Mentionsy
152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, wirus Nipah straszy - czy mamy się bać
Wir polarny „rozpadający się nad naszymi głowami” i doniesienia o groźnym wirusie z Indii brzmią jak zapowiedź chaosu — ale co z tego naprawdę wynika?
W tym odcinku z cyklu Nauka na czasie sprawdzamy, czym są zaburzenia wiru polarnego i czy mogą realnie wpłynąć na pogodę w Europie. Rozbrajamy też medialne alarmy wokół wirusa Nipah, wyjaśniając, czym jest ten patogen i dlaczego obecne ogniska nie oznaczają automatycznie nowej pandemii.
Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka!
Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
“Laboratorium zbrodni”
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
“Sekcji teorii spiskowych”
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:
https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Nipah
https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2026-DON593
https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/nipah-virus-disease-cases-reported-west-bengal-india-very-low-risk-europeans
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/nipah-virus
https://www.bbc.com/polska/articles/crlepxpj3njo
https://www.bbc.com/news/articles/ce3k41z2061o
https://www.who.int/activities/prioritizing-diseases-for-research-and-development-in-emergency-contexts
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirus_Nipah
Wir
https://earth.nullschool.net/
https://www.severe-weather.eu/global-weather/polar-vortex-collapse-february-2026-stratospheric-warming-forecast-winter-united-states-canada-europe-fa/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wir_polarny
https://www.crazynauka.pl/skad-ten-mroz-czyli-wielkie-zamieszanie-w-atosferze/
Szukaj w treści odcinka
Jak nam się nad głowami rozpada właśnie wir polarny i co to może dla nas znaczyć?
Cześć, tu Ola Stanisławska.
I na tej liście krótkiej, którą Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała już jakiś czas temu, to znajdują się również takie wirusy jak ebola, zika, sars czy covid-19, dobrze wam znany.
Abi, nie wskakuj mi na kolana, potworze.
Natomiast, nawet Zorze Polarną, natomiast mój ulubiony kawałek to jest właśnie ta część poświęcona atmosferze i przepływom i tak dalej.
Czyli osławiony wir polarny.
Jak chcecie zobaczyć wir polarny, to na tej samej stronie ustawcie sobie wysokość 10, 10 hektopaskali, czyli tam około 30 kilometrów mniej więcej.
Otóż czym jest ten wir polarny?
Wir polarny to jest taki wiatr wiejący znowu już tak ściśle wokół obszarów biegunowych, przynajmniej tak powinno być.
Wir polarny można powiedzieć, że jest ograniczony, ograniczany przez ten prąd strumieniowy.
Tak, znaczy one tu może ja jednokierunkowo tej zależności nie wskazywałem, czy one na siebie wzajemnie wpływają, bo to gdzieś napotkałem na takie malownicze określenie czy porównanie, że cała ta konstrukcja z wiru polarnego i prądu strumieniowego to jest trochę jak taka
Czasami jak go bujnie mocno, to potrafi go bujnąć tak, że aż wpada w te obszary bardzo wysokie, tych kilkanaście plus, tak powyżej 20 km tam czasami potrafi zahaczyć coś i on wtedy zaczepia o wir polarny, przekazuje mu trochę energii i temperatura tam zaczyna rosnąć i to są takie zjawiska, które
To spowodowało dość gwałtowny spadek temperatury też w Polsce pośrednio, bo z kolei ten wir polarny wpływa na jet stream, czyli na prąd strumieniowy.
I teraz meandry, czyli takie robi takie zakola, można powiedzieć.
Zakola czasami przypominające wręcz pętlę.
Otóż rzeczywiście w tym roku ten wir polarny zaczął się zachowywać znowu w sposób nie jak porządnemu wirowi polarnemu wypada.
Jak popatrzyłem, to gdzieś około 10 stycznia ten wir polarny, który wyglądał całkiem przyzwoicie, no jak takie niezbyt może równe, ale kółko jednak otaczające biegun, on się zaczął rozciapciwać, wypłaszczać.
One ścisnęły ten wir polarny i on w tej chwili jest bardzo rozciągnięty, to znaczy zamiast tworzyć takie koło, to tworzy no dosłownie no taki, nie wiem, pasmo, taki placek niemalże.
Text oczywiście zamieszczam go również w linkach ze strony severeweather.eu i to jest analiza, która była zrobiona 30 stycznia i ona wskazuje właśnie na to załamanie, rozpad tego wiru polarnego, że ono postępuje, że nastąpiło już to zjawisko
Tu się opieram na tym tekście właśnie z tego Severe Weather i oni przewidują, że ten rozpad wiru polarnego może nastąpić gdzieś w okolicach połowy lutego.
To znaczy przewidywania związane z obecną sytuacją wiru polarnego wskazują, że te anomalie związane z jego rozpadem mogą trwać
Ostatnie odcinki
-
152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, ...
03.02.2026 19:35
-
151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica ...
28.01.2026 21:57
-
150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki...
20.01.2026 22:45
-
149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowa...
13.01.2026 19:38
-
148. Kobieta, która zatruła szpital
06.01.2026 15:54
-
147. Anatomia pierwszej pomocy
30.12.2025 06:00
-
146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się K...
23.12.2025 18:13
-
145. Gdy Big Pharmie się nie opłaca - prawda o ...
15.12.2025 19:43
-
144. Jak manipulować ludźmi przy pomocy matemat...
09.12.2025 18:05
-
143. Nauka na czasie: Od wilka do jamnika, od ż...
02.12.2025 18:22