Mentionsy
Kusząc Globalne Południe. Pomoc humanitarna i rozwojowa jako instrument polityki Rosji
Globalne Południe jest dla Rosji coraz ważniejsze. Jednym z istotnych elementów strategii Rosji wobec tego obszaru jest pomoc humanitarna i rozwojowa. Dlaczego można ją nazwać zatrutymi darami? Jak wygląda polityka zagraniczna Rosji wobec tego obszaru i jaką rolę w miej odgrywa pomoc humanitarna i rozwojowa? Czy rosyjskie dary rzeczywiście realnie pomagają tym krajom? Na te i inne pytania odpowiada Miłosz Bartosiewicz, analityk OSW.
Komentarz OSW: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2025-07-02/zatrute-dary-pomoc-humanitarna-i-rozwojowa-w-polityce
Szukaj w treści odcinka
Potem porozmawiamy o instrumentach, o tym jak Rosja chce na te globalne południe wpływać, ale wydaje mi się, że najpierw warto umiejscowić te globalne południe w szeroko pojętej strategii i polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej.
Mówiąc o rosyjskiej polityce względem globalnego południa, musimy mieć na uwadze to, w jaki sposób Kreml przedstawia inwazję na Ukrainę i szerzej swoją konfrontację z Zachodem.
na obszarze państw globalnego południa i to odzwierciedla, możemy się przyjrzeć jak, kiedy, w jakich latach wydawano kolejne koncepcje, takie dokumenty państwowe, koncepcje polityki humanitarnej Federacji Rosyjskiej i koncepcje polityki rozwojowej.
I rosyjskiej agresywnej polityki.
Tak, czyli w roku 2007, kiedy wchodzi w życie, czy jest wydana koncepcja polityki humanitarnej Federacji Rosyjskiej, wtedy w tym samym roku Putin wygłasza swoją słynną antyzachodnią mowę w Monachium.
To trochę zabawne, że firma, która odpowiada, jest wyłącznym eksporterem rosyjskiego uzbrojenia, realizuje też projekty humanitarne.
Mamy władze regionalne, mamy, to też jest ważny gracz, Rosyjski Fundusz Inwestycji Bezpośrednich, który o tym też może będziemy mówić później, odpowiadał za dystrybucję szczepionki Sputnik.
Jeżeli chodzi o podmioty nieformalnie powiązane z władzami rosyjskimi, to możemy wymienić m.in.
rosyjski kościół prawosławny, który aktywnie działa w Afryce poprzez tzw.
Na przykład portal Inicjatywa Afrykańska, mówiliśmy o nim w podcaście dotyczącym aktywności rosyjskich najemników, wcześniej grupy Wagnera, teraz Korpusu Afrykańskiego.
Tak, w roku 2023, jeżeli mnie pamięć nie myli, rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych szacowało wielkość oficjalnej pomocy rozwojowej rosyjskiej dla wszystkich państw.
Rosyjskie oficjalne czynniki szacowały jej wysokość na około miliarda dolarów.
Jeżeli chodzi o rosyjskie projekty, czy rosyjską pomoc rozwojową kierowaną do państw globalnego południa, bardzo duży odsetek tej pomocy, bo według ostatnich danych, jakimi dysponujemy, to było w roku...
A Kreml teraz realizując swoją politykę, moglibyśmy powiedzieć rozwojową, ale przede wszystkim powinniśmy rozpatrywać to w kontekście rosyjskiej polityki zagranicznej i kreowania tego pozytywnego wizerunku Rosji.
Jeżeli spojrzymy po pierwsze na państwa, którym Rosja umarza te radzieckie, ale też rosyjskie, już długi zaciągnięte wobec ZSRR, ale też Rosji, no to widzimy, że to są państwa, które...
Według różnych ocen to Rosja może tracić z uwagi na niespłacone długi i odsetki około 500-600 milionów dolarów rocznie, ale nie są to duże kwoty, mając na uwadze, że same dochody budżetu federalnego rosyjskiego to jest około 400 miliardów dolarów.
za skreślenie długów w wysokości kilku miliardów dolarów zobowiązywały się do zakupu uzbrojenia na taką samą albo większą kwotę rosyjskiego uzbrojenia.
Wymieniłbym, że to jest gros tej rosyjskiej, czy gro rosyjskiej aktywności w dziedzinie polityki rozwojowej, czy pomocy rozwojowej.
To jest organizacja de facto podległa Ministerstwu Spraw Zagranicznych i realizująca interesy Ministerstwa Spraw Zagranicznych, czy będąca narzędziem w rosyjskiej polityce zagranicznej.
sankcjami unijnymi z uwagi na to, jaką rolę odgrywała w inwazji na Ukrainę, w propagandowej otoczce wokół inwazji, w tym jak była wykorzystywana do utrwalania okupacji rosyjskiej na terytoriach ukraińskich.
sieć domów rosyjskich, czyli takich ośrodków kultury, tak to nazwijmy.
