Mentionsy

Konrad Olszewski, zapraszam.

Dzisiaj moim gościem jest pani Nina Wadowska, PR and Communication Manager w Autopay, współautorka badania, którym dzisiaj się będziemy posiłkować.

Co się zmienia, jak państwo przeprowadzili to badanie i jakie wyciągnęliście wnioski?

Nieprzerwanie od 9 lat sprawdzamy postawy Polek i Polaków dotyczące finansów.

Upełniliśmy to badanie o suplement, który sprawdza postawy finansowe młodych od 18 do 34 roku życia.

Zajmiemy się zetkami i zajmiemy się millennialsami, ale czy ich zachowania, czy jakby rozpatrywanie swojego zawodowego sukcesu w kategorii sukces finansowego być może także bardzo różni się od tego sukcesu poprzednich pokoleń?

Więc widzimy, że ta sytuacja ostatnich lat, czyli pandemia, inflacja, rosnące koszty życia, one na nich również wpływają.

I ten status finansowy już nie jest tym, czym był kiedyś, bo stereotypowo zawsze w starszych pokoleniach to piękny dom z lwami przed ogrodzeniem.

Jakiś samochód, którym możemy się pochwalić przed sąsiadem, a w tej chwili widać, że sytuacja jakby uległa zmianie i ci młodzi bardziej tak down to earth podchodzą do życia i tych finansów.

Więc ta deklaracja tego, że oszczędności to jest pewnego rodzaju sukces finansowy, to chciałbym to doprecyzować.

Jakie to oszczędności i czy my w ogóle potrafimy i umiemy oszczędzać, bo inne badania mówią, że niekoniecznie, że pieniędzy tej takiej poduszki finansowej odłożonej na ewentualne wypadki 3-6 miesięcznej, to niewielu z nas posiada i niewielu z nas te pieniądze potrafi odłożyć i naprawdę zaoszczędzić.

To znaczy nie możemy ekstraktować, że tak faktycznie jest, natomiast zakładamy, że respondenci mówią prawdę.

I tutaj jeżeli chodzi o młodych, aż 83% młodych z przewagą kobiet i mieszkańców dużych miast deklaruje, że oszczędza.

I teraz, jeżeli chodzi o cele, na jakie młodzi oszczędzają, to taka trójka na podium, to jest oszczędzanie na przyszłość, to jest taka kategoria zabezpieczenie przyszłości, w której ja upatruję pewnie jakieś kwestie emerytalne, związane z rodziną i tak dalej.

Czyli takiej przyszłości, naprawdę odległej przyszłości.

A, to zaraz do tego przejdziemy, ale tutaj jeszcze dokończę to podium.

Mniej ważna niż wakacje, mieszkanie czy właśnie to zabezpieczenie przyszłości.

Nie wiem, jak to teraz wygląda w liceum i jakie dokładnie przedmioty są, ale wydaje mi się, że taka wiedza o instrumentach finansowych, o oszczędzaniu podstawowa raczej w szkole nie jest przekazywana.

Wydaje mi się też, że te przeszłe pokolenia miały trochę inne wyzwania.

To znaczy pokolenie Zetek urodziło się już jakby w kraju, no może nie bogatym, ale jednak w pewnej prospericie.

I to było bardziej też czasem jakaś gra o przetrwanie.

Tak, to prawda.

Ja o tej gotówce dosłownie jednym zdaniem, bo inne badania też wskazują na to, że cały czas prawie jedna trzecia z nas, z każdego pokolenia, te pieniądze zdarza się, że trzyma właśnie pod poduszką albo w ewentualnej skarpecie.

Jak powiedzieliśmy, jak pani potwierdziła, no brak edukacji tak naprawdę rynku finansowego, brak znajomości.

Zapytani na co dzieli się Bitcoin, pewnie niewiele odpowie, że na Satoshi, a już malutki procencik z nich, czyli 9% potrafi na tym rynku, a przynajmniej deklaruje, że potrafi na tym rynku kryptowalut obracać pieniędzmi, czyli przy okazji mam nadzieję także zarabiać.

Tak, no mogłabym tutaj znowu, no nie mam akurat badań pod tym kątem przed sobą, ale jeżeli pomyślimy dlaczego młodzi, znaczy skąd młodzi w ogóle czerpią wiedzę o kryptowalutach, to wydaje mi się, że to jest po prostu środowisko influencerskie.

Czyli jest coraz więcej samozwańczych ekspertów do spraw oszczędzania.

