawiamy?

A dzisiaj porozmawiamy o chorobach autoimmunologicznych.

Słuchajcie, my w Power Walkach przede wszystkim mówimy o stylu życia, o dobrych, zdrowych nawykach, do których zachęcamy Was, żeby je budować w swoim organizmie.

Szczególnie z takimi osobami, specjalistami, ekspertami, którzy mają nam wiele ważnych rzeczy do powiedzenia, ponieważ...

Tak jak dbamy o swoje zdrowie, to raz na jakiś czas nasz organizm może się pomylić, a tu nawiązuję właśnie do tematu dzisiejszego Power Walka i naszej rozmowy i tego, co Bartosz nam powie.

I myślę, że warto wiedzieć, poszerzać naszą wiedzę właśnie w tym temacie.

Zdecydowanie, tak jest.

No bo Power Walk, aktywność fizyczna, a to jest jedno, o czym będziemy mówili już niedługo, jedna z takich interwencji niefarmakologicznych, która jest niezwykle istotna, ażeby zmniejszać ryzyko rozwoju właśnie chorób autoimmunologicznych, o których dziś będziemy rozmawiać.

Super, to zacznijmy od podstaw.

Czyli tak, mamy układ immunologiczny, czyli jeden z bardziej istotnych okazuje się obecnie po badaniach naukowych, jeden z bardziej istotnych układów w naszym ciele, czyli układ odpornościowy.

I w tym układzie odpornościowym generalnie, kiedy jego praca jest zaburzona, co to znaczy?

Czyli możemy mieć zaburzoną pracę układu immunologicznego z różnych przyczyn, za chwilę dojdziemy też do tego jakich,

Ale wtedy nasz układ immunologiczny, czyli odpornościowy, zwraca się przeciw naszemu organizmowi.

Czyli dlatego mówimy o tych chorobach z autoagresji.

Czyli mamy układ immunologiczny, który powinien walczyć tylko z zewnętrznym zagrożeniem, a on poprzez złe rozpoznawanie zagrożenia w nas samych, w różnych układach, bo choroby autoimmunologiczne dotyczą...

różnych układów i różnych narządów, różnych organów, tworzy przeciwciała, produkuje przeciwciała, które właśnie niszczą nasze własne komórki.

Czyli zwrócenie się nieprawidłowe naszego układu immunologicznego przeciw nam samym, a nie tylko przeciw zewnętrznemu zagrożeniu, tak jak jest to u osób zdrowych.

Jednym słowem nasz organizm, organizm w ogóle człowieka może się pomylić.

Może się pomylić, zdecydowanie, chociaż jest to niesamowita kreacja, nasz organizm, jak on potrafi się regenerować, samodzielnie naprawiać, to są nieprawdopodobne rzeczy, że tak potrafimy.

No przecież też organizm człowieka, w tym wypadku kobiety, jest w stanie stworzyć również w połączeniu z mężczyzną nowe życie.

Więc generalnie to jest nieprawdopodobne, ale jednak rzeczywiście, tak jak mówisz, czasami i on, i ten świetny twór potrafi popełniać błędy.

No właśnie.

Co wynika z tej nieprawidłowej reakcji organizmu?

Wynika to, że te przeciwciała, które się pojawią w naszym ciele, różne, specyficzne dla różnych chorób, niszczą nasze własne komórki, w zależności od tego, o jakiej chorobie mówimy, a wówczas pojawiają się różnego typu...

No i generalnie te objawy mogą dotyczyć bardzo różnych obszarów, o czym pewnie za chwilę będziemy mówić.

Natomiast jeżeli chodzi o taką definicję typową, co się dzieje wówczas, no to wówczas pojawia się przewlekły stan zapalny.

Przewlekły stan zapalny, który zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe i przy okazji dotyczy to zajęcia przez to, przez ten taki przewlekły stan zapalny toczący się w naszym organizmie.

dochodzi do sytuacji, w której my mamy zajęte różne układy.

Stąd mówimy często w reumatologii o układowych chorobach tkanki łącznej, czyli to nie tylko stawy, ale również choroby, które dotyczą z jednej strony zaburzeń układu oddechowego, układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego, przewodu pokarmowego czy układu wydalniczego.

