Mentionsy

MOC HISTORII
02.01.2026 13:31

Stanisław Staszic cz. 1

Urodził się 450 km od Kielc, ale związał się z regionem świętokrzyskim, który to jemu zawdzięcza ogromny rozwój gospodarczy. Był inicjatorem rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, powołał Generalną Dyrekcję Górniczą w Kielcach, był także współtwórcą Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach. Sejm ogłosił rok 2026 jego rokiem. Stanisław Staszic jest bohaterem kolejnego programu na który zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 55 wyników dla "Staszic"

Tylko wszyscy zgodnie uznali, że rok 2026 powinien być rokiem Stanisława Staszica, ponieważ akurat przypada 200. rocznica jego śmierci.

No to na dobrą sprawę rozpocznie się on od śmierci Stanisława Staszica, która miała miejsce 20 stycznia 1826 roku.

No jest już Stanisław Staszic na świecie, ale nie wiemy dokładnie kiedy się urodził.

Z tego tak troszeczkę odwrotnie, ale jednak mamy 12 miesięcy, kiedy o Stanisławie Staszicu w różnych przecież kontekstach, bo to nie tylko w odniesieniu do naszego regionu, ale do całego naszego kraju będzie mowa.

Stanisława Staszica czy też język Stanisława Staszica.

Na pewno też nie ma innej możliwości, żeby nie prezentować kwestii, które dotyczą geologii, ale też tych, które dotyczą Stanisława Staszica jako ekonomisty.

No i wreszcie generalnie, tak można powiedzieć, Stanisław Staszic w krajobrazie ziemi świętokrzyskiej, bo ogólne hasło będzie takie świętokrzyskie wykłady staszicowskie, ponieważ oprócz tej konferencji

Stanisław Staszic

Stanisław Staszic cz. 2.

Więc tych różnych środowisk, które są zainteresowane popularyzacją postaci Stanisława Staszica mamy w naszym regionie bardzo dużo.

Przecież to nie jest tak, że tylko rok Staszicowski, ta decyzja Sejmu przypomniała nam o Stanisławie Staszicu.

Stanisław Staszic

Również i takim nie tylko przypomnieniem postaci Stanisława Staszica, ale też wskazaniem na te nowe badania, których wyniki będą ogłaszane.

Plus do tego oczywiście takie pospolite ruszenie, żebyśmy, tak jak Stanisław Staszic kiedyś pisał w odniesieniu do młodzieży, nawoływał, żeby was tylko nikt nie ubiegł w poznawaniu własnego kraju, to my również musimy o tym pamiętać, żeby nas nikt nie ubiegł w tym,

że w regionie świętokrzyskim tak mocno zarysował swoją działalność Stanisław Staszic i tak mocno z regionem świętokrzyskim wiązał różnego rodzaju swoje plany, więc nie możemy na to pozwolić, żeby o nas nie mówiono.

Natomiast my też myślimy tymi kategoriami, że świętokrzyskie wykłady staszicowskie mają spowodować właśnie, żeby nas nikt nie ubiegł we wskazaniu roli regionu świętokrzyskiego.

Stanisław Staszic cz. 1.

Stanisław Staszic

Stanisław Staszic cz. 2.

Czyli ten rok 1795 i trzeci rozbiór Polski to jest czas, kiedy Stanisław Staszic jest w pełni sił i kilkadziesiąt lat jeszcze będzie działał w czasach, kiedy nie było naszego kraju na mapie Europy.

Więc wielu przedstawicieli ówczesnych elit, a do takich nie ulega wątpliwości Stanisław Staszic należał, zakładało sobie takie zadanie.

No ale kiedy popatrzymy na inne sprawy, no to właśnie rozpoczyna się taki bardzo ważny motyw dotyczący Stanisława Staszica wraz z podjęciem przez niego studiów.

I podczas opieki nad tymi synami, zresztą później doszło do takiego rozdźwięku, ponieważ po śmierci kanclerza Staszic współdziałał z wdową, ale trochę okazało się, że jego ci dotychczasowi wychowankowie mają inne spojrzenie na wiele spraw.

Stanisław Staszic cz. 2.

Stanisław Staszic cz. 1.

Rozpoczyna się taki bardzo interesujący okres i on już jest związany mocno z naszym regionem, gdzie właśnie mamy podróże naukowe, które Staszic odbywał, w tym właśnie również u nas w Górach Świętokrzyskich.

Na chwilę wróćmy do tego wątku związanego z Sejmem Czteroletnim, czyli te lata 788-1792, które Staszic wspierał również piórem, ale warto zwrócić także uwagę na to, że w tym okresie on także zajmował ważne funkcje państwowe.

