Mentionsy

Egipt to jest państwo afrykańskie.

Rzeczywiście większa część Egiptu fizycznie, geograficznie leży w Afryce, mniejsza część, czyli Półwysep Syna już w zasadzie nie, ale myślę, że zdecydowanie można określić Egipt mianem kraju afrykańskiego we wszystkich tego typu wyliczeniach.

Chociaż tytułem pewnej anegdoty mogę powiedzieć, że widziałem raz w życiu mapę Afryki, w której Egipt został wycięty.

Czy Egipt sam dookreśla się, że należy bliżej mu do Bliskiego Wschodu, czy może właśnie do sąsiadów?

Tożsamościowo oczywiście Egipt jest krajem arabskim i to zawsze podkreśla przede wszystkim, czyli ta identyfikacja jest zdecydowanie w kierunku świata arabskiego, a powiedzmy rdzeń świata arabskiego to jest Półwysep Arabski i Lewand.

Więc tutaj jest naturalny punkt odniesienia tej tożsamości narodowej i tożsamości w ogóle kulturowej Egiptu.

A Egipt jest takim spoiwem pomiędzy Maszrekiem, czyli tym wschodem świata arabskiego i Magrebem, czyli zachodem świata arabskiego.

To auto określanie się Egiptu, jest to kraj arabski, jest to kraj afrykański, jest to kraj Bliskiego Wschodu.

Egipt jest wszystkim tutaj po trochę.

Ale Afryka jest mocno widoczna, choćby przez to, że tak kluczowy dla Egiptu jest Nil, który jest rzeką afrykańską, więc absolutnie tutaj tej afrykańskiej, można powiedzieć, tego afrykańskiego wymiaru

Ani od tego się nie da uciec, ani Egipt nie próbuje absolutnie od tego uciekać.

mega projekty, na wielkie przedsięwzięcia inwestycyjne, takiego, który stawia z drugiej strony na przywódczą rolę Egiptu na Bliskim Wschodzie, ale też właśnie względem Afryki, czyli jako lider świata, nazwijmy to arabskiego, ale też szerzej.

Tutaj zresztą obserwujemy obecnie wysiłki Egiptu, choćby w kontekście wojny w strefie gazy, jak istotną rolę odgrywa ten kraj.

a Kopt został prezydentem raczej Egiptu, natomiast generalnie poza tego typu sytuacjami, no to Sisi podkreśla, że Koptowie są równoprawnymi Egipcjanami, co nawet miało wiele takich symbolicznych sytuacji.

Sisi próbuje być takim symbolem jedności Egiptu, jedności narodu egipskiego.

Wspominałeś o tym, że chce CCI uczynić Egipt wielkim, ale czy ma podstawy właśnie ekonomiczne?

W związku z czym rzeczywiście sam z siebie Egipt nie ma takiej mocy.

Z tego typu problemami Egipt się ciągle borykał.

Egipt dużo wydawał pieniędzy też.

już jeszcze za Mubaraka, neoliberalne, bardzo intensywne, a z drugiej strony jednak w tych takich podstawowych kwestiach, z uwagi na ogromną, choćby biedę też w Egipcie, jaka występuje, czyli wielkie dysproporcje między ludźmi, powiedzmy, bogatymi, ale też klasą średnią, a ludźmi biednymi, Egipt jednak tutaj dbał o to zawsze, żeby przynajmniej ludzie nie głodowali w Egipcie.

Co ileś lat Egipt dostaje kolejne transze wsparcia pożyczkowego.

Przeważnie po tym, kiedy kończy się konkretny program, to Egipt już tak bardzo się nie dostosowuje do tego, do czego wcześniej się jeszcze dostosowywał, po czym historia się powtarza.

Także, żeby tego za bardzo nie rozwlekać, po czym historia się za jakiś czas powtarza, Egipt wnowu pożycza te pieniądze z IMF-u i tak dalej, i tak dalej.

W związku z czym Egipt mocno bazuje na zadłużeniu, o czym wspomniałeś, o tym długu też zewnętrznym.

Więc zadłużenie jest stałym elementem, można powiedzieć, gospodarki Egiptu.

Mianowicie doszła bardzo duża inflacja, która też była związana, była w pewnym sensie skutkiem ubocznym reform, które Egipt musiał wprowadzić, związanych z kursem waluty choćby.

Jak Egipt zaczął uwalniać funt, tak jak mu IMF nakazał,

Natomiast wspomniane przez Ciebie zadłużenie, ja myślę, że to jest stała cecha egipskiej gospodarki i jeszcze przez długi czas pozostanie problemem, czyli właśnie to zadłużenie, ponieważ Egipt, jeśli...

proponuje tak ambitne programy inwestycyjne, czy wprowadza tak naprawdę, właśnie jak rozbudowa nowej stolicy administracyjnej, podobne inne urbanistyczne projekty wprowadzane w innych częściach Egiptu.