Tak więc tutaj mamy sytuację, w której rzeczywiście są to bardzo poważne choroby i często bardzo szeroko objawowe.

Ogólnie to ująłeś, ale bardzo mnie ciekawią szczegóły, jakie to mogą być objawy, które po sobie albo po naszych najbliższych możemy zaobserwować.

Zaobserwować, czyli tak, w momencie, kiedy mamy objawy, to objawy dzielimy jakby w chorobach autoimmunologicznych na dwie grupy.

Objawy niespecyficzne, czyli takie, które mogą występować w wielu różnych chorobach i objawy specyficzne dla danej choroby.

Bo należy, tak jak powiedziałem przed chwilą, choroby autoimmunologiczne są bardzo różne.

Tak więc w zależności od tego, jaki organ, jaki narząd jest zajęty, wówczas dochodzi do sytuacji wystąpienia objawów charakterystycznych dla tego narządu.

Jakie są objawy takie niecharakterystyczne, które powinny nas zaniepokoić?

Z jednej strony gorączki albo stan podgorączkowy bez uchwytnej przyczyny.

Czyli jak mamy infekcję i gorączkujemy, no to jest to naturalna odpowiedź układu immunologicznego, który walczy właśnie z tym zewnętrznym patogenem.

Natomiast kiedy gorączkujemy bez uchwytnej przyczyny albo mamy stan podgorączkowy bez uchwytnej przyczyny, no to znowu, układ immunologiczny się aktywował, walczy, tylko z czym?

Czy walczy właśnie z naszym organizmem?

Ten objaw jest niecharakterystyczny, bo może występować w wielu chorobach,

ale również występuje u nas.

Kolejna kwestia, utrata masy ciała.

Ale często osoby z chorobami autoimmunologicznymi notują objaw niezamierzonej utraty masy ciała, czyli chudną nie wiadomo dlaczego.

To jest przede wszystkim nawiązanie do tego, o czym przed chwilą powiedziałem, czyli tego przewlekłego stanu zapalnego.

który wprowadza nas w katabolizm i przez to tracimy masę ciała.

Kolejny objaw, ten niespecyficzny, nocne poty.

Pacjenci często skarżą się na takie zlewne, nocne poty, które generalnie są objawem właśnie też przewlekłego stanu zapalnego w tym procesie immunologicznym.

No i dodatkowo objawy, które są jeszcze mniej specyficzne, ale też występują, przewlekłe zmęczenie.

I to nie jest takie zmęczenie, jak my jesteśmy zmęczeni czy po treningu, czy po pracy, tylko to jest takie zmęczenie, że pacjenci ci często nie mogą normalnie funkcjonować.

Czyli te cztery objawy niecharakterystyczne występują właśnie w różnych chorobach autoimmunologicznych.

Natomiast później, jeżeli pójdziemy do na przykład reumatoidalnego zapalenia stawów, o którym mówiliśmy ostatnio, no to mamy bóle, obrzęki stawów i sztywność poranną.

Jak mówimy o toczniu, no to możemy mieć rumień w kształcie motyla na twarzy, możemy mieć niebolesne nadżerki w jamie ustnej, mogą nam nadmiernie wypadać włosy, możemy notować problemy neurologiczne, czy na przykład zapalenie opłucnej czy osierdzia, czyli płyn w płucach bądź w sercu.

Jeżeli mówimy o zapaleniu wielomięśniowym, no to notujemy bardzo duże osłabienie, ale takie, że nie możemy podnieść rąk do góry, czyli osłabienie mięśni obręczy barkowej, bądź mamy problem z poruszaniem się czy wstawaniem z miejsca, czyli osłabienie funkcjonowania mięśni obręczy biodrowej.

zespół Sjegrena, to objawy suchości, czyli suchość intymna, suchość w jamie ustnej, suchość oczu.

Jeżeli mówimy o twardzinie, no to często zajęcie płuc, również taki objaw Reynaud, czyli palce robią się jak flaga Francji, fioletowe, białe i czerwone, pod wpływem silnych emocji albo niskiej temperatury otoczenia.

No i wówczas też jest to objaw bardzo charakterystyczny dla twardziny.