Ta wiedza jest rozproszona, można ją pozyskać w wielu miejscach i wszyscy obiecują jakby ogromne zyski.

Ta wiedza finansowa jest tak łatwo do przyswojenia i potem będziemy bogaci, jak zainwestujemy w kryptowaluty z dnia na dzień.

Natomiast wydaje mi się, że kryptowaluty po prostu stały się modne i stąd znajomość, tak, ale już jakby korzystanie, to jest tam jakaś pewna obawa i chyba pewnie brak jakiejś głębszej edukacji.

To szczególnie Ci przedstawiciele tego młodszego pokolenia.

Inwestujemy, a właściwie oszczędzamy tak naprawdę na tych takich niewielkiego ryzyka produktach.

Czyli pewnie, jeżeli pieniądze, to być może konto oszczędnościowo-rozliczeniowo oprocentowane na 0%, być może jakaś lokata w tym koncie oprocentowana pewnie na 1,5%.

że to mężczyźni bardziej inwestują, przynajmniej deklarują te inwestycje i tutaj można by wysnuć taki wniosek, że jednak oszczędzanie kojarzy się z bezpieczeństwem, a inwestowanie z ryzykiem.

No i tak też przez pokolenia wychowywało się dziewczynki.

Jeżeli chodzi o produkty inwestycyjne, to te obligacje skarbowe są na piątym miejscu.

A co ciekawe, no i tutaj też te wyniki są dość kontrowersyjne, bo młodzi deklarują, że znają, ale co czwarta osoba nie korzysta z żadnych produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych.

A dopytam, ma pani wiedzę na temat PPK, czyli jak wygląda ewentualna, no bo do PPK jakby przepisywani jesteśmy z zasady, większość z nas, a przynajmniej osób, z którymi rozmawiam na korytarzach radiowych i nie tylko.

z udziału w tym programie oszczędnościowym zrezygnowała na własną prośbę.

Mam tutaj wyniki porównujące rok do roku i mamy wzrost o 3 punkty procentowe.

Z 10 na 13 procent.

Zainteresowanie tym produktem, czy być może 3 procent więcej?

Wokół PPK były różne polityczne zawiłości, nie będziemy oczywiście w to wchodzić, natomiast to jest dość stabilna i dość bezpieczna forma oszczędzania na przyszłość.

To jest część składki wpłaca pracodawca.

Tutaj nawet bardziej edukacja przedsiębiorców, którzy powinni gdzieś tam zachęcać do dołączenia do tego programu i oszczędzania.

A mam wrażenie, że nie zachęcają wręcz odwrotnie, czego oczywiście czynić nie mogą, ale swoich ewentualnych pracowników zniechęcają do tego programu, no bo są to koszty także dla pracodawcy trochę większe.

Jak pani powiedziała, część to są nasze składki, to są nasze zarobione pieniądze, to jest 1,5%, 2% zdaje się wynagrodzenia, pracodawca dopłaca 1,5%, no gdyby mógł zrezygnować z tego dodatkowego obciążenia, pewnie byłby zadowolony.

No nie jestem tutaj w głowie pracodawcy, ale może tak być, dlatego polecam czerpanie tej wiedzy, ponieważ nie wynosimy jej ze szkoły, nie wynosimy jej z pracy.

Polecam śledzenie różnych blogów, które prowadzą specjaliści w tych dziedzinach od lat.

Tutaj nie chcę podawać jakby nazwisk, promować jakichś konkretnych rozwiązań, natomiast są osoby, które się na tym znają, które edukują o tych instrumentach finansowych od lat, no i tam taką wiedzę można pozyskać i warto ją pozyskać.

Tak, oszczędzanie w PPK mam takie wrażenie, że ono tutaj nie niesie ze sobą właściwie prawie żadnego ryzyka, ale faktycznie, powiedziała pani, nie będziemy się zagłębiali w ten temat, że i klimat polityczny był taki, a nie inny, a jeszcze niektóre pokolenia doskonale pamiętały i pamiętają pewnie do dzisiaj, że nagle OFE, które miało nam dać wielkie emerytury.

Jak pokazują jakieś badania, na przykład badania grupy HAWAS na konsumentach, to od lat zaufanie do instytucji państwowych maleje, a konsumenci coraz bardziej ufają firmom.

I ufają, że na przykład w kwestiach środowiskowych, finansowych, społecznych, to właśnie firmy i duże koncerny

Ludzie przestają ufać rządom i instytucjom.

