Mentionsy

Potem pianistka jazzowa i doktor Agnieszka Derlak i doktor Jarosław Jóźwiak o ADHD.

A co z tym ADHD?

Doktor Jarosław Jóźwiak, ekspert od ADHD.

Widzę, że też masz ze sobą płytę, ale z tyłu siedzi doktor Jarosław Jóźwiak, człowiek, który o ADHD wie wszystko.

Proszę powiedzieć, bo ty Aga mówisz otwarcie, że to ADHD towarzyszy ci.

W zeszłym roku, ale też dlatego, bo wydaje mi się, że taka świadomość na temat ADHD pojawiła się, taka szeroka świadomość, pojawiła się stosunkowo niedawno.

I ja trafiłam na psychiatrę, która od razu powiedziała, a Pani ma ADHD, proszę się zdiagnozować.

Wiemy o ADHD.

Co się dzieje, gdy to ADHD jest niezdiagnozowane?

Wiemy o ADHD bardzo dużo, na przykład to, że mnóstwo artystów ma ADHD, ale to tak jako trochę ironicznie, znaczy to prawda oczywiście, natomiast rozumiem, że Pani pytanie pewnie dotyczyło bardziej naukowych informacji, więc wiemy, że ADHD dotyczy całkiem dużej części populacji, wiemy, że bardzo różnie może się prezentować u różnych osób, dlatego trudno

mówić o jakimś jednym obrazie ADHD.

I stąd też dlatego powinna osoba, która podejrzewa u siebie ADHD, powinna być pod opieką osoby, która jest specjalistą w zakresie ADHD.

Jeśli to jest psychiatra ADHD, czy to jest psycholog, czy terapeuta ADHD, czy coach ADHD.

To zawsze powinna być osoba specjalizująca się w ADHD.

Więc wiemy już naprawdę wiele, ale niestety wiemy, że dużo jeszcze nie wiemy i są zupełnie nieodkryte obszary albo słabo odkryte obszary ADHD, takie jak ADHD u kobiet, takie jak ADHD u seniorów, jak strefa seksualna w ADHD i mnóstwo, mnóstwo innych, tak naprawdę terapia ADHD, tak naprawdę...

naprawdę emocjonalność ADHD, czyli coś, co jest najważniejszym elementem ADHD, a niestety nie znalazło się nigdzie w klasyfikacjach jako kryterium rozpoznania ADHD, czyli w ogóle nie jest uznawane za element ADHD, a to to kształtuje to, jak osoba z ADHD się zachowuje, szczególnie u dzieci, to w ogóle trudno zrozumieć dziecko z ADHD, nie rozumieć dysregulacji emocji,

ale też u bardzo wielu dorosłych, szczególnie u artystów z ADHD.

Oczywiście zastrzegam, że to nie znaczy, że po takim stracen diagnozy ja od razu wpisuję, że ktoś ma ADHD, każdy przechodzi ten sam proces, ale ewidentnie, bo rozumiem, że o to pani chodziło, widzę u niektórych osób na pierwszy rzut oka ADHD, tak?

Przeszedłem proces diagnostyczny i wiem, i mówi mi pan, że mam ADHD.

Proszę powiedzieć, takie objawy świadczące o tym, że powinniśmy może sprawdzić u siebie ADHD, to jakie objawy?

No to po pierwsze zacznijmy od najważniejszego, czyli żeby myśleć o tym, czy ktoś ma ADHD czy nie, przede wszystkim powinien mieć, ja to nazwę, cierpieniem, czyli jakiś rodzaj negatywnego wpływu ADHD na jego życie.

Bo można mieć ADHD, ale nie mieć negatywów, korzystać tylko z ADHD i wtedy, zgodnie z kryteriami, ta osoba nie ma ADHD.

Czasami bywa takim, że tutaj się też pan doktor zgodzi z tym, że czasami ADHD przeraca się w takie objawy depresyjne, bo jeżeli wielokrotnie czegoś się, że tak powiem, że tego słowa nie dowozi, jakichś terminów czy jakichś zobowiązań, a potem się wpada w spiralę takiego, kurczę, znowu czegoś nie dowiozłam i takiego trochę bicia się po głowie, co powoduje potem taką nakręcającą się po prostu machinę,

I wypracowałam sobie jakiś system pracy z tym i działania, zupełnie podświadomie i też w wyniku po prostu terapii, ale nie takiej ukierunkowanej na ADHD, bo to było lata temu, to wciąż gdzieś ta spirala taka właśnie tego dowalania sobie za to, że czegoś nie zrobiłam w terminie, powodowała właśnie taki dyskomfort i widziałam, że to jest po prostu cykliczne i to jest cały czas ten sam mechanizm, który się powtarza.

