Mentionsy
Sprowa w gminie Słupia Cz. 1
Szukaj w treści odcinka
Przy czym Kamieniec też może mieć niewykluczone jakieś konotacje z Kamieńcem Podolskim, ponieważ rodzina pisząca się ze Sprowy, a powiemy o Odrowążach, oni nieustannie pisali się ze Sprowy, czyli z małej dzisiaj miejscowości, gdzie trudno szukać jakichś wielkich pamiątek przeszłości.
Tylko to nie ci jodrowążek, którzy związani są z okolicami końskich.
Więc jeśli on już był taką osobą, która w orbicie takiej większej polityki funkcjonowała, to znaczy, że musiał mieć podstawy rodowe, czyli że jego przodkowie już do znacznych godności doszli i potem z tymi odrowążami było właśnie tak, jak wspominaliśmy, że byli na przykład wojewodami, marszałkami, hetmanami, kanclerzami, podskarbimi, więc te wszystkie funkcje bardzo wysokie godności sprawowali, a z drugiej strony
No przecież święty Jacek Odrowąż to od razu skojarzenie właśnie z tą rodziną.
No i oczywiście pisarze, poeci, artyści, uczeni, to jest cała plejada osób, które zaliczamy do Odrowążów, ponieważ oni posługiwali się herbem Odrowąż, mimo że liczni przedstawiciele posługujący się tym herbem różnych rodzin mieli inne nazwiska.
Już nie piszemy o nich Odrowążę,
Zwróćmy uwagę na to, że to są właśnie często nazwiska związane bardzo mocno z naszym regionem, czy w końcu Sprowscy, bo również używali tego nazwiska, wszyscy oni należą do tego potężnego rodu Odrowążów i z takich gniazd jak Sprowa, Końskie, Prandocin, oni wszyscy się wywodzą.
Teoretycznie można by powiedzieć tak, że wcześniejsze znamy pieczęcie przedstawicieli rodu Odrowążów, czyli na przykład wspomnianego sonda Odrowąża.
Natomiast na pieczęci sonda nie ma herbu Odrowąż.
Ten herb odrowąż
Wspomnieliśmy, że mamy tutaj we Wsprowie gałąź odrowążów i wspominaliśmy już o tych imionach, które się przewijają przez historię naszej miejscowości przez kilka wieków, kiedy byli właścicielami.
Ale wracając do naszego sąda, ważne jest to, że on był bratankiem Iwo Odrowąża, czyli biskupa krakowskiego.
I oczywiście pamiętamy, mówiliśmy Prandota stary, ale jest jeszcze Jan Prandota, też z tej rodziny, który później niż Iwo Odrowąż był też biskupem, ale bardzo też zasłużony dla całej rodziny.
Mamy taką sieć, która dotyczy rodziny Odrowążów.
Ale na tym oczywiście mówiąc o odrowążach poprzestać nie możemy, bo jak wspomnieliśmy są właścicielami tutaj aż do XVI wieku, a my jesteśmy dopiero w XIII.
Między innymi właśnie Karol Górski sto lat temu już podawał informacje dotyczące początków rodziny Odrowążów.
I między innymi właśnie możemy przypisać, ponieważ właśnie z tym określeniem ze Sprowy oni cały czas występowali, kilku Janów, a więc na przykład Jana Odrowąża ze Sprowy.
Często się podaje tę nazwę Odrowąż, żeby nie było wątpliwości, który pod koniec XIV wieku był starostą ruskim.
Mamy Jana Odrowąża ze Sprowy, czyli kolejnego, tak samo się nazywającego, ale takiego, który zmarł w 1450 roku.
Mamy Jana Odrowąża ze Sprowy, który zmarł nie w 1450, tylko w 1485, a był wojewodą ruskim, wcześniej wojewodą podolskim, między innymi też podstolim sandomierskim, starostą generalnym ruskim, więc rzeczywiście bardzo dużo różnych funkcji pełnił.
I mamy jeszcze jednego Jana Odrowąża ze Sprowy, który zmarł w 1513 roku i też był wojewodą ruskim i podolskim.
Na przykład Jan Odrowąż ze Sprowy, ten który zmarł w 1450 roku, czyli arcybiskup.
Więc po śmierci Rzeszowskiego nasz Jan Odrowąż ze Sprowy został tym metropolitą i aż do śmierci, czyli przez 13 lat sprawował tę godność.
No bo właśnie w ostatnich latach panowania Władysława Jagiełły, Władysława Warneńczyka oraz Kazimierza Jagiellończyka ci odrowążę z naszej sprowy mieli największe znaczenie.
Jan ze Sprowy, rycerz herbu Odrowąż z okolic Jędrzejowa.
