Mentionsy

Ludzie wpłacają ostatnie depozyty, wypłacają gotówkę, rozmawiają o prezentach i o pogodzie, która tego dnia jest wyjątkowo łagodna jak na włoską zimę.

Siedemnastu zabitych.

Zimnego, niewypowiedzianego, pełnego podejrzeń.

Włochy były idealnym laboratorium zimnowojennego napięcia.

CIA uruchamia operację o kryptonimie Demagnetize.

Finansowanie kampanii Hadecji w milionach dolarów.

Z pełną determinacją i pełnym budżetem.

To nie był incydent.

Wyobraź sobie, że siedzisz w gabinecie generała, który właśnie dostał zadanie stworzenia ruchu oporu przed inwazją, która nie nadejdzie.

To nie była włoska oryginalna idea.

Z definicji tajne, konspiracyjne, zwykle wojskowe lub paramilitarne komórki, których zadaniem jest prowadzenie działań dywersyjnych na okupowanym przez wroga terytorium w przypadku przejęcia kraju przed ZSRR.

Brzmi sensownie, rozsądnie nawet, ale z czasem idee zaczęły odchodzić od pierwotnego celu.

CIA uznała, że Włochy są punktem zapalnym i trzeba działać zdecydowanie.

Ośrodek szkoleniowy Gladio na Sardynii to jeden z najbardziej owianych tajemnicą punktów zimnej wojny.

Pistolety maszynowe STEN, karabiny i amunicja NATO, granaty, detonatory, plastikowe materiały wybuchowe.

Generał Giovanni de Lorenzo.

De Lorenzo był szefem CIFAR, a później dowódcą karabinierów.

Według historyków i późniejszych śledztw, De Lorenzo opracowuje plan przejęcia państwa.

Plan zakłada zajęcie ważnych budynków w Rzymie, przejęcie stacji telewizyjnych i radiowych, aresztowanie około 700 osób publicznych, deportację zatrzymanych do bazy Gladio na Sardynii.

Licio Gelli, jej mistrz, był byłym faszystą, współpracownikiem Gestapo, agentem amerykańskiego wywiadu po wojnie, bankierem, człowiekiem, który mógł zadzwonić do każdego ministra w każdej chwili.

Każde państwo miało ją nazwać po swojemu.

Każde nadawało jej narodowe szczegóły, ale rdzeń, koncepcja, szkolenie, uzbrojenie, to wszystko pochodziło z jednego źródła.

I mimo, że minęły trzy dekady, Gladio nadal jest jak cień.

Wojna domowa sprzed dwóch dekad wciąż żyła w pamięci ludzi.

A Stany Zjednoczone, jak wynika z ujawnionych w latach 90-tych depesz z ambasady USA w Atenach, patrzyły na to z rosnącą rezerwą.

Czy na tym polegało sedno idei Stay Behind?

P-26 działała bez żadnej demokratycznej kontroli i mogłaby zostać użyta również wobec zagrożenia wewnętrznego.

Między 1982 a 1985 rokiem w Belgii miała miejsce seria brutalnych napadów na supermarkety Delhaze.

Że być może chodziło o stworzenie atmosfery strachu, destabilizacji, że może ktoś chciał doprowadzić do wzmocnienia aparatu bezpieczeństwa w kraju.

W latach 90. prezydent François Mitterrand potwierdził, że taka struktura istniała, że była powiązana z NATO i że działała na wypadek radzieckiej inwazji.

We Włoszech ujawniono, że broń dla Gladio kupowano częściowo z funduszy przeznaczonych na modernizację infrastruktury drogowej w regionach górskich.

Włochy są tu najlepszym przykładem.

Bo tam właśnie, jak ustalili sędziowie Falcone i Casson, Stay Behind została przeniknięta przez politycznych ekstremistów i zamiast chronić demokrację, zaczęła w nią uderzać.

Była to fala przemocy, która trwała niemal dwie dekady.

Kto wyciągał ręce spod kurtyny demokracji?

Masakry i bomby były organizowane, promowane lub wspierane przez ludzi wewnątrz włoskich instytucji państwowych oraz przez osoby powiązane z wywiadem Stanów Zjednoczonych.

Eksplozja w Banku Rolnym była jak detonacja, która otworzyła nowy rozdział historii Włoch.

Uderzaliśmy w cywilów.

Moro pisał w listach, że w destabilizację kraju mogą być zamieszane inne tajne służby Zachodu.

Podejrzenia o udział służb NATO.

Włochy rządzone były przez hadeków, a służby wzmocnione.

W demokracji nie można mieć tajnej armii.

Strategia napięcia działa najlepiej tam, gdzie brak kontroli demokratycznej.

Tajne armie, które działają bez kontroli, są zagrożeniem dla demokracji.

Wszystkie odcinki podcastu Na celowniku dostępne są w ponad 20 największych platformach podcastowych audio i video.