I to problemy z koncentracją, czyli albo jeżeli coś mnie nie ciekawi, no to trzeci raz czytam jakiś tekst i nadal zupełnie nie rozumiem, ale jeżeli moja praca jest ciekawa, tak jak u kolejnej grupy osób z ADHD, czyli dziennikarzy i w mediach pracujących,

Jestem w hiperfokusie, czyli to są te dwie strony ADHD, albo jak nieciekawe, to w ogóle nie skupiam się, ale jak.

No i to jest problem ADHD-owy, bo ADHD-owcy mają duży problem z wykonywaniem rutynowych czynności.

Tych aspektów seksualności ADHD jest strasznie, strasznie dużo.

uczucie pustki w środku, czyli czerpanie dopaminy, uzależnienie od seksu jako źródła dopaminy, przez problemy z identyfikacją płci, przez to, że kobiety z ADHD w okresie okołoporodowym znacznie częściej mają problemy depresyjno-lękowe.

To jest coś, co jest no hiperważne i za każdym, przy każdym wywiadzie... To nie jest tak, że mamy formułkę, drabinkę i... To jest w ogóle kompletnie nie tak i dlatego jak dostaję pytanie, jakie są objawy ADHD, to jest mi tak trudno odpowiedzieć, bo naprawdę...

Co się dzieje, jeżeli się nie diagnozujemy i nie leczymy ADHD?

Nie, ale to nie wynika z diagnozy, tylko z tego, że ADHD to powoduje.

Niestety nieleczone ADHD prowadzi do mnóstwa następstw i wiemy, że 70-90% osób z ADHD ma co najmniej jedno zaburzenie towarzyszące, a podobna liczba ma dwa albo więcej zaburzeń.

Po prostu te wszystkie zaburzenia, które wymieniłem, bardzo często towarzyszą ADHD.

Po pierwsze, jeszcze jedną informację chciałbym dorzucić, a mianowicie osoby z ADHD dobierają się z osobami z ADHD, czyli prawie zawsze partnerem osoby z ADHD jest ADHDowiec.

Tak, to co Pani opisała to po prostu emocjonalność ADHD, czyli dobieramy się z powodu tej samej emocjonalności.

Po pierwsze musimy wiedzieć, że mamy ADHD.

Po drugie, musimy rozumieć ADHD.

Tylko powinienem wiedzieć, że na tym polega ADHD, że dysregulacja emocji sprawia, że ja wyłapuję, mój mózg niestety wyłapuje takie rzeczy i od razu powątpiewa w moją wartość i w związku z tym sprawia, że ja myślę sobie właśnie, że ona już mnie nie kocha i

Ona z kolei też, jak ja pakuję tą walizkę, powinna pomyśleć sobie, no tak, ma ADHD, no człowieku, weź, opanuj się, przecież wiesz, że za chwilę dojdziesz do rozumu i wiesz, że to jest niepotrzebne, to co robisz.

Więc na pewno powinniśmy wiedzieć i rozumieć ADHD.

Ja myślę, że to o czym mówimy, czy o tej samoświadomości i też świadomości z czym zmaga się partner nasz, czy członek rodziny, czy to jeśli chodzi o ADHD, czy jakiekolwiek inne zaburzenie jest po prostu kluczem zdrowej relacji.

Tutaj to, co mówimy o związkach, przyjaźniach, relacjach osób z ADHD, to możemy tutaj wstawić każdy inny rodzaj osobowości, emocjonalności, bo to jest po prostu podstawa życia po prostu w zdrowej relacji.

A ten ADHDowiec, człowiek z zaburzeniem, jeżeli się nie leczy, to czy w pewnym momencie ta gonitwa myśli po prostu nie pozwala mu żyć?

Każdy w ogóle na świecie jest inny, ale tak samo dotyczy to osób za DHD.

Raczej nie sądzę, że potrzebują leczyć swoje ADHD, bo, znaczy nie wiem, nie zdradzam tu żadnej, nie są moimi pacjentkami, natomiast prawie na pewno mają ADHD, ale to co robią jest emanacją ich ADHD, one korzystają ze swojego ADHD, natomiast...

I ich życie jest dopasowane do tego ADHD.

Jeżeli nie będą wiedziały, że mają ADHD, no to zagrożeniem są substancje psychoaktywne, na pewno alkohol, no bo w tym środowisku jest ich dużo i może się okazać, że... Że emocje gaszą część.

Więc warto, nawet one warto, żeby wiedziały, że mają ADHD i muszę na to uważać, bo to jest źródło dopaminy po prostu.

To znaczy, to moje ADHD, czy to moje wewnętrzne, powiedziałabym, szaleństwo, czasami pomaga, czasami przeszkadza.

A z drugiej strony też to moje ADHD często przejawia się tym, co ludzie mówią, że jestem bardzo emocjonalna w graniu.

Czasami lubię ryzykować, więc tak jak moja płyta jest też takim trochę ryzykiem, bo ona jest taką wypowiedzią muzyczną, manifestacją takiej typowej wypowiedzi osoby za DHD.