I domy rosyjskie, często oskarża się te sieć domów rosyjskich o to, że są przykrywką dla rosyjskiej działalności wywiadowczej.
konkretne działania wymierzone w domy rosyjskie.
Pewnym wyjątkiem był Azerbejdżan, który ostatnimi czasy jest dosyć skonfliktowany z Rosją na tle różnych napięć między Baku a Moskwą i Azerbejdżan na początku tego roku zamknął dom rosyjski.
Nieoficjalnie mówi się, że chodziło między innymi o to, że właśnie z domu rosyjskiego w Baku prowadzono działalność, czy to wywiadowczą, czy działalność szpiegowską.
Najwięcej na Łotwie, bo tam około 200 tysięcy ton rosyjskich nawozów zostało zablokowane w portach.
No i Rosja nie tylko odnosi sukcesy, bo musimy pamiętać też, że na tym polu Rosja ma też pewne wpadki, na przykład porażkę rosyjskiej dyplomacji szczepionkowej.
I wokół niej fundusz, o którym wspominałem, rosyjski fundusz inwestycji bezpośrednich rozkręcił taką szeroko zakrojoną kampanię promocyjną, w której dezinformacja i propaganda mieszała się z marketingiem.
Do połowy mniej więcej roku 2022 Rosja zawarła kontakt, czy Rosyjski Fundusz Inwestycji Bezpośrednich, który odpowiadał za dystrybucję tej szczepionki i za komercyjne umowy z innymi państwami.
Rosja niekiedy, wkłady rosyjskie są mniejsze od wkładów państw, które korzystają z światowego programu żywnościowego, czyli są wielokrotnie mniejsze od wkładów państw zachodnich, takich jak Szwecja.
To bardzo dobrze wygląda, bo faktycznie można pokazać, jak lądują samoloty rosyjskie, jak jest rozładowywana ta pomoc, jak się ją rozdaje żywności.
Mianowicie, rosyjska pomoc humanitarna jest obarczona pewnym brakiem przejrzystości, charakterystycznym dla funkcjonowania rosyjskiej władzy.
z skandalami korupcyjnymi przy dystrybucji rosyjskich szczepionek w Afryce, gdzie te szczepionki sprzedawano za wyższą kwotę, ponieważ Rosja w swojej polityce tak zagranicznej, jak i ściśle polityce humanitarnej i rozwojowej koncentruje się nie tyle na kontaktach z organizacjami obywatelskimi, społeczeństwa obywatelskiego czy trzeciego sektora, na konflikcie.
Które są po pierwsze często przyjazne Rosji, a po drugie, które są równie skorumpowane, jeśli nie bardziej od władz rosyjskich, co ułatwia zawieranie pewnych dealów.
Jakoby szef Rosyjskiego Funduszu Inwestycji Bezpośrednich, Kirill Dmitriev, to jest osoba znana m.in.
Dmitriev miał się domagać ponoć od rosyjskiego Ministerstwa Zdrowia tego, żeby sztucznie wydłużyć ważność o kilka miesięcy rosyjskich szczepionek.
Nie wiemy na ile jest to prawda, ale byłoby to działanie bardzo w rosyjskim stylu.
No i właśnie, jeszcze ciemniejsza strona rosyjskiej pomocy humanitarnej i rozwojowej.
I z kolei te treści były kolportowane dalej przez rosyjskie organy propagandowe, takie jak Sputnik Afryka, aby zastraszać ludność tamtejszą, aby podważać jej zaufanie do projektów sponsorowanych przez zachód w dziedzinie zdrowia publicznego.
Ostatnie odcinki
-
Trudne relacje białoruskiej opozycji z Ukrainą
03.02.2026 19:35
-
Polska polityka historyczna wzorem dla Mołdawii
30.01.2026 13:53
-
Jak zrozumieć politykę międzynarodową?
28.01.2026 18:32
-
Francja zmienia swoją strategię. Jak podchodzi ...
26.01.2026 19:20
-
Polityczne trzęsienie ziemi w Bułgarii. Rezygna...
23.01.2026 14:05
-
Co się teraz dzieje w Strefie Gazy? Czym jest R...
20.01.2026 15:12
-
Trump naprawdę chce Grenlandii. Jakie konsekwen...
19.01.2026 19:31
-
Zjednoczenie Mołdawii z Rumunią? Sandu zaglosow...
15.01.2026 14:35
-
Co się dzieje w Iranie? Protesty, kryzys i amer...
14.01.2026 17:06
-
Czy Ukrainę stać na dalszą wojnę? Budżet 2026
12.01.2026 10:20