Też się nie dziwię i w ogóle na sekundę też nawiążę do przecież całego sektora finansowego i bankowego w Polsce.

Przede wszystkim w Polsce ten interesuje nas najbardziej.

Pamiętamy zawirowanie z kredytami frankowymi, pamiętamy umowy wadliwie skonstruowane, wiemy, że mnóstwo spraw jest w sądach.

Właściwie kto założy sprawę swojemu bankowi, jeżeli chodzi o kredyt frankowy?

Ja nie chcę powiedzieć, że wygraną ma w kieszeni, ale bardzo duże prawdopodobieństwo jest tego, że on tę sprawę wygra.

Kontrowersyjna jest też kwestia wskaźnika WIBOR, bo to też się przewija w publikacjach medialnych od kilku lat.

w drugiej części naszej rozmowy, na którą już teraz gorąco zapraszamy.

Dzisiaj moim gościem pani Nina Wadowska, PR & Communication Manager w Autopei.

Czyli tutaj oznacza, że jakby przeznacza swoje środki finansowe na kredyt.

Nie zadaliśmy, możemy zgadywać, ale widać w badaniu mnóstwo barier, przed którymi stoją młodzi na drodze do finansowego usamodzielnienia się.

To zjawisko na przykład flipowania mieszkaniami wpływa też na to, że te ceny cały czas rosną.

To jest pokolenie, które w pracy jak kończy godzinie 15 dzień pracy, to zamyka komputer i nie ma takiej siły, która zmusiłaby do otwarcia komputera w domu.

To jest pewnie nieuprawnione, ale spotykam się z Zetkami także na korytarzach.

Skoro Zetki posiadają oszczędności, skoro Zetki potrafią i milenialsi inwestować nawet te pieniądze w bardzo bezpieczne produkty, ale jednak, no to wydawało mi się, że to jest pokolenie,

Ja rzadko bywam w restauracji, naprawdę, dawno nie jestem zetką, znaczy nigdy nie byłem zetką, bo jestem zupełnie innym pokoleniem.

Chciałabym doprecyzować, bo to na co wydają, to jest odpowiedź na pytanie na co wydają pieniądze mając wolne środki, jakieś dodatkowe wolne środki.

Natomiast te jakby podstawy, czyli top wydatki młodych, takie basicowe są bardzo przyziemne.

62% badanych przeznacza środki na żywność i chemię domową, więc takie utrzymanie jakby mieszkania domu.

Przychodzą z żądaniami finansowymi takimi, że nam, starym pracownikom, włosy jeżą się na głowie.

Zwróćmy uwagę też na to, jak mówimy o wynagrodzeniach, że oni przychodzą z jakimiś konkretnymi oczekiwaniami dotyczącymi wynagrodzenia.

Wiadomo, że ta pierwsza pensja, z którą przyjdą będzie inna niż nasza i to nas jakby oburza, ale nie bierzemy pod uwagę właśnie inflacji, zmieniających się cen i tego wszystkiego, co się po drodze wydarzyło.

Tak, to prawda, bo kult tego zasuwania od rana do nocy to go już właściwie być nie powinno, chociaż coraz częściej słyszymy też takie sformułowania, mówiliśmy przez dobrych kilka lat o work-life balance, mam wrażenie, że to się trochę zmienia, coraz częściej blendujemy to życie prywatne.

Z tym życiem zawodowym, że to już nie jest tak, że o tej godzinie kończymy pracę zawodową, wychodzimy, zapominamy, myślimy o niebieskich migdałach, rodzinie, spacerach, psie, rowerze.

Nie, ta praca jednak ciągle gdzieś tam jest obecna.

Przede wszystkim zmieniło się też to, że w tej chwili po studiach nie pracujemy najczęściej, czy to nowe pokolenie nie pracuje w jednym miejscu przez 20 lat na przykład.

W związku z tym oni zmieniając też pracę co kilka lat...

To jest też pewna odwaga i to mi się bardzo podoba, że oni po prostu odważnie te wybory podejmują, no a to pewnie budzi kontrowersje i zdziwienie innych pokoleń.

Na przyjemności.

Jakie to przyjemności?

Na trzecim miejscu są podróże i wszystkie te kategorie zanotowały wzrost o kilka punktów procentowych w porównaniu z ubiegłoroczną edycją badania.

Natomiast tak jak mówiłam, to zetki wchodzące na rynek pracy...

Swoje środki przeznaczają na żywność, chemię domową, podstawowe rzeczy, które zabezpieczają im codzienność.