Czyli tak jak widzicie, mamy objawy niecharakterystyczne, które mogą występować wszędzie i mamy objawy charakterystyczne dla określonej choroby, o której mówimy w zależności od tego właśnie, czy jest to twardzina, to raczej objaw Raynaud, gdzieś tam zaburzenia skórne.

Jak toczeń, no to zaburzenia skórno-śluzówkowe, ale również zaburzenia neurologiczne i zaburzenia układu wydalniczego.

Jeżeli mówimy o RZS-ie, to przede wszystkim zaburzenia stawowe.

Więc tutaj tak naprawdę mamy objawy niespecyficzne i narządowo-swoiste, tak my to ładnie mówimy, czyli charakterystyczne dla zajętego narządu.

Od razu na myśl podsuwa mi się tutaj pytanie, do kogo, do jakiego specjalisty, do jakiego lekarza pójść, kiedy widzimy te objawy?

Na pewno zawsze kierujemy się najpierw do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, żeby on jakby zweryfikował, czy właśnie ta gorączka nie jest wynikiem jakiejś przewlekłej infekcji.

Więc taka podstawowa diagnostyka, jak sama nazwa wskazuje, POZ, podstawowa opieka zdrowotna, często mówimy o tym nasz lekarz rodzinny.

Czyli idziemy do tego naszego lekarza rodzinnego, czyli specjalisty, który pracuje w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i on wtedy przeprowadza podstawową diagnostykę, a jak wykluczy?

te różnego typu objawy, które nie są związane z autoimmunologią, no to wówczas jest w stanie jak najbardziej skierować właśnie takiego pacjenta czy taką pacjentkę do chociażby poradni reumatologicznej.

I wtedy taki pacjent trafia do nas, no i my jesteśmy już w stanie przeprowadzić zdecydowanie bardziej szczegółową diagnostykę, przede wszystkim z tym, o czym mówiłem, czyli z tymi różnego typu przeciwciałami, które zlecamy, ale zlecamy dokładnie te, które podejrzewamy.

o wystąpienie choroby, bo należy pamiętać, i to często, i to jest ważne, i to jest mega ważne, o czym teraz powiem, że często ktoś może sobie zrobić przeciwciała, czy to w jakimś pakiecie, czy jakkolwiek samodzielnie.

I później samodzielnie interpretuje je i to jest bardzo niebezpieczne, bo przeciwciała są niezwykle czułymi.

I to trzeba odpowiednio wiedzieć, które przeciwciało za co odpowiada i czy dodatni wynik przeciwciał nie jest wynikiem tak zwanym fałszywie dodatnim.

Czyli, że jest dodatni, ale on nie jest związany z wystąpieniem choroby, bo często trafiają pacjenci i mówią, panie doktorze, mam dodatni wynik przeciwciał, pewnie mam jakąś chorobę, bo już czytałem w internecie, że to przeciwciało może być za to odpowiedzialne.

Ale ja mówię tak, ale czy są takie objawy?

przeciwciało chorobotwórcze i nie jest związane z wystąpieniem tej określonej choroby, tylko jest to po prostu artefakt, jak my często mówimy, czyli wynik fałszywie dodatni, nie związany obecnie z żadną chorobą.

Tak więc reumatolog po pierwsze odpowiednio będzie mógł zlecić odpowiednie badania, a później jeszcze te trudne, rzadkie badania, jak chociażby cała grupa przeciwciał przeciwjądrowych, odpowiednio zinterpretować.

Bardzo się cieszę, że to podkreśliłeś i właśnie to powiedziałeś, ponieważ natura człowieka jest, myślę, że jest grupa osób, która sama na własną rękę stara się sobie pomóc i między innymi nawet jak badania dostaną do ręki, bo dostaną w jakimś pakiecie, no to sami na nie spojrzą.

No dobra, wszystko jest w miarę w porządku.

A specjalista między wierszami jest w stanie, zgadza się?

Tak, zdecydowanie.

My jesteśmy w stanie właśnie zinterpretować odpowiednio, jakby połączyć badania z obrazem klinicznym pacjenta.

Najistotniejsze jest to, że my nie leczymy tylko wyników, tylko leczymy całą osobę.

