Mentionsy
Pułapka Tukidydesa i Geneza Wojny Peloponeskiej
[REKLAMA] Książkę "Grecy - historia globalna" znajdziesz tutaj: https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/grecy/
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
W 432 roku p.n.e. lokalna wojna szalała na Półwyspie Chalcydyckim gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai wspomaganymi przez Macedończyków, Chalkidycyjczyków i ochotników z Koryntu. Konflikt szybko przybierał na sile i rozlewał się na sąsiednie krainy. Zmaganiom pod Potidają przyglądali się już nie tylko jej sąsiedzi, ale także mieszkańcy Peloponezu, Tesalii i Tracji. Oblężenie przyciągało także uwagę perskich satrapów z Azji Mniejszej, ciągle oceniających szanse na osłabienie Aten i ich symmachii stojącej tuż pod drzwiami ich satrapii. Coraz więcej obserwatorów zdawało sobie sprawę, że ta nieznośnie napięta sytuacja musi w końcu przerodzić się w znacznie większą wojnę, która być może obejmie całą Helladę. Ateńska ekspansja budziła coraz większy niepokój i oburzenie w Lacedemonie. Wielkimi krokami zbliżała się wojna jakiej helleński świat jeszcze nie widział. Wojna inna niż wszystkie do tej pory, jak pisał Tukidydes, wojnę która będzie największym z dotychczasowych nieszczęść jakie spotkały do tej pory Helladę. Przy wielkiej wojnie peloponeskiej nawet dawne zmagania z Persami miały być wspominane jako konflikt stosunkowo mało wyniszczający.
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Pomnik Leonidasa w Sparcie, fot. Michał Kuźniar.
Źródła:
Diodor Sycylijski, O Peryklesie i wojnie peloponeskiej, przeł. A. Skucińska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022.
Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988.
Opracowania:
Beaton R., Grecy - historia globalna, PORT, Warszawa 2025.
Hammond N., Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977.
Kulesza R., Wojna peloponeska, Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2006.
Szukaj w treści odcinka
Słabą stroną tej symmachii była stosunkowo niewielka flota, dostarczana głównie przez takie miasta państwa jak Korynt, w epoce archaicznej potężny handlowy hab leżący na Istmie Koryńskim.
znaczenie Koryntu nieco osłabło, przyćmione przez rosnącą potęgę morską i handlową Aten.
Korynt najlepsze lata miał już za sobą.
Ateńczycy zaczęli wojnę z sukcesami, pokonując Korynt, zajmując Megarę i Eginę.
Wobec tego epidamnijczycy wysłali delegację aż do Koryntu, który był metropolią Korkyry.
Technicznie więc Korynt był prazałożycielem samego epidamnos, kimś w rodzaju pramatki, albo raczej prababki.
Koryntyjczycy, w przeciwieństwie do Korkyrejczyków, obiecali pomóc Epidamnos.
Korkyrejczycy na wieść o zaangażowaniu Koryntu zawrzeli gniewem.
Korynt nie ustępował i wkrótce na wodach Epidamnos pojawiła się potężna flota w sile 75 okrętów i 2000 oplitów na jej pokładach.
Trzeba tutaj zaznaczyć, że po Atenach to właśnie Korynt i Korkyra były wówczas największymi morskimi potęgami Hellady, zdolnymi do wystawienia nawet ponad setki trójrzędowców.
zakończyła się porażką Koryntu, który stracił piętnaście okrętów, a jego flota musiała opuścić wody wokół Korkyry.
Zwycięzcy zdobyli Epidamnos, na miejscu zabijając każdego pojmanego cudzoziemca, a obywateli Koryntu biorąc w niewolę.
Korynt nie zamierzał jednak puścić płazem takiego upokorzenia.
W jego stoczniach ruszyły przygotowania do wielkiej ekspedycji, a koryntscy dyplomaci rozpoczęli uruchamianie sieci sojuszy w celu zgromadzenia wielkiej armady zdolnej zniszczyć flotę Korkyry.
Sami pozostawali bowiem poza jakimikolwiek sojuszami i pomimo tego, że byli morską potęgą, to zdawali sobie sprawę zagrożenia, przed jakim stanął, gdy na ich wodach pojawi się wielka flota Koryntu i przynajmniej części spośród członków Symmachii, do której miasto na Istmie należało.
Obawiając się kolejnego ataku Koryntu, korky rejczycy wysłali poselstwo do Aten.
Nie tylko mogli osłabić odwiecznych przeciwników z Koryntu, poza tym uzyskiwali wsparcie trzeciej morskiej potęgi Hellady i bazę wypadowu do leżącej blisko Korkyry Italii, a stamtąd także bogatej Sycylii.
To samo robili jednak również wysłannicy Koryntu, którzy przybyli do Aten, aby odradzić ich mieszkańcom angażowanie się w sprawy innych miast państw.
Koryntyjczycy podkreślali, że Korkyra jest ich kolonią i Ateńczycy nie powinni mieszać się w te wewnętrzne sprawy, tak samo jak Korynt nie miesza się do tego, jak Ateny traktują swoje kolonie lub sojuszników, a raczej poddanych we własnej symmachii.
