Mentionsy
145. Gdy Big Pharmie się nie opłaca - prawda o badaniach klinicznych
Półki w aptekach uginają się od kolorowych pudełek, ale nie wszystko, co wygląda jak lek, faktycznie nim jest. Czasem to "loteria", w której skład tabletki zależy od tego, jak mocno świeciło słońce na plantacji.
Ten odcinek, który jest wynikiem płatnej współpracy z Agencją Badań Medycznych zaczyna się od tragicznej historii talidomidu. To pomaga zrozumieć, dlaczego dzisiejsze leki muszą przechodzić przez zawiłe procedury testów bezpieczeństwa. Sprawdzamy, dlaczego koncerny farmaceutyczne nie chcą badać leków dla dzieci i kto może zadbać o najmłodszych pacjentów i tych, których leczenie nikomu się nie opłaca. No i mamy też twarde dane nokautujące teorie o "masowej depopulacji" po szczepieniach.
Gościem odcinka jest prof. Wojciech Fendler, prezes Agencji Badań Medycznych
Posłuchajcie najnowszego odcinka o tym, co oddziela skuteczne leczenie od zgadywania.
Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
Polecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :)
“Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu
Linki, o których wspominamy w odcinku:
https://pacjentwbadaniach.abm.gov.pl/
https://euclinicaltrials.eu/search-for-clinical-trials/?lang=pl
https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/badania-kliniczne/bazy-i-wyszukiwarki-badan-klinicznych
https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2842305
Szukaj w treści odcinka
Ten odcinek jest elementem płatnej współpracy z Agencją Badań Medycznych.
To jest państwowa instytucja, która odpowiada za rozwój badań medycznych w Polsce.
Ekspertem, którego wypowiedzi będziecie dziś mogli usłyszeć jest profesor Wojciech Fendler, prezes Agencji Badań Medycznych.
Tak i to jest ten temat dzisiejszej rozmowy niełatwy, bo wokół tych badań klinicznych, o nich mowa, jest bardzo dużo mitów i też sporo osób boi się, że będzie królikami doświadczalnymi, że to jest coś takiego, co spowoduje, że jakieś eksperymenty ktoś na nich będzie robił.
No ale z drugiej strony alternatywą dla tych badań jest brak wiedzy, chaos, czego zdecydowanie nikt tu nie chce, więc sobie spojrzymy dzisiaj, jak to wygląda od kuchni, kto tego pilnuje i czy powinniśmy mieć jakieś obawy.
I ten producent musi przedstawić twarde dowody z badań klinicznych.
Tak, i to jest właśnie miejsce, w którym pojawia się Agencja Badań Medycznych wspomniana.
Ok, żeby sobie to jakoś poukładać w głowach, więc dowiedzieć się skąd biorą się te wszystkie dane, jak tam te pieniądze krążą, jaka jest w tym wszystkim rola państwa, to tu właśnie oddamy głos prezesowi Agencji Badań Medycznych, profesorowi Wojciechowi Fendlerowi.
Dane biorą się przede wszystkim z pierwszych badań prowadzonych przez takiego sponsora, czyli podmiot, który stara się pewien produkt leczniczy, czyli lek, zarejestrować.
W przypadku badań tych rejestracyjnych zawsze będzie to sposób, czy ten, kto tą cząsteczkę produkuje i wypuszcza lek na rynek.
W naszym systemie prawnym w Polsce aktualnie za większość badań niekomercyjnych prowadzonych w Polsce, a stanowią one około 6-7% wszystkich badań klinicznych w Polsce prowadzonych bieżąco.
płaci w większości Agencja Badań Medycznych, czyli powołany w tym celu specjalny podmiot, Instytucja Podlegająca pod Ministerstwo Zdrowia, która ma za zadanie wspieranie tego obszaru badań naukowych w Polsce.
Historycznie na przestrzeni sześciu lat działalności Agencji polityka była różna.
Dane, którymi dysponujemy, wskazują, że w tych krajach rozwiniętych, jakkolwiek byśmy definiowali w tym etapie, te badania konwencyjne powinny stawić około 30-40% wszystkich badań realizowanych w danym kraju.
Znowu, to jest procentowe, więc pytanie jest, czy lepiej mieć więcej badań w ogóle i pewną pulę niekomercyjnych badań, czy mieć ich mniej, ale większą pulę niekomercyjnych.
Na pewno byłoby lepiej badań niekomercyjnych mieć więcej, bo to świadczy o sile naukowej danego kraju.
Bo chociaż brzmi to brutalnie, to w świecie badań komercyjnych, no to właśnie one rządzą.
No i to gwarantuje, że te naprawdę gigantyczne koszty badań się zwrócą, że firma zarobi.
Koszt badań jest taki sam, a szansa na zwrot takiej inwestycji, cóż, zerowa.
Ale z punktu widzenia takiej wielkiej firmy robienie badań na dzieciach to jest istny koszmar.
Tak i tu jest ta druga taka bardzo jasna strona mocy badań właśnie niekomercyjnych, o których wspominaliśmy.
Czyli skoro państwo, no tu w tym wypadku Agencja Badań Medycznych, nie interesuje się tymi słupkami giełdowymi, wynikami i tam pieniędzmi, które przepłyną do kieszeni akcjonariuszy, no to ta agencja może sfinansować właśnie te obszary, które uznawane są normalnie za po prostu nieopłacalne.
Jak duża to jest skala i o jakich konkretnie pacjentach mówimy, no to tu odpowie profesor Fendler, bo te liczby, o których będzie mówił, pokazują prawdziwy sens istnienia publicznej agencji.
Wśród badań, które agencja finansuje, około 1 trzecia projektów dotyczy populacji pediatrycznej lub populacji mieszanej, czyli takiej, w której mamy zarówno dzieci, jak i dorosłych, a 1 czwarta ze wszystkich projektów, które agencja finansuje, dotyczą chorób rzadkich.
Nie tylko oczywiście w oparciu o nasze badania, również o inne dane pochodzące z innych badań,
Takich przykładów badań, których mamy aktualnie w realizacji w agencji około 190.
badań klinicznych, bo oczywiście projekty innego rodzaju też przez agencję są finansowane, to na przykład ogólnokrajowe badania dotyczące leczenia białaczek u dzieci, które jest pewnego rodzaju rozszerzeniem tego, co działo się w Polsce wcześniej.
I znowu, my nie ograniczamy pola do konkretnych obszarów, w związku z czym oczekujemy, że w trakcie kolejnych konkursów, a widzimy coraz większe zainteresowanie zarówno konkursami na badania kliniczne, czyli to, co dotyczy leków, jak i eksperymenty badawcze, czy to, co dotyczy diagnostyki, różnego rodzaju procedur medycznych, widzimy coraz więcej projektów, widzimy coraz lepsze projekty i wśród nich pojawiają się też projekty bardzo interesujące właśnie w zakresie pediatrii, chorób rzadkich, wykorzystania leków w nowych wskazaniach, czy tego, co się nazywa drug repurposing.
I widać było od razu, że na tych wykresach z tych badań, wyników tych badań, te krzywe rozjechały się praktycznie natychmiast, czyli zaszczepieni byli zdrowsi, niezaszczepieni chorowali.
Natomiast