Czyli my musimy zinterpretować wyniki badań

wspólnie z obecnym stanem pacjenta, a nie w oderwaniu od niego, bo to jest częsty błąd, kiedy dochodzi wówczas do nadinterpretacji czy nadrozpoznawania jakichś chorób, jak tylko rozpoznajemy chorobę na podstawie nieprawidłowego wyniku, kompletnie nie wspierając się stanem klinicznym pacjenta.

Sama nazwa wskazuje, te badania laboratoryjne, czyli z krwi czy inne obrazowe, jak rentgeny, USG, rezonansy czy tomografia, są badania dodatkowe.

I to bym chciał, żeby właśnie wybrzmiało mocno, że to są badania dodatkowe, czyli to jest dodatek do czegoś.

Właśnie dodatek do stanu pacjenta.

Najpierw stan pacjenta, czyli wywiad, rozmowa z pacjentem i badanie pacjenta, a potem dopiero zlecenie odpowiednich badań i dopiero zinterpretowanie tych badań dodatkowych z oparciem o stan kliniczny pacjenta.

Mówię, to jest szczególnie istotne w takich specjalizacjach jak hematologia czy reumatologia właśnie.

A propos reumatologii, to właśnie mijamy po lewej stronie Twoje miejsce codziennej pracy.

Piękny budynek, właśnie widać, żółty, piękny budynek.

No to w ogóle zabytkowe.

Mamy bardzo ładne, tutaj od miasta użyczone budynki, w których możemy realizować te, no tak jak powiedziałem przed chwilą, bardzo trudne, ale niezwykle potrzebne obecnie.

zakresu udzielania świadczeń, bo poza reumatologią, która jest tutaj bardzo rozbudowana, no to również mamy chociażby rehabilitację, która jest niezwykle ważna i to jest ta aktywność fizyczna, oczywiście specyficzna, ale aktywność fizyczna, która też jest niezwykle ważna zarówno w procesie profilaktyki, unikania wystąpienia tych chorób, jak i później, jak już te choroby wystąpią, odpowiedniego ich leczenia i przywracania nas do stanu zdrowia.

Po pierwsze, jakie to są przyczyny, które wpływają na te choroby autoimmunologiczne?

Po drugie, jak możemy, że tak powiem, się na nie...

przygotować i można powiedzieć jakąś tarczę swoją zbudować.

Już na koniec i zostawiliśmy to na deser.

Chciałbym żebyś powiedział nie tylko ze swojej specjalizacji reumatologa jakie są te najczęstsze przykłady chorób.

Tak jest, nie tylko reumatycznych, więc o reumatycznych już powiedzieliśmy, a na końcu powiemy jeszcze o tych chorobach autoimmunologicznych, występujących w ogóle w różnych i na pewno część z Was będzie rozpoznawała te nazwy, bo są to zdecydowanie bardziej popularne nazwy niż te trudne, które wymieniłem w ramach reumatologii.

Przyczyny można powiedzieć, że są trzy główne, aczkolwiek należy jednoznacznie powiedzieć,

To znaczy taka, że my tak naprawdę nie znamy jednej przyczyny.

Na przykład w przypadku anginy wiemy, że to jest paciorkowiec beta-hemolizujący, czyli jest to określona bakteria, która wywołuje objawy, więc wtedy znamy przyczynę.

Natomiast w reumatologii czy w ogóle w immunologii nie jesteśmy w stanie wskazać palcem, że ty jesteś winny temu, że wystąpiła ta czy inna choroba.

I dlatego generalnie mówimy o chorobach idiopatycznych, ale wiemy, jakie czynniki mogą zwiększać ryzyko rozwoju tych chorób.

No i tutaj mówimy przede wszystkim o predyspozycji genetycznej.

Czyli u niektórych osób właśnie predysponowanych genetycznie ryzyko wystąpienia chorób autoimmunologicznych jest wyższe.

To jest zapisane w naszym materiale genetycznym.

W którym się rodzimy.

z którym się rodzimy, z którego obecnie już widzimy, że możemy na szczęście w niektórych przypadkach szczególnie poważnych chorób genetycznych modyfikować, chociażby poprzez te nożyczki DNA jak CRISPR, za które zresztą Donda otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny kilka lat temu.

więc jest duża szansa na to, że też w autoimmunologii, że będziemy w stanie to wykorzystać.

