Mentionsy
O Olendrach, czyli naszych nieco zapomnianych sąsiadach | PF 158
Zapraszamy na wycieczkę do Olenderskiego Parku Etnograficznego w Wielkiej Nieszawce koło Torunia.
Kim byli Olendrzy? Dlaczego i kiedy przybyli do Polski? Czego tu szukali i co po sobie zostawili? Jak układały się ich relacje z okoliczną ludnością? Kiedy i dlaczego zniknęli z naszego kraju? Na te wszystkie pytania próbujemy odpowiedzieć z naszą Przewodniczką – Joanną Sójką, historyczką sztuki i muzealniczką z Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prufferowej w Toruniu.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
Szukaj w treści odcinka
Teraz to ma taki trochę rzeczywiście klimat windyczny, natomiast młodzi nie wierzą, jak się im mówi, jak zwiedzają, nie wiem, teraz nowe Muzeum Sztuki Współczesnej w Warszawie albo te nowe, wspaniałe Muzeum II Wojny Światowej, Muzeum Powstania czy POLIN, że muzea kiedyś wyglądały inaczej.
Gadamy o filozofii i jej okolicach.
Bardzo odległa historia, a w Nieszawce opowiadamy o niej, dlatego że i w Małej, i w Wielkiej Nieszawce od XVII wieku zakładali swoje osady i pozostawili tutaj niestety na miejscu po sobie tylko cmentarz ewangelicko-menonicki.
Czyli mówimy o osadnikach z obszaru Dolnej Wisły, chociaż nie tylko tutaj się osiedlali, nazywanych Olendrami, co wzbudza pewne nieporozumienia, bo wszystkie nasze skojarzenia kierują naszą uwagę od razu do Holandii, osadnictwa holenderskiego.
Ta pierwsza fala osadnictwa skupiająca się wokół menonitów to tak naprawdę jest połowa XVI wieku, bo XVII wiek to już są Niemcy głównie, Ewangelicy i Luteranie, a w XVIII wieku nawet Polacy.
I w XVII wieku ta nazwa Olender traci swoje takie etniczne znaczenie, no bo już ta grupa od mieszkańców dzisiejszej Holandii, czyli Polaków,
No bo jak pamiętamy ze szkoły i z geografii, jeśli ktoś jeszcze pamięta gleboznawstwo lub je studiował, to może kojarzy, jak istotna jest dla gorzyzności gleb rzeka, taka jak Wisła, Dniepr czy Dniestr czy inne.
zdrowych, silnych mężczyzn nie wcielać do armii, no to oni zaczęli się niepokoić.
służbę zastępczą, jakąś administracyjną, coś, co niby było służbą wojskową, a część powiedziała kategorycznie nie i zaczęli szukać innych miejsc do życia i skorzystali z zaproszenia Katarzyny II, żeby osiedlali się na czarnomorskich stepach.
Słyszeliśmy o tym, że osiedlili się w Ukrainie, czy właśnie na tych czarnomorskich stepach, ale ostatni Holendrzy zniknęli gdzieś pod koniec II wojny światowej.
Część wróciła do Holandii, część wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.
Bardzo duże społeczności są w Ameryce Południowej, w Australii, więc tak naprawdę potomków Olendrów, tych takich pierwszych, pierwszych, którzy trafili tutaj nad Wisłę, rozsianych po całym świecie jest bardzo dużo.
No i jakiś czas temu społeczność menonitów jakby chciała odbudować ją, bo wiadomo, że tresty zboża, które my wysiewamy są mocno genetycznie modyfikowane, a oni jakby wrócili do korzeni i zaczęli pozyskiwać ją taką nieprzetworzoną i wysiewać w Holandii i my później z Holandii ją dostaliśmy tutaj kilka worków, wysiewamy ją co roku, później ją cepami młócimy, przechowujemy do kolejnego wysiewu.
Przyjeżdżajcie, posłuchajcie wspaniałych historii oprowadzających tutaj osób i pomyślcie o tej wierzbie Chopina, która przypadkiem też ma z tym miejscem jakiś związek.
Stwórzmy razem niezależną przestrzeń do pogawędki o filozofii i jej okolicach.
Ostatnie odcinki
-
ZAPOWIEDŹ - O twierdzy Toruń | PF 170
02.02.2026 03:00
-
O solidarności i nowoczesności | PF 169
19.01.2026 03:00
-
ZAPOWIEDŹ - O solidarności i nowoczesności | PF...
12.01.2026 03:00
-
O pierwszych dniach wojny. Zapiski z charkowski...
29.12.2025 03:00
-
ZAPOWIEDŹ – O pierwszych dniach wojny. Zapiski ...
22.12.2025 03:00
-
O rodzimowierstwie | PF 167
08.12.2025 03:00
-
ZAPOWIEDŹ - O rodzimowierstwie | PF 167
01.12.2025 03:00
-
O rewolucji smutku, czyli Hugonie Ballu | PF 166
17.11.2025 03:00
-
ZAPOWIEDŹ - O rewolucji smutku, czyli Hugonie B...
03.11.2025 03:00
-
O fornalstwie, czyli snobizmie opowiedzianym na...
27.10.2025 03:00