Mentionsy

Crazy Nauka
28.01.2026 21:57

151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica katastrofy

Dziś mija dokładnie 40. rocznica katastrofy Challengera. 28 stycznia 1986 roku wahadłowiec rozpadł się 72 sekundy po starcie, zabijając siedmioro astronautów na oczach milionów widzów. 
Krok po kroku pokazujemy, jak techniczne usterki, ignorowanie ostrzeżeń, rosnąca zgoda na “akceptowalne ryzyko” i presja polityczno-wizerunkowa doprowadziły do katastrofy, której można było uniknąć.

Polecajka: książka “Katastrofa Challengera. Historia bohaterstwa i dramatu na krawędzi kosmosu” Adama Higginbotham. Wyd. Sine Qua Non. 

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:

Książka “Katastrofa Challengera. Historia bohaterstwa i dramatu na krawędzi kosmosu” Adama Higginbotham. Wyd. Sine Qua Non
https://sma.nasa.gov/SignificantIncidents/assets/rogers_commission_report.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Rogers_Commission_Report
https://www.nasa.gov/challenger-sts-51l-accident/
https://www.youtube.com/watch?v=91jwHj6P8Q0
https://www.youtube.com/watch?v=hD1JEu27koI
https://en.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle_Challenger_disaster
https://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=28260.80
https://futurism.com/space/experts-warn-moon-rocket-nasa-heat-shield

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 29 wyników dla "Artemis II"

Ale katastrofa Kolumbii była, no cóż, na swój sposób można powiedzieć wtórna.

Robimy też we współpracy z Polskim Radiem sekcję teorii spiskowych.

W poniedziałek wpadł nowy odcinek, odcinek sekcji teorii spiskowych poświęcony karierze Risha von Denikena, tego faceta, który mówił, że piramidy i w ogóle wszystko, co zbudowali kosmici, bo ludzie nie byli wystarczająco mądrzy, miał zajawkę, dużo z rzeczy z tego wyniknęło, nie zawsze dobrych, o tym właśnie opowiadamy.

Bardzo często, gdy opowiadamy wam o katastrofach, jak wiecie, już mamy sporą historię tych opowieści, albo w ogóle gdzieś o tych katastrofach, nie wiem, czy tam jakoś się dowiadujemy, to tam zauważamy taki jeden schemat, bo bardzo wiele takich wypadków, tragedii nie miałoby miejsca, gdyby nie taka rozbudowana, wieloelementowa sekwencja zdarzeń, decyzji, które prowadzą do jakiegoś określonego efektu.

Tak, polecamy i podcast Romana Czejarka, bardzo dobry na ten temat i nasz podcast w sekcji teorii spiskowej, gościliśmy go.

Natomiast wracając do tej naszej opowieści, że tak samo było w przypadku katastrofy promu Heweliusz, awarii w Czarnobylu.

W czasie II wojny światowej był oficerem SS i był przede wszystkim konstruktorem rakiet V2 dla Niemiec nazistowskich.

jak zazwyczaj, tylko o reakcji opinii publicznej na to, na co się wydaje publiczne pieniądze, no i na uzyskanie oficjalnej akceptacji ze strony kongresu, który musi zatwierdzać takie właśnie decyzje finansowe, budżetowe.

W linii prostej to jest 3000 kilometrów, no a to nie była linia prosta, więc no trzeba to było jakoś potraktować.

Gdzieś tutaj zaczął działać taki mechanizm psychologiczny, który dziś znamy bardzo dobrze, nie tylko z tej historii, z wielu, wielu innych również.

Od tego momentu, jak później wyliczano, prawie połowa uszczelnień przegubów nosiła ślady jakiejś anomalii, erozji, właśnie ładne słowo, częściowego zniszczenia, jakiegoś osmalenia, przecieków.

Ostrzegał, że nie można wykluczyć całkowitej awarii połączenia podczas jednej z kolejnych misji.

Tam było mnóstwo wywiadów, jakieś wizyty w telewizji, gdzieś tam fotografii i tak dalej.

W tym czasie miało się odbyć najwięcej startów w historii programu, a tymczasem już na samym początku absolutnie wszystko się sypało.

W samej Kolambii, po kolejnym siódmym już nieudanym podejściu do startu, astronauci, kiedy wychodzili z wahadłowca, machali białymi chusteczkami, jakby ogłaszali kapitulację.

Dokładnie wszystko zostało tutaj na podstawie telemetrii wyliczone.

W każdym razie potem w telemetrii widać ostre spadki ciśnień na wejściach i ciekłego tlenu, i ciekłego wodoru do głównych silników.

Tam jedną dziesiątą sekundę później pojawia się błysk między orbiterem a zbiornikiem wodorów i w telemetrii już tutaj się pojawiają wyraźne zakłócenia.

Ostatnie wiarygodne pomiary z telemetrii z orbitera spływają 73,5 sekundy.

No cóż, najsilniejszy w historii lotów wahadłowców uskok wiatru.

Zwracał uwagę na groteskową rozbieżność między szacunkami ryzyka awarii.

Feinman kończył ten wywód, tę opinię w taki sposób, tu cytuję, dla udanego rozwoju technologii rzeczywistość musi mieć pierwszeństwo przed public relations, przyrody nie da się oszukać.

No i tu już powoli kończąc, ale jeszcze się nie wyłączajcie, przygotowując ten odcinek trafiłem na świeżutki tekst, oczywiście link będzie w opisie, tekst w serwisie Futuryzm.com i ten tekst opisuje problemy związane z lądownikiem, który będzie użyty w nadchodzącej misji Artemis II w jednym z ostatnich odcinków, o niej opowiadaliśmy.

I tutaj, co ważne, autorzy tego tekstu zwracają uwagę na coś, co w kontekście całej tej historii brzmi niepokojąco znajomo.

No i właśnie, po bezzałogowej misji Artemis I okazało się, że ta osłona nie zachowuje się tak, jak przewidywali projektanci.

Tyle tylko, że ta kapsuła Artemis II, kiedy to odkryto, była już właściwie gotowa.

Nie dlatego, że Artemis II musi skończyć się tragedią, tylko dlatego, że pokazuje, jak łatwo nawet najbardziej doświadczone, doświadczone w sensie też negatywnym organizacje, zaczynają przesuwać krok po kroczku granice bezpieczeństwa.

A drugi z naszych podcastów, czyli sekcja teorii spiskowych, to też najnowszy odcinek mówi o...

Oba znajdziecie oczywiście na Spotify, na stronie Polskiego Radia, no wszędzie tam, gdzie wam się dobrze słucha podcastów, a jeszcze sekcja Teorii Spiskowych oczywiście jest na YouTubie, bo jak już sto razy mówiliśmy, no jeszcze nie sto, to jest podcast wideo, więc można się z nas pośmiać.

0:00
0:00