Natomiast na tę chwilę nie jesteśmy w stanie zmodyfikować naszego materiału genetycznego, czyli jak rodzimy się z określonymi antygenami zgodności tkankowej, które predysponują nas do wystąpienia określonych chorób, no to wtedy musimy się jeszcze bardziej strzec, bo mamy jakiś czynnik niezależny kompletnie od nas.

Kolejna kwestia, no to czynniki środowiskowe.

No i to ta złota czwórka, jak ja o tym mówię, czyli aktywność fizyczna, którą my teraz realizujemy, odpowiednia dieta, mówimy tu dieta szczególnie śródziemnomorska jest polecana, bo ona jest no dietą, która również zmniejsza ryzyko rozwoju innych chorób.

To jest dieta, która przez 8 bodaj ostatnich lat wygrywała jako najbardziej zdrowa dieta, wszystkie rankingi, również te bardziej

merytoryczne niż takie celebryckie, bym powiedział, czyli dieta śródziemnomorska, najprościej ujmując owocowo-warzywna, higiena snu, co jest niezwykle ważne.

Jest taka książka, dlaczego śpimy, która jakby tłumaczy w ogóle istotę snu i tego, że sen jest niezwykle ważny w kontekście naszego w ogóle zdrowia i całej naszej homeostazy, natomiast również zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób autoimmunologicznych i wielu innych chorób, no i unikanie używek.

przede wszystkim alkohol, papierosy, szczególnie na przykład papierosy istotnie zwiększają ryzyko rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów.

Dlatego, że prowadzą do cytrulinacji peptydów, a jednym z przeciwciał, które występuje właśnie w reumatoidalnym zapaleniu stawów jest anty-CCP, czyli przeciwciało przeciwcykliczym cytrylinowanym peptydom.

Czyli tu widzimy, że nasze postępowanie również ma...

No i kolejna rzecz, której my nie zmodyfikujemy, czyli nie modyfikowano na płeć.

Kobiety z uwagi na to, że mają więcej estrogenów, estrogeny bardziej pobudzają układ immunologiczny i przez to ryzyko wystąpienia tych chorób jest częstsze i kobiety chorują cztery razy częściej aniżeli mężczyźni, tak się szacuje, a mężczyźni chorują rzadziej, dlatego że mają więcej testosteronu.

Immunosupresyjnie, jak rozdzielimy immuno, no to układ immunologiczny, a supresja to hamowanie.

Czyli testosteron naturalnie hamuje układ immunologiczny, przez co u mężczyzn mających więcej testosteronu od kobiet te choroby występują rzadziej.

Tak więc przyczyny, chociaż nieznane...

znamy czynniki, które występują i zwiększają ryzyko rozwoju tych chorób.

No a jeżeli chodzi o te choroby nie tylko reumatologiczne, które występują w całej medycynie, a są chorobami autoimmunologicznymi, no to zacznijmy na przykład od układu nerwowego.

Układ nerwowy, na przykład stwardnienie rozsiane, bardzo poważna choroba, 75% znowu kobiety, 25% mężczyźni, tak się

Szacuję, czyli kobiety częściej, o czym przez chwilę też powiedziałem w kontekście tych przyczyn.

No i stwardnienie rozsiane jest jedną z takich chorób autoimmunologicznych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego.

Miastenia, no to wiadomo, jest to takie szybkie męczenie się i szybkie wyczerpywanie się mięśni, dlatego że mamy przeciwciała, które...

pływają na przewodnictwo mięśniowe i te osoby na przykład jak mrugają, słuchaj, to generalnie przy długim mruganiu normalnie im samoistnie opadają powieki, bo de facto się jakby wyładują te wszystkie motoryczne neurony i włókna mięśniowe i przez to w ogóle nie ma siły w tych mięśniach.

I właśnie jest to wynik autoimmunologii.

Jeżeli zejdziemy trochę niżej, na przykład idźmy do tarczycy, no to mamy dwie choroby autoimmunologiczne tarczycy.

No i ta nazwa, o której mówiłem, na pewno każdy zna, czyli choroba Hashimoto.

