Mentionsy

Na czym polegała wyjątkowość getta warszawskiego i wreszcie w jaki sposób w jego historii łączą się dzieje żydowskie i polskie?

To jest podcast Muzeum Historii Polski.

Moim gościem jest dzisiaj dr Martyna Grącka-Rejak z Muzeum Getta Warszawskiego i Instytutu Pamięci Narodowej.

Myślę, że warto zacząć od tego, jak liczna była społeczność żydowska w Warszawie przedwojennej, tuż po wybuchu II wojny światowej, bo to też nam pokazuje, dlaczego akurat to getto było największym gettem w okupowanej Europie, największym gettem na okupowanych ziemiach polskich.

Natomiast jednym z tych etapów, który wcześniej był wprowadzony już po tej części właśnie związanej z aktami prawnymi, było tworzenie gett na okupowanych ziemiach Polski.

To jest skala niespotykana, jeżeli porównujemy to do innych gett utworzonych na okupowanych ziemiach polskich.

No właśnie, powiedzmy sobie dwa słowa na temat tej akcji, bo wiosna 42 roku, w ogóle rok 42, to jest, nie wiem czy mogę powiedzieć, początek koszmaru, powiedzmy, że początek jakiejś nowej jakości w losie Żydów na ziemiach polskich.

Ale mówiąc o kontaktach, miałam też na myśli próby nawiązania kontaktów z polskim podziemiem konspiracyjnym, polskim podziemiem zbrojnym.

To też był sygnał dla polskiej konspiracji, która o tym pisała poza murami.

Muzeum Getta Warszawskiego prowadziło badania archeologiczne trochę na przedpolu tego bunkra, bo nie w samym bunkrze, czyli w kamienicach przy ulicy Miłej 18, które pozwoliły...

bardzo mocny symbol, który aż by się chciało, jako historyk to mówię, chciałoby się odczytać jako też i zapowiedź tego, że pamięć o powstaniu w getcie i pamięć o getcie w ogóle i o koszmarze getta i o koszmarze, którego tutaj jego mieszkańcy doświadczyli, to jest element oczywiście pamięci żydowskiej, ale też jest elementem polskiej pamięci.

Oczywiście jest to część polskiej historii, tak samo jak historia społeczności żydowskiej mieszkającej w Polsce, będącej obywatelami polskimi, współtworząca tę historię, jest częścią naszej wspólnej historii, jest częścią historii Polski.

I tutaj nie da się tych dwóch historii od siebie oderwać, rozdzielić.

Społeczność żydowska mieszkała w Polsce, była częścią tego kraju, historii tego kraju, jest częścią historii tego kraju, będzie częścią historii tego kraju.

Być obecne w narracji, być obecne w edukacji, nie da się po prostu tej części historii Polski wygumkować.

Podcastów Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcast, w audiotece, a także na innych platformach podcastowych.

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.