To ja na sekundę jeszcze do tych danych właśnie wrócę, bo też sobie zaznaczyłem, chciałbym doprecyzować.

62% badanych najwięcej środków przeznacza na żywność i chemię domową, 57% na mieszkanie.

W ramach gospodarstwa domowego, w którym mieszkam, czyli na przykład z rodzicami jeszcze?

A propos właśnie, podium zamyka transport, czyli wydatki młodych.

W 33% pochłaniane są przez transport i żebyśmy też dobrze zrozumieli, to nie jest tak, że każdy z nich ma własny samochód, nie ma mieszkania, ma samochód i go tankuje.

Przez transport rozumiemy bilety miesięczne i wszelkiego rodzaju inne.

Wiadomo, że mieszkańcy dużych miast tutaj jest mniejsze, wykluczenie transportowe na przykład tak jak w Warszawie jest to świetnie rozegrane.

Znowu tych stereotypowych, o których mówiłam wcześniej, że ta młodzież wydaje pieniądze, mówiąc kolokwialnie, na głupoty, no bo tutaj niemały wysiłek wkładają w to, żeby wygospodarować te środki na dodatkowe zakupy spoza tej puli niezbędnych produktów.

Bo tak, jeżeli chodzi o tych najmłodszych pracowników na rynku pracy, to tylko 7% z nich, ale tych trzydziestolatków czy trzydziestokilkulatków, to już prawie 20%.

Brak długów i kredytów na przykład, prawda?

Tutaj mamy też taki procent, 60% deklaruje, że jeszcze nie osiągnęło sukcesu finansowego, ale wierzy, że w przyszłości osiągnie.

To nie pozwala na jakieś spokojne myślenie o swojej przyszłości.

Nie myśleć o tej bardzo odległej przyszłości, a jednak gromadząc środki i inwestując, myślimy o ewentualnych emeryturach.

Tak, ale myślę też znowu o tym, to co mówiłam z tym optymizmem, jakie są ich przedsięwzięcia, które planują w najbliższych 12 miesiącach, w najbliższym roku, które są po części związane z finansami, z wydatkami.

No wydaje mi się, że ponieważ nie doprecyzowaliśmy tej kategorii i daliśmy pewną wolność, żeby właśnie sprawdzić, jak tutaj respondenci będą odpowiadać.

Co czwarta osoba w najbliższym roku planuje zmienić pracę.

Jeżeli mogę takiego sformułowania użyć, mobilne pokolenie za pracą, przeprowadzenie się dla nich to nie jest żaden problem, zmiana pracy jest problemem pewnie jeszcze mniejszym.

Nie tkwimy w środowiskach, które już nam nie pasują z różnych przyczyn.

Myślę, że oni też na zachowania pewne takie kontrowersyjne w swoich firmach się nie zgadzają na mobbingi na przykład.

Może mają po prostu łatwiejszy do tego dostęp, chociaż tutaj z kolei znowu, jakbym się powołała na badania, to ten kryzys,

W związku z tym, że będą zmieniać pracę, to być może też zmienić to miejsce zamieszkania.

Dzisiaj moim gościem pani Nina Wadowska, PR and Communication Manager w Autopei.

Gościłem specjalistów od GAPIR zupełnie niedawno w naszym programie.

To jest ten taki rok, drodzy Państwo, po ukończeniu szkoły albo na każdym etapie naszego życia możemy sobie zrobić roczną przerwę na to, żeby się samorozwijać.

Na czym polega samorozwój podczas Gapier na przykład?

Kiedyś ten kult pracy wyglądał tak, że właśnie zaczynaliśmy o siódmej, kończyliśmy o dziewiętnastej, zgadzaliśmy się na nadgodziny i pewien kierat, tak, bo były normy do wyrobienia, no więc pamiętajmy, że były normy do wyrobienia, czy się pracowało, czy się nie pracowało, to

to gdzieś te procenty się musiały zgadzać.

Teraz wielu pracodawców przechodzi jakby na system zadaniowy, który jest moim zdaniem o wiele lepszy.

Testuje się czterodniowy dzień pracy, więc te trendy też na tym rynku się zmieniają.

Wydaje mi się, że gapier jest momentem na poszukanie swoich pasji, na sprawdzenie też, czym jest praca.

Ja akurat po maturze wyjechałam do Edynburga gdzieś na cztery miesiące, żeby też się gdzieś przetestować i to była, muszę powiedzieć, szkoła życia, jedna z lepszych doświadczeń takiej samodzielności też finansowej w tamtym czasie.