Raczej ona idzie w kierunku niedoczynności, aczkolwiek może przechodzić przez wszystkie fazy, czyli nadczynności prawidłowej funkcji tarczycy i później niedoczynności, ale mamy też chorobę Graves-Basedowa.

Jeżeli zejdziemy jeszcze niżej, czyli na przykład zejdziemy do jelit, no to mamy chorobę lesiąskiego Crohna albo wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Kiedy przesuniemy się trochę z tych jelit w bok,

lewy do trzustki, no to cukrzyca typu pierwszego.

Bardzo poważna choroba, również choroba autoimmunologiczna, która dotyczy młodych osób, które mają problem z przede wszystkim funkcją trzustki, czyli ta insulina nie jest wydzielana, przez to mamy wysokie zawartości cukru w naszej krwi, a przez to, że ta glukoza jest wysoka, to później mamy cały objaw tego zespołu metabolicznego związanego z nieprawidłowościami gospodarki

węglowodanowej, ale takie chociażby choroby jak bielactwo, choroba, wydaje się, skóry, to jest choroba autoimmunologiczna.

Albo łuszczyca, bardzo poważna choroba, skóra jest de facto największym narządem w naszym organizmie, więc to jest niezwykle poważna choroba.

Niby łuszczyca skóry, ta taka typowa, dotycząca tylko skóry, bo też mamy łuszczycę stawową, którą my się zajmujemy, czyli łuszczycowe zapalenie stawów.

Ale ta łuszczyca skóry mówi się, a to tylko skóra.

No ale trzeba pamiętać, że skóra potrafi, naprawdę jest niezwykle istotna, bo to jest bariera nasza przed całym zewnętrznym.

Więc wtedy nie tylko chorują skórą, ale de facto mogą mieć wyższe ryzyko rozwoju różnego typu infekcji.

Więc mamy tak naprawdę choroby z zakresu, tak jak słyszałeś, układ nerwowy, trzustka, przewód pokarmowy.

skóra, tarczyca, tak naprawdę bardzo dużo różnych chorób.

Czyli wszystko autoimmunologiczne, czyli wynikiem wszystkich tych nazw, które przed chwilą wymieniłem, no i całej reumatologii, jakby przyczyną ich jest nieprawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, z różnych przyczyn, o których mówiliśmy, często nieznanych.

Ale jednak one właśnie są związane przede wszystkim i jakby taką podstawą, fundamentem rozwoju tych chorób jest to, że układ immunologiczny nie pracuje prawidłowo w przebiegu tych wszystkich chorób.

Przekazałaś nam ogrom wiedzy.

W ogóle jestem pod wrażeniem.

Jak mówię, będę jeszcze chyba raz albo dwa razy sobie przesłucham podczas jakiegoś kolejnego swojego spaceru.

Może w weekend na przykład, kiedy wyciszamy się, już nie nadajemy tutaj do Was online'owo, tylko zachęcamy Was, żebyście wzięli nawet swojego sąsiada, kogoś z rodziny na spacer.

A w niedzielę, w niedzielę słuchajcie, chodzimy też na powerwalki, ale właśnie nie łącząc się online'owo, tylko w miastach.

Już w 13 miastach w całej Polsce w niedzielę, nie o 6.15, tylko o 9.15 spotykamy się i mamy fantastycznych ambasadorów, którzy to wszystko koordynują.

Fantastyczną Dorotę w naszym zespole, która koordynuje ambasadorów, ale tak naprawdę inicjatywa jest taka oddolna.

I to jest niesamowita energia.

Ja właśnie mówię, że przy takim spacerze właśnie w weekendce jeszcze raz posłucham tego, co mówiłeś, bo...

Ja tutaj musiałem wyznaczać drogę, gdzie idziemy, przez kałuże, bo lało jeszcze dzisiaj z samego rana.

I to nas nie wystraszyło, czyli nawet kiedy leje, musimy dbać o zdrowie.

Bo jesteśmy wodoodporni.

Zdecydowanie.

Zawsze to mówię wszystkim, także sobie, nawet dzieciom, że wystarczy się ciepło ubrać, a ty widzę, że nawet masz jeszcze parasolkę w ręku, więc jesteśmy przygotowani, czapki, w których idziemy po zdrowie.