Egipt potrzebuje w związku z czym pieniędzy.

Egipt jest bardzo tutaj przede wszystkim otwarty na inwestycje, znaczy też takie inwestycje w sensie z kapitałem zagranicznym, czyli a nie tylko na zasadzie my płacimy, a ktoś wykonuje.

na północy Egiptu, który został w pewnym sensie nie tyle sprzedany, chociaż tak to było nazywane, ile Emiracki Fundusz dostał w pewnym sensie prawa użytkowania, zarabiania, rozwoju tego, czyli

Za to Egipt dostał bardzo duże pieniądze, jednorazowy w zasadzie, taki duży zaszczyt budżetowy, co też pozwoliło mu oczywiście te dziury załatać.

I wydaje mi się, że to się kręci dlatego, że analogię do systemu bankowego można by tu zastosować, czy do dużych banków, że Egipt jest too big to fail i inni nie pomogą, znaczy inni partnerzy, czy to z Zachodu, czy to z Bliskiego Wschodu nie pozwolą na to, żeby Egipt upadł i Egipt z tego korzysta.

Z jednej strony wspomniałeś o zaangażowaniu Egiptu w strefie gazy i uchodźcy, i imigranci.

Też Egipt deklarował, że...

No właśnie, to jak ma się Egipt do tych różnych sporów sąsiedzkich?

Stabilność zachodniej granicy, bo relacje Egiptu chociażby z Lidią pozostają ważnym filarem polityki bezpieczeństwa.

Egipt konsekwentnie wspiera wschodnie władze w Bengazji na czele z generałem Haftarem.

No właśnie i nagle Egipt się jawi jako taka wyspa stabilności, którą jest.

Natomiast wracając do tego wątku, więc rzeczywiście Egipt tu się jawi jako taka wyspa stabilności i bezpieczeństwa, natomiast dookoła rzeczywiście jest niestabilnie, bo tak.

Wspomniałeś, że Egipt konsekwentnie od samego początku wspiera halifę Haftara, czyli tego powiedzmy generała przywódcę tej wschodniej części Libii, czyli Syrenajki.

I to jest tutaj Egipt jakoś szczególnie tego nie lawirował.

Egipt w związku z tym na pewno nie chce dopuścić, żeby ta opcja Haftar się można powiedzieć przegrała.

pojawiłoby się takie ryzyko, to Egipt jest w stanie tej opcji wschodniej, nazwijmy to, pomagać.

Lub też kiedy będzie odczuwał, że jego interes jest zagrożony, czyli właśnie kwestia bezpieczeństwa zachodniej granicy Egiptu,

Egipt jest na szlakach przemytniczych od dawna tak naprawdę.

W związku z czym Egipt z tym też oczywiście walczy.

Ale tak, to jest poważne zagrożenie, więc zabezpieczenie tej granicy jest dla Egiptu sprawą fundamentalną i kluczową.

I Egipt tutaj traktuje to, jeśli Egipt uzna, że potrzebna jest jakaś ograniczona interwencja zbrojna nawet gdzieś tam powiedzmy z powietrza na terytorium wschodniej Libii, to Egipt to zrobi.

Więc tu mamy, bym powiedział, taką, wydaje się, racjonalną politykę ze strony Egiptu.

I tutaj też Egipt wspiera w zasadzie po podobnym kluczu, to znaczy, bo wspiera opcję wojskową, znaczy tu mamy dwie opcje wojskowe w gruncie rzeczy, wojujące ze sobą w Sudanie, ale ja mam na myśli oczywiście generała Burhana, czyli tą opcję armia sudańska, prawda?

Więc tutaj z kolei Egipt wspiera generała Burhana i tą opcję, nazwijmy to wojskową, tak samo.

i żeby też zabezpieczać oczywiście wszelkie czynniki ryzyka, czy czynniki zagrożenia, jakie mogą ze strony Sudanu przechodzić do Egiptu.

A z drugiej strony, tu już się pojawia może trochę bardziej wyrafinowana polityka, no bo też chodzi o to, żeby ten Sudan właśnie był sojusznikiem Egiptu w sporach z Etiopią, czyli z krajem, który wybudował tą Wielką Tamę.

Natomiast dla Egiptu problemem jest to, że wpływa na przepływ wody i obawy są takie, że np.

Egipt to tak to jako ryzyko.

Jeśli obawy Egiptu byłyby zasadne, bo to nie są proste rzeczy generalnie, natomiast Etiopia posiłkuje się swoimi analizami, Egipt się posiłkuje swoimi analizami,

Natomiast dla Egiptu chodzi o to, że woda oczywiście wiadomo, że to jest zasób coraz bardziej ograniczony na świecie, a jak ludzi nam przybywa, no to tym bardziej.

Więc to jest zasób strategiczny, zasób egzystencjalny i Egipt traktuje te sprawy właśnie jak egzystencjalnie.

Sudan ma być tutaj sojusznikiem Egiptu w tych sporach z Etiopią.