Więc jak najbardziej jestem na tak i wydaje mi się, że ten gapier też w takich państwach, które gdzieś wcześniej go wprowadziły, on się bardzo dobrze sprawdza.

O tym już mówiliśmy, tylko przypomnę, młodzi pozytywnie oceniają swoją sytuację finansową.

Głównie deklarują, że to przez oszczędne życie.

To jest wzrost 5 punktów procentowych rok do roku.

I tak płynnie przechodzimy do płatności zbliżeniowych, do płatności online'owych, do nieużywania gotówki.

Młodzi przodują, lubią, uwielbiają ten sposób wydawania pieniędzy.

Lubią przede wszystkim, młodzi oczekują, że te instrumenty płatności online i ten świat online będzie się odbywał łatwo, wygodnie i intuicyjnie.

To znaczy w związku z tym firmy, instytucje publiczne powinny stawiać priorytet na rozwiązania UX-owe, które są właśnie intuicyjne i dzięki którym użytkownik nie zatrzyma się w tej drodze i ona będzie mu się wydawać płynna i nie zobaczy tam żadnej bariery.

Oczywiście to też jest takie na przykład rozwiązanie MasterCard Click2Pay, które tam jakby po wpisaniu zapamiętuje nasze dane i też dane tej karty są bezpieczne.

No więc tak, wyprzedziliśmy też te kraje, które 20 lat temu czy 30 były uznane za te rozwinięte i teraz my tam jesteśmy, także startujemy z pozycji numer jeden.

Stara prawda mówi, że jak kura zniesie jajo, to głośno gdacze.

żeby przywrócić możliwość płacenia gotówką za parkowanie w strefach miejskich w centrach miast.

Teraz te płatności zbliżeniowe przodują.

Jednym z takich produktów kultowych, które też gdzieś wprowadzaliśmy na rynek, to są właśnie

Wygodne i intuicyjne przejazdy autostradowe bez konieczności, stawania na bramkach, tak samo z winietami.

Nie musimy już zatrzymywać się na pierwszej stacji benzynowej po przekroczeniu granicy.

No i to jest oszczędność czasu i naprawdę to jest bardzo ważne.

Łatwiej jest to mieć już w telefonie, przejeżdżać i się niczym nie martwić.

Łatwiej jest, drodzy Państwo, zdajecie sobie z tego sprawę, zapłacić nawet będąc w drodze, a nie stawać na bramkach.

Tworzyły się korki niepotrzebne, trzeba było szukać gotówki, płacić za przejazd itd.

Drodzy Państwo, pomalutku kończy się czas naszego dzisiejszego spotkania, to ja na koniec Pani Nino poproszę raz jeszcze, tak trochę tytułem podsumowania.

Raz jeszcze proszę nam przedstawić w kilku punktach obraz młodej Polki i młodego Polaka oszczędzającego i zarabiającego.

Przede wszystkim w naszej grupie wiekowej, którą przebadaliśmy w naszym badaniu, sukces finansowy kojarzy się z bezpieczeństwem finansowym.

To jest oczywiście dość naturalny wynik, natomiast ponad połowa z nich są optymistami i optymistkami, bo deklaruje, że jeszcze nie osiągnęło tego sukcesu, ale wierzą, że uda im się to w przyszłości, że ta przyszłość zapewni im ten sukces w najbliższych latach.

W zależności od wieku, od 78 do 85% młodych odkłada pieniądze i tutaj przeważnie w oszczędnościach to bardziej kobiety oszczędzają i mieszkańcy dużych miast.

Jeżeli chodzi o te cele oszczędnościowe, to ponad połowa z nich oszczędza z myślą o zabezpieczeniu przyszłości, oszczędzają na mieszkanie i na wakacje.

Czyli takie produkty o niskim ryzyku.

Natomiast widać, i to jest oczywiste, że w tej grupie od 18 do 21 lat, no to myślenie o emeryturze, czy znajomość tych instrumentów finansowa jest niska, więc jest tu olbrzymia luka, no właśnie, czy państwowa, czy w takiej przestrzeni medialnej do edukacji.

Większość młodych Polek i Polaków, 61% uznaje, że sukces finansowy przed nimi.

Życzymy, żeby on przyszedł wcześniej, a nie później.

Dzisiaj moim gościem była pani Nina Wadowska, PR and Communication Manager w Autopay.