Idziemy po zdrowie, wyhaftowane jest pięknie.

Więc tak jest.

Więc fajnie.

Ty tą całą wiedzę, którą nam dzisiaj przekazałeś w pigułce, ale ogrom tych informacji było.

Znaczy to jest coś, co jest moim hobby, dlatego gdzieś tam dodatkowo nie tylko traktuję to jako pracę i coś, co muszę, ale również podchodzę do tego, tak jak słychać, z dużym entuzjazmem, no bo jest to coś, co mnie niezwykle ciekawi w tym zakresie, więc ja mogę powiedzieć tu w stu procentach, że to, co się uczymy na studiach, wiadomo, część rzeczy wypada, to jest naturalne, ale później przychodzi ten proces wyboru specjalizacji.

To znaczy ja wybrałem specjalizację reumatologię,

W pierwszym rzucie, no bo często jest tak, że idziemy na jakąś specjalizację i po dwóch latach mówimy, nie, to nie dla nas.

Idę na kardiologię, mówię, nie, nie, nie, ja tym się nie chcę zajmować.

Natomiast ja jestem osobą, która wybrała reumatologię, nie do końca wiedząc tak naprawdę w stu procentach, no bo nigdy nie wiemy, co nas czeka, tym bardziej, że ja nie mam żadnego lekarza w rodzinie.

Więc też mnie nikt nie podpowiedział, że weź tę specjalizację, albo inną.

Nikt mi nie podpowiedział, czyli musiałem gdzieś tam samodzielnie wyszukać tych informacji i stwierdziłem, że najbardziej zapewne będzie mnie interesować reumatologia.

I stąd, że dodatkowo gdzieś tam jest to też nie tylko praca, ale również hobby.

To stąd sprawia, że ja po prostu również po pracę siadam i czytam różnego typu opracowania, te nowe badania, no i dzięki temu, że czytam, no to ta wiedza jakby cały czas kiełkuje.

A tak jak mówię, pewnie gdyby to była tylko moja praca, no to z takim zapałem bym tutaj po pierwsze nie dzielił się wiedzą, a po drugie tej wiedzy nie zdobywał, bo traktowałbym to tylko jako moją pracę, a nie jako moją pracę w połączeniu z hobby.

Bartosz Piałek, szczęśliwy człowiek, który wprowadził nas w temat chorób immunologicznych od A do Z, chociaż myślę, że tutaj jeszcze będziemy mogli wrócić kiedyś do tego tematu.

Bardzo interesujący, fajny, zdrowy Power Walk.

Jeżeli uważacie, że to były treści, które warto podać dalej, to śmiało, zróbcie to.

Link możecie wysłać do kogoś, czy to na YouTubie, czy na Spotify, czy na Apple Podcast, bo tam nadajemy do Was.

I życzymy Wam miłego dnia.

Bardzo dobrego dnia i później dobrego weekendu, bo dziś piątek, więc generalnie też życzymy dobrego weekendu.

No i pewnie zapraszamy na jakiś kolejny Power Walk, bo

Mówię o reumatologii, to my możemy stworzyć całą serię osobnych power walków.

Już ją tworzymy.

Właśnie, już ją tworzymy, bo osteoporoza, reumatoidalne zapalenie stawów, teraz ogólnie choroby autoimmunologiczne, no ale mamy też chorobę zwyrodnieniową stawów, o których mówiliśmy, dnemoczanową, mamy wiele innych chorób reumatycznych.

Tak naprawdę możemy mówić dokładnie.

informacje tych negatywnych, chociaż taka świadomość właśnie, jak mówię, na początku naszego PowerWalku jest ważna.

I weźmy ją ze sobą.

A tymczasem życzymy Wam fajnego piątku i całego, tak jak Bartosz powiedział, weekendu.

Dzięki za wspólny spacer.

Partnerem strategicznym PowerWalk jest Multilife.

Twój asystent zdrowia i rozwoju od Benefit Systems.

To zadaj je w komentarzu.

To był Power Walk, Twój podcast w ruchu.

Razem idziemy małymi krokami ku wielkim zmianom.