Mentionsy

Lepszy Klimat
28.01.2026 05:00

“Neandertalczyk nie był prymitywny”. Ile masz w sobie z neandertalczyka?

Nasi przodkowie wcale nie byli od nas głupsi, ani tak bardzo inni niż my - przekonuje moja gościnni, Agnieszka Krzemińska i opowiada o pradziejach rzeczy, których nas w szkole nie uczono. 

Całą rozmowę znajdziesz na https://herohero.co/paulinagorska. Jeśli chcesz wesprzeć to, co robię – w tym produkcję kolejnych odcinków podcastu – zapraszam Cię serdecznie na HeroHero. Tu znajdziesz link do darmowego dostępu przez 7 dni!

Agnieszka Krzemińska to dziennikarka działu naukowego w tygodniku „Polityka”, z wykształcenia archeolożka; autorka popularnonaukowych książek, w tym wydanej przez Wydawnictwo Literackie „Homo (nie tylko) sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach”

Z odcinka dowiesz się m.in.:

kiedy, według najnowszej wiedzy, zaczęło się człowieczeństwo;

z kim i dlaczego homo sapiens sapiens uprawiał seks;

jakie cechy neandertalczyków odziedziczyliśmy i które z nich są przydatne;

dlaczego życie w harmonii z naturą wcale nie musi być bezpieczniejsze i zdrowsze;

na co chorowali nasi przodkowie;

co było najpierw - wieś czy miasto, łowiectwo czy rolnictwo i czy jesteśmy pewni odpowiedzi;

o tym, jak fizyka czy chemia łączą dziś siły z archeologią.

Podobają Ci się tematy, które poruszam w podcaście? Więcej znajdziesz tu:

HeroHero:  https://herohero.co/paulinagorska

Instagram: http://bit.ly/3Vene60

YouTube: http://bit.ly/3iddUR7

TikTok: http://bit.ly/3gDdaob


Realizacja:

Karolina Deling-Jóźwik - redakcja

Studio Podcastowe Syrena - produkcja

P & C Paulina Górska | Varsovia Lab.


Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 22 wyników dla "Neandertalczyk"

Ja się zawsze śmieję, że mam duży nos po neandertalczyku, ale i wcale nie jest to powodem mojej frustracji.

O neandertalczykach, czyli naszych bliskich krewnych, myśli się w sposób niezwykle upraszczający.

Zresztą, gdy chcemy dzisiaj kogoś obrazić, mówimy ty neandertalczyku.

Ale w momencie, kiedy Svante Pöbo, który w 2022 roku dostał Nagrodę Nobla, już prawie kilkanaście lat temu odkrył, że w naszym genomie są ślady po neandertalczykach,

No to już powolutku wychodziliśmy z takiego przekonania, że ten neandertalczyk to był taki prymityw z tą maczugą, cały owłosiony i tam chodzący niemalże na czterech łapach.

Przede wszystkim neandertalczyk ma bardzo dużą głowę, prawda?

A neandertalczyk to jest homo sapiens neandertalensis, co pokazuje, że uznajemy ich za ludzi myślących, prawda?

Oczywiście tutaj można byłoby dyskutować, bo człowieczeństwo to jest również mowa i cały czas też jest debata, czy Neandertalczyk i na ile Neandertalczyk mówił, czy tam bardziej pochukiwał, czy już jednak miał jakiś język, ale może mniej skomplikowany.

Więc większość badaczy uważa, że Neandertalczyk mówił.

Jest w ogóle teoria bardzo ciekawa, że Neandertalczyk był bardziej muzykalny niż my.

Denisowanie z Neandertalczykami.

Byliśmy przekonani, że był raz, weszliśmy tutaj, zrobiliśmy czystki, wybiliśmy wszystkich neandertalczyków, no i po prostu hura, wygraliśmy.

Jedną z takich sugestii, która się pojawiała w ostatnich latach jest to, że Neandertalczyków było mniej.

zmiany klimatyczne, może na to nałożyła się nieodporność na jakieś choroby, a być może również przemoc ze strony bardzo silnie rozwijających się homo sapiens sapiens, którzy stali się po prostu konkurentami na terenie, który należał tylko i wyłącznie do Neandertalczyków.

Jakie dziedziczymy fizjologiczne cechy neandertalczyków, jak to wpływa na nasze funkcjonowanie?

Takich cech jest oczywiście znacznie więcej i myślę, że będziemy się dowiadywali, chociaż akurat o neandertalczyku wiemy całkiem, całkiem dużo.

Mamy dość dużo kości neandertalczyków, co zawdzięczamy właśnie temu, że tutaj mamy ten zimniejszy klimat, te kości zachowują się dużo lepiej, więc troszkę takie mieliśmy wrażenie błędne, dlatego że te kości, które mieliśmy, to były głównie z tego regionu, prawda?

Czyli te europejskie, no mówimy, że neandertalczyk to pierwszy europejczyk.

Ale Neandertalczyk jest naprawdę dobrze przebadanym i mamy po nim pewne cechy.

Ja się zawsze śmieję, że mam duży nos po neandertalczyku, ale wcale nie jest to powodem mojej frustracji.

To też pokazuje, że mamy do tego neandertalczyka zupełnie inny stosunek.

Mają taką maleńką domieszkę i to nie wszyscy i najprawdopodobniej to byli neandertalczycy, którzy poszli do Afryki albo ludzie wymieszani już z neandertalczykami, którzy poszli, wrócili do Afryki i tam doszło do jakiegoś krzyżowania i to neandertalskie DNA się pojawiło.