No ale tych odrowążów ze Sprowy mieliśmy zdecydowanie więcej, bo teraz skończyliśmy na bitwie pod Grunwaldem, to jest początek XV wieku, a przecież wspominaliśmy, że właścicielami Sprowy odrowążę byli do wieku XVI odrowążę ze Sprowy.
Na Piotrze Odrowążu ze Sprowy, no i on się Zagórza też jeszcze często pisał.
Dzisiaj o Mołdawii też mówimy w kategoriach wielkiej geopolityki i właściwie, można tak powiedzieć, te wydarzenia, które wiązały się z naszym Piotrem Odrowążem, one spowodowały, że na zawsze taka możliwość włączenia Mołdawii do naszego kraju przepadła.
I jeśli mówimy z kolei o tym Piotrze i o takich powiązaniach, to oczywiście jest jeszcze Piekoszów, podkielecka miejscowość, która przecież też była siedzibą rodu Odrowążów, w tym właśnie tego Piotra, który zginął na terenie Mołdawii.
On miał ukończyć budowę tutaj kościoła i po jego śmierci wdowa Katarzyna za zgodą syna Jana, czyli znowu Piotr miał Jana Odrowąża,
No ale po Piotrze, kiedy znowu jest mowa o tych Janach, wróćmy na chwilę do jakiegoś Jana Odrowąża, piszącego się nieustannie ze Sprowy, czyli jednego z Odrowążów, tego, który zmarł w 1485 roku.
Wiemy też, że on i jego brat Andrzej bardzo podpadli szlachcie na Rusi, ponieważ ta szlachta w końcu razem z przedstawicielami Lwowa zawiązała konfederację przeciwko naszym odrowążom, temu Janowi i Andrzejowi,
No i rzeczywiście był jakiś problem, czyli nie cieszyli się Odrowążowie poparciem tej szlachty ruskiej, ale za to w momencie śmierci brata Andrzeja, ta skarga była zarówno przeciwko Janowi, jak i jego bratu Andrzejowi.
I tak do historii też literatury w jakiś sposób nasi odrowążowie przeszli.
I teraz jest bardzo ważny motyw, który dotyczy właśnie teoretycznie wydaje się tej pojedynczej sytuacji, ale ona nie wiąże się tylko i wyłącznie z tym jednym aktem z XV wieku, tylko dotyczy znacznie szerszego kontekstu obecności naszych odrowążów, w tym również ze Sprowy, w tamtym terenie i w tamtym zespole klasztornym.
Ufundowany oczywiście przez Odrowążów.
Najpierw przez Iwo Odrowąża, później przez Prandotę, Uposażony i tak dalej, i tak dalej.
I wszyscy Odrowążowie wychodzili z takiego założenia, że to jest dla nich bardzo ważne miejsce.
Zaaprobowali fundację tych swoich poprzedników Iwo Odrowąża i tych, którzy włączali się wcześniej w fundację i zrzekli się wszelkich roszczeń do majątków, które zostały podarowane na rzecz klasztoru, a sam klasztor wzięli w swoją opiekę w tym dokumencie i postanowili wspierać we wszelkich działaniach klasztor cysterski w Mogile.
No i wymieniona jest cała lista osób, które od razu wiadomo, że to są Odrowążowie, ale niekiedy ich imiona, czy też miejscowości, z których pochodzą, mogłyby sugerować, że do Odrowążów oni nie należeli, a tymczasem należeli, bo to właśnie była decyzja Odrowążów.
Inna gniazda tych Szczekockich, ale też właśnie Odrowążów, który był podskarbim koronnym.
Mamy więc pełny zestaw tych odrowążów i teraz najlepiej widać, gdzie ich należy szukać bardzo szeroko.
To musimy mieć świadomość, że mamy tam też materialne ślady obecności naszych odrowążów i to odrowążów właśnie ze Sprowy.
Płyty nagrobne członków rodu Odrowążów, wyrzucone z posadzki kościelnej, walają się potłuczone po zakątkach klasztoru.
Więc znów przenosimy się teoretycznie gdzieś w jakieś odległe miejsce, a tymczasem okazuje się, że nasi Odrowążowie i przede wszystkim nasza sprowa
Mówimy, że Odrowążowie byli tutaj właścicielami do wieku XVI.
Ostatnie odcinki
-
Sprowa w gminie Słupia Cz. 1
01.02.2026 11:10
-
Fanisławice w gminie Łopuszno
25.01.2026 11:10
-
Brus w gminie Jędrzejów
18.01.2026 11:05
-
Winnica w gminie Połaniec
11.01.2026 11:10
-
Śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach
06.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 2
04.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 1
02.01.2026 13:31
-
Podsumowanie roku 2025
28.12.2025 11:00
-
Boże Narodzenie cz. 2
26.12.2025 09:15
-
Boże Narodzenie cz. 1
25.12.2025 11:10