Na pomoc byłej kolonii Koryntu wysłano małą eskadrę złożoną z dziesięciu okrętów, ale krótko potem wysłano kolejne, uświadamiając sobie, że taka skromna flota niewiele zdziała.
Korynt razem z sojusznikami wystawił 150 okrętów, podczas gdy z drugiej strony czekało na nie 120 podobnych jednostek Korkyry i Aten.
Ateńczycy do końca starali się zachować pozory neutralności, albo raczej wstrzemięźliwości wobec Koryntu.
aby aktywnie nie atakować Koryntu, a do walki angażować się tylko wtedy, gdy koryntyjczycy pierwsi zaatakują ich flotę lub spróbują dokonać desantu na Korkyrze.
ateńska flota prędko znalazła się w dużym niebezpieczeństwie i konieczności starcia się z Koryntem.
Korynt nie zdołał jednak w pełni wykorzystać swojego sukcesu, bowiem na horyzoncie majaczyła już kolejna ateńska flota płynąca z odsieczą Korkyrze.
Korynt zdołał odzyskać twarz i zemścić się za porażkę sprzed dwóch lat, ale nie był w stanie skłonić Korkyry do uległości.
Dalszą eskalację działań zbrojnych zahamowała Sparta, która wymusiła na koryntyjczykach wstrzymanie się z ofensywą przeciwko Korkyrze i Atenom, chociaż oni sami uważali, że pokój trzydziestoletni został przez Ateny nieodwołalnie zerwany.
Niechętni takiemu rozwojowi wydarzeń, koryntyjczycy zaczęli knuć przeciwko Atenom kolejną intrygę, planując zemstę.
Ateńczycy przewidzieli, że może dojść do jakiejś eskalacji ze strony Koryntu.
Na półwyspie chalcydyckim, na jednej z trzech jego charakterystycznych odnóg, znajdowała się strategicznie położona kolonia Koryntu – Potidaja.
Potidaja, pomimo że była kolonią Koryntu zobowiązaną do pewnego posłuszeństwa wobec metropolii, należała także do Symmachii Ateńskiej, co w obliczu konfliktu dwóch morskich potęg rodziło w mieście dużą konsternację.
Ateńczycy przeczuwali, że Korynt może zechcieć podjudzić potidajczyków do buntu.
zburzenia murów, wydania zakładników i wydalenia urzędników z Koryntu, jacy co roku przybywali do kolonii w celach reprezentacyjnych, aby wziąć udział w uroczystościach religijnych.
Podburzani z drugiej strony przez Korynt, mieszkańcy Potidai naturalnie odmówili tym żądaniom.
Korynt na wieść o zwodowaniu ateńskiej ekspedycji także obiecał wsparcie swojej kolonii.
Aby jeszcze oddalić od siebie oficjalne wypowiedzenie wojny Atenom, Korynt zorganizował na pomoc Potidae ekspedycję tych spośród swoich obywateli, którzy zgłosili się do niej na ochotnika.
Podobnie angażować zaczęły się także inne, mniejsze miasta państwa sprzymierzone z Koryntem, które wysyłały na Halcydykę swoje zielone ludziki albo inne legiony cudzoziemskie.
Megaryjczycy, podobnie jak koryntyjczycy, stracili w ostatnich dekadach sporo z dawnego znaczenia na skutek ateńskiej ekspansji handlowej.
Nic dziwnego więc, że w rozwijającym się szybko konflikcie opowiedzieli się po stronie Koryntu.
Protestowały więc przeciwko zaangażowaniu jakichkolwiek innych polejs, chociaż one same zaledwie dwa lata wcześniej dokładnie tak samo wtargnęły do konfliktu między Koryntem i Korkyrą, pomimo, że nikt ich do tego nie zmuszał.
lokalna wojna szalała na półwyspie Chalcydyckim, gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai, wspomaganymi przez Macedończyków, Chalkidycyjczyków i ochotników z Koryntu.
Ostatnie odcinki
-
Królowie Wysp Kanaryjskich. Rozdział VI - "Równ...
27.01.2026 17:12
-
Neandertalczycy - krewniacy z epoki lodowcowej
22.01.2026 16:46
-
Pierwsi Europejczycy - kiedy ludzie pojawili si...
03.01.2026 08:50
-
Polska Piastów - Książę i poddani, daniny i sąd...
21.12.2025 09:27
-
Polska Piastów - gospodarka, rolnictwo, hodowla...
13.12.2025 18:43
-
Klęska Aten i koniec wojny peloponeskiej | 413-...
06.12.2025 20:04
-
Wojna Peloponeska - Wyprawa Sycylijska Aten | 4...
01.12.2025 19:09
-
Wojna Peloponeska - Wojna Archidamosa i Pokój N...
19.11.2025 11:21
-
Pułapka Tukidydesa i Geneza Wojny Peloponeskiej
09.11.2025 14:47
-
Wojny niewolnicze Republiki Rzymskiej | 135-101...
26.10.2025 13:06