Mentionsy
Najazdy mongolskie na Polskę
Choć puścili na ziemie polskie tylko drobne zagony, dwa razy splądrowali kraj. Spalili Kraków i Sandomierz, wybili kwiat rycerstwa z Małopolski i Śląska. W bitwie pod Legnicą zgładzili najpotężniejszego wówczas piastowskiego księcia − Henryka Pobożnego. Mongołowie stworzyli imperium 4 razy większe od Cesarstwa Rzymskiego! Podbili ziemie od Chin i Korei przez Iran, Ziemię Świętą po Ruś oraz Węgry. Czy była to najbardziej przerażająca i jednocześnie skuteczna armia w historii świata?
Henryk Pobożny był ledwie jednym z długiego korowodu władców, którzy starcie z Mongołami przypłacili życiem. Tartarii – jak nazywali najeźdźców współcześni − miażdżyli kolejne kraje już od kilkudziesięciu lat i stworzyli drugie co do wielkości imperium w dziejach!
Jak doszło do tego, że stepowa armia stała się niezwyciężona? Czy rzeczywiście Mongołowie byli tak krwawymi potworami, jak pisano o nich w Europie? Czy los Henryka Pobożnego był przesądzony i książę musiał zginąć z ich ręki? I dlaczego wreszcie, mając rozbitą Polskę u stóp, nie włączyli jej – tak jak Rusi − do swojego imperium?
O budzącym śmiertelny strach imperium mongolskim w podcaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Jego gościem jest dr Tomasz Borowski z Muzeum Historii Polski.
Szukaj w treści odcinka
Choć puścili tu tylko drobne zagony, dwa razy splądrowali kraj, spalili Kraków i Sandomierz, wybili kwiat rycerstwa z Małopolski i Śląska.
Drugiej tak przerażającej i jednocześnie skutecznej armii w historii świata zapewne nie było.
Zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu Muzeum Historii Polski 1000 lat prześwietlenie.
Wiązkę promieni historycznego rentgena zogniskujemy na średniowiecznym Blitzkriegu i strasznych hordach ze wschodu, które po podbiciu połowy świata spadły też na polskie ziemię.
Zanotowały roczniki krakowskie, opisując trzeci naest mongolski na ziemię polskie.
To pytanie do doktora Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski.
To kolejne z pytań do doktora Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski.
Pisał o tym profesor Ludwik Bazylow w historii Mongolii.
Jedną z największych klęsk wojsk ruskich w historii.
I stanęli na granicy ziem polskich.
Przy okazji ataku na Węgry, orda ma zalać także ziemie polskie, by powstrzymać ewentualną odsiecz z północy.
Następnie z niezwykłą szybkością przybywa do Polski i łupi oraz pustoszy dwa ludne miasta, Lublin i Zawichost oraz sąsiadujące z nimi powiaty i ziemie.
Długo uważano, że na ziemię polskie uderzyło około 30 tysięcy jeźdźców.
Rządza łupów, których zapewne nie brakuje w mongolskim obozie, przesłania małopolskim rycerzom oczy.
Nie wystawia Debridia dobrego świadectwa polskiemu rycerstwu.
Pozostawmy na boku kwestię charakteru polskich elit.
Wrota do Małopolski i Krakowa, już solidnie uchylone, teraz otwarte były na oścież.
Ten drugi ma powstrzymać potencjalne wsparcie księcia Konrada Mazowieckiego dla zaatakowanych Małopolski i Śląska.
Starcie, w którym najeźdźcy wykorzystują manewr symulowanej ucieczki i wciągają przeciwnika w pułapkę kończy się klęską wojsk polskich.
Opolski Mieczysław w Kaźmierzowic, podjąwszy z nim walkę, pokonał i kompletnie zniszczył.
Ale kiedy z ogromnym pośpiechem nadciągnęło całe wojsko tatarskie, by pomścić klęskę swoich, książę opolski Mieczysław, przerażony ich wielką liczbą, zbiegł do swojego brata, księcia wrocławskiego Henryka.
Jedne szacunki mówią o starciu setki polskich rycerzy Gwardii Przybocznej Pobożnego z podjazdem tatarskim, inne o konfrontacji dwóch armii liczących po 30 tysięcy wojowników.
Pod sztandarem Henryka znaleźli się oczywiście rycerze ze Śląska i Wielkopolski, dzielnic, którymi rządził Pobożny.
Zapewne nie zabrakło także rycerzy z Małopolski.
Krzyżowcy i obcy rycerze rozbili kopiami pierwsze szeregi Tatarów i posuwali się naprzód, ale kiedy zaczęto walczyć wręcz na miecze, łucznicy tatarscy tak otoczyli ze wszech stron oddział krzyżowców i cudzoziemskich rycerzy, że inne oddziały polskie nie mogły mu przyjść z pomocą bez narażenia się na niebezpieczeństwo.
Chwilę później nastąpił bowiem polski kontratak.
I czas, by przyjrzeć się najbardziej intrygującemu fragmentowi tej historii.
Buchnęła z niej natychmiast i rozeszła się nad całym wojskiem polskim para, dym i mgła o tak cuchnącym odorze, że z powodu okropnego i nieznośnego smrodu walczący Polacy niemal omdleni i ledwie żywio słabli i stali się niezdolni do walki.
Zatrzymajmy się na chwilę, by spytać doktora Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski o ów tajemniczy moment bitwy.
Co pasuje do tego, że w średniowiecznych obrazach, także polskich w żywocie św.
Wraz z Henrykiem, nawiasem mówiąc, pogrzebane zostały na dłużej plany zjednoczenia Polski.
Układał wówczas Pobożny i Śląskiem i Wielkopolską, a sprawował też opiekę nad małoletnim księciem Małopolski i starał się o koronę.
Tak, tak, koronę króla Polski.
A gdyby jeszcze Pobożny dołożył do tego wiktorię nad niewiernymi, wielka to pokusa, tworzenie historii alternatywnych i zabawa w co by było gdyby.
Polskie rycerstwo potrafiło zadawać Mongołom dotkliwe straty.
Źródła wspominają o jednym ze znaczących wodzów mongolskich zabitym przez polskie rycerstwo przed Bitwą pod Legnicą.
Był to rok, w którym mongolska armia ponownie zaatakowała ziemię polskie.
Po raz trzeci i ostatni zagony mongolskie wdarły się na ziemie polskie w grudniu 1287 roku.
Znacznie lepiej przygotowany był za to ówczesny władca Małopolski Leszek Czarny.
Ograbiwszy straszliwie wymienione ziemie z narodu chrześcijańskiego i bydła, po wymordowaniu starców, kapłanów i nieletnich zagarnęli, jak stwierdzono, tak wielki łup w postaci ludzi obojga płci polskiego pochodzenia.
W całej historii ludzkości tylko Anglicy w XIX wieku zbudowali większe.
Tatarska Złota Orda jeszcze długo będzie wpływać na historię Polski.
Dziękuję za wspólną podróż w mroczne dla ziem polskich dzieje.
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00