Mentionsy
Polski złoty. Krótka historia
Kiedy złotówka stała się równowartością 100 groszy i dlaczego nie zawsze tak było? Jak długo rozliczano się pieniądzem kruszcowym i dlaczego odegrał on tak istotną w historii? Czy XIX wiek przyniósł coś, poza masowym drukiem papierowego pieniądza? Kiedy po raz pierwszy pojawiły się polskie napisy na banknotach? Skąd wziął się pomysł wprowadzenia waluty "lech" i co w ten sposób chciał osiągnąć autor pomysłu - Józef Piłsudski? I wreszcie, dlaczego tak istotne dla II Rzeczpospolitej było wprowadzenie złotówki? W tym odcinku podkastu z detalami i bez cenzury będą rozmawiali dr Michał Przeperski i jego gość dr hab. Andrzej Zawistowski, historyk Szkoły Głównej Handlowej oraz Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckego. Na grafice wykorzystano zdjęcia: banknot 1 marki polskiej / fot. Gabinet Numizmatyczny Damian Marciniak banknot 10 mln marek polskich Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej Zapraszamy do podkastu Muzeum Historii Polski. To opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podkastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podkastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Dlaczego walutą II Rzeczpospolitej został ostatecznie właśnie polski złoty?
Podcast Muzeum Historii Polski.
Polski złoty jako waluta niepodległej Rzeczpospolitej został ustanowiony w roku 1924, ale żebyśmy zrozumieli, jak do tego doszło, wypada cofnąć się wcześniej.
Więc póki co złoty w I Rzeczpospolitej to jest moneta dzieląca się najpierw na 30 groszy, a po tym jak Zygmunt, Stanisław August Poniatowski, przepraszam, zrobił reformę, to były 4 grosze w srebrze albo 30 groszy miedzianych.
Przy czym taki dosyć specyficzny, bo bity w XVII wieku, w latach 60.
XVII wieku, tu pewnie państwo się zdziwicie przez Andrzeja Tymfa, stąd jego nazwa, ale był to złoto oszukańczy.
Bo tutaj zanim dojdziemy do historii złotego tego z 24 roku, musimy sobie uświadomić kilka rzeczy, w tym bardzo istotną, że do bardzo gruntownej zmiany sposobu emisji pieniądza dochodzi w XIX wieku, kiedy Polski na mapie nie ma.
My w naszej polskiej historii mamy kilka takich wydarzeń, które pechowo spotkały nas w czasie braku niepodległości.
Mianowicie te złote, które mieliśmy w czasie I Rzeczpospolitej, tak jak powiedziałem, to był pieniądz kruszcowy.
Tutaj mówiliśmy przed chwilą o Austrii, później Austro-Węgrzech.
Od 1780 roku w Austrii, później w Austro-Węgrzech, w Węgrach, bito srebrne talary Marie Thérèse.
I one były bite niezależnie jaka była waluta w Austrii.
A płacono nimi na przykład w Etiopii.
Do 1936 roku austriackie srebrne monety były oficjalnym środkiem płatniczym w Etiopii.
Więc to jest ten pieniądz, który mamy do końca Rzeczpospolitej.
Inne kraje, które były w takiej zawierusze historii, robiły to samo.
A w Austrii było inaczej.
A w Austrii było wręcz w ten sposób, że owe korony austriackie, o których wspomniałeś, wprowadzone w końcu XIX wieku,
W Austrii i na Węgrzech te banknoty, które się pojawiły, były między innymi w języku polskim.
Dominował język niemiecki w sposób naturalny, natomiast nominał słownie był pisany w językach różnych narodów monarchii, więc również po polsku.
Chodziło o jakieś nawiązanie do historii i tak dalej.
Więc jest złoty, jest decyzja, w Szwajcarii drukujemy banknoty i one jadą do sejfów bankowych.
No i tutaj pojawia się problem, bo chyba trudno sobie wyobrazić w najnowszej historii Polski taki moment, kiedy więcej się działo i kiedy sytuacja była bardziej niestabilna niż lata 19, 20, 21.
Zważywszy na to, że rok 2021 nie, rok 2022 to jest taki moment, w którym pierwsze wybory na terenie całej II Rzeczypospolitej, pierwsze wybory do Sejmu i Senatu, wydawałoby się, że stabilność, będziemy mieli pierwszego prezydenta.
Dlatego, że on nie miał swoich zwolenników, on nie miał swojej partii, tak jak miał Piłsudski, Dmoski, Daszyński i tak dalej, gdzie stała za nim jakaś grupa wyznawców.
My dzisiaj mówimy o Grabskim jako jednym z najważniejszych polityków gospodarczych całej historii Polski.
Czterech pięciu jest takich, tej rangi w całej historii Polski, co Grabski.
Obok Gdyni, obok COP-u, Złoty, jego pozycja była jednym z elementów sukcesu II RP i ewidentnie Władysława Grabskiego, który rzeczywiście...
Moim gościem w podcaście Muzeum Historii Polski był dzisiaj prof. Andrzej Zawistowski ze Szkoły Głównej Handlowej i Instytutu Pileckiego.
Podcastów Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcast, w audiotece, a także na innych platformach podcastowych.
Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00