No więc znowu Egipt tutaj, tak jak wspomniałem, postawił na jedną z tych stron konfliktu i się tego konsekwentnie trzyma, licząc na to, że to ta strona będzie.

Więc Egipt sobie rozgrywa te najbliższe sąsiedztwo bardzo pragmatycznie, stawiając na opcje wojskowe w obydwu przypadkach, no i licząc na to oczywiście, że ta opcja będzie opcją silniejszą i sprzyjającą interesom Egiptu w regionie.

No tak, bo to właśnie w tej końcowej naszej części rozmowy właśnie spojrzenie na sprawy międzynarodowe, czyli też kwestia i Chiny, i Stanów Zjednoczonych, takie krótkie podsumowanie tego, jakie są strategiczne cele Egiptu.

No właśnie, Egipt chce być tym globalnym południem, które przemodelowuje ten świat, gdzie Stany Zjednoczone są tym głównym mocarstwem, czy na jakim świecie im zależy?

może nie tak do końca Egipt rzeczywiście wpisuje się w narrację chińską w tym momencie to znaczy Chiny mówią, że są za światem wielobiegunowym w zasadzie Rosja też to powtarza czyli te dwa światowe mocarstwa tutaj są na szlaku kolizyjnym oczywiście ze Stanami Zjednoczonymi i Egipt wpisuje się w tą narrację chińską chińsko-rosyjską w pewnym sensie

Tutaj nie bez kozery Egipt przyłączył się do Brics, do tej platformy Brics, już tej rozszerzonej jako Brics Plus.

Ale to by był zbyt prosty obraz, gdybym powiedział, że nagle Egipt się przemienił, powiedzmy, zmienił front i stał się bliskim sojusznikiem Chin i zaczął wojować ze Stanami Zjednoczonymi.

W przełomu lat 70-tych, 80-tych Egipt dostaje od Amerykanów wsparcie wojskowe w wysokości 1,3 miliarda dolarów rocznie.

Egipt jest bodajże czwartym największym użytkownikiem F-16 na świecie, oczywiście różnych generacji, w związku z czym dostaje stosunkowo nowoczesne uzbrojenie amerykańskie, co też pokazuje, czy świadczy o tym, jakie miejsce zajmuje w polityce amerykańskiej.

Egipt w ostatnich parunastu, dziesięć plus latach rzeczywiście zaczął stosować taką taktykę dywersyfikującą swoje sojusze międzynarodowe.

Znaczy Rosja też inwestuje w Chinę, rosyjskie firmy też inwestują w Chinach, rosyjskie przedsiębiorstwo Rosatom buduje Egiptowie elektrownię atomową.

Rosja sprzedaje bardzo dużo zboża Egiptowi, co z kolei ma znaczenie z punktu widzenia egipskiego bezpieczeństwa żywnościowego.

Tak jak powiedziałem, Egipt jest na tej mapie, powiedzmy, jako ten kraj istotny chińskiej inicjatywy paszcza i szlaku.

jeszcze nie w pełni sfinalizowane, ale takie, które sugerują, że Egipt dąży również do dywersyfikacji swojej, nazwijmy to, zasobów wojskowych.

jakim jest bezpieczeństwo czy obronność, co też jest pewnym sygnałem, że Egipt właśnie nie tylko mówi o dywersyfikacji, nie tylko mówi o tym, że bardziej by mu odpowiadał taki świat wielobiegunowy, ale za tym idą konkretne działania i konkretne czyny.

W tej chwili mamy Stany wciąż na tym samym mniej więcej poziomie, ale ci nowi gracze światowi wkraczają tutaj naprawdę na poważnie, z punktu widzenia Egiptu właśnie jako element tej strategii dywersyfikacyjnej, żeby stworzyć sobie większe pole manewru, żeby nie być...

żeby nie było takiej sytuacji, że nagle mocarstwo jedno nam dyktuje warunki, no to pokazujemy temu mocarstwu największemu, na którym nam zależy pewnie, bo ja mam wrażenie, że Egiptowi wciąż bardzo zależy na tym, żeby mieć jak najlepsze stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, ale pokazuje, że

Trzy miesiące temu została podpisana strategia współpracy rozwojowej Egiptu i Chin na lata 2025-2029.

Pamiętajmy o kosmiczko, technologie kosmiczne z Egiptem rozwijane są, centrum testów satelitów, też takie technologie przechwytywania zdalnego obrazu Ziemi, więc rzeczywiście Egipt wie, co robić.

Ogromny pragmatyzm towarzyszy polityce Egiptu i powiedzmy na poziomie ministerialnym, tam gdzie są ludzie, którzy są odpowiedzialni za poszczególne resorty, to tam już są ludzie, którzy naprawdę znają na rzeczy.

Może przyjdzie nam jeszcze chwilę porozmawiać w nieco szerzej geostrategii Egiptu w dzisiejszym programie afrykańskim.