I rzeczywiście to jest cały zestaw różnych funkcji o charakterze państwowym i społecznym, bo musimy pamiętać, że Stanisław Staszic był ministrem stanu i radcą stanu w Księstwie Warszawskim.

Stanisław Staszic cz. 2.

Stanisław Staszic cz. 2.

Stanisław Staszic cz.

Stanisław Staszic cz. 1.

Ponieważ Staszic dostrzegł, że w naszym regionie są te trzy czynniki niezbędne do tego, żeby przemysł się rozwijał.

Jak od momentu, kiedy Staszic napędził rozwój polskiego przemysłu w oparciu o Góry Świętokrzyskie.

Więc to jest aspekt niezwykle ważny, ponieważ Staszic był członkiem Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, to przy okazji przyczynił się do tej rewolucji edukacyjnej, epokowego wydarzenia, jakim było w 1816 roku utworzenie w Kielcach, pierwszej w Polsce wyższej uczelni technicznej,

No i w ślad za tym oczywiście, znowu Staszic sprawował funkcję aż przez 8 lat Dyrektora Generalnego Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Polskiego i wtedy opracował te swoje plany modernizacyjne, bardzo nowatorskie i imponujące koncepcje rozbudowy staropolskiego okręgu przemysłowego.

I ważne jest to, że oczywiście mówimy o 200 rocznicy śmierci Stanisława Staszica, ale trzeba pamiętać, że nawet po śmierci Staszica

I to jest bezpośrednie pokłosie tego, czym Stanisław Staszic się zajmował i czym zainspirował wszystkich wielkich ludzi w następnych wiekach.

Dlatego też możemy powiedzieć tak, że to Stanisław Staszic ukształtował taką opinię o regionie świętokrzyskim, który był regionem przyczyniającym się do pomyślności naszego kraju.

Jakie są pamiątki postaszicowskie w naszym regionie?

Znamienne były podróże Stanisława Staszica nie tylko po kraju, ale po regionie świętokrzyskim, który, jak już wspomnieliśmy, miał ogromny potencjał, bo były i surowce,

Stanisław Staszic

Chociaż musimy pamiętać, że Staszic o wielu miejscach w regionie pisał w wielu swoich dziełach, na przykład o Świętym Krzyżu.

A tymczasem to są też bardzo ciekawe odniesienia, ponieważ Staszic był trochę pod wpływem opinii Adama Naruszewicza wspominającego o tym, że na Świętym Krzyżu zapewne istniał święty Gaj.

Na Harwalów, czyli takiego starożytnego plemienia i w związku z tym Staszic uznał, że tak, widocznie Naruszewicz ma rację, ale też przekazał takie ciekawe wiadomości o Świętym Krzyżu.

Staszic tego nie wiedział, on tylko na marginesie wspomniał o tym, co oglądał.

Dlatego też notatki Stanisława Staszica, te jego dzieła, są ciągle pasjonującą lekturą.

To byłyby Łysogóry, ale dla Stanisława Staszica Łysogóry to był obszar znacznie większy.

Stanisław Staszic cz. 2.

I w tych rozdziałach poszczególnych znalazłem taką informację o lasce podróżnej składanej, jak ją Staszic nazywał.

Więc Staszic sobie siadał i te nasze góry świętokrzyskie z tego siedzonka oglądał niemal jak wędkarze, którzy mają takie malutkie siedziska.

W związku z tym rzeczywiście, kiedy patrzymy na działalność Stanisława Staszica, to są między innymi właśnie takie motywy.

Nasza podróż potrwa więcej niż jeden odcinek, no ale Stanisław Staszic na to zasługuje i te wszystkie jego osiągnięcia, a do tego, że jeszcze mamy rok staszicowski, to jest jakby dodatkowy argument.

Bo tak się zaoferowaliśmy rzeczywiście tymi kwestiami, że o Bożym Świecie zapomnieliśmy, a tymczasem trzeba będzie sobie odpowiedzieć na pytanie, czemu Stanisław Staszic w tych swoich podróżach naukowych w regionie świętokrzyskim wybierał takie dwa, a właściwie gdyby jeszcze dodać jedno miejsce, które dzisiaj jest w województwie mazowieckim, ale do regionu świętokrzyskiego tak szeroko rozumianego,

Dlatego intensywnie poszukiwano na terenie Królestwa Polskiego miejsc, gdzie można by wydobywać sól i Stanisław Staszic też się oczywiście tym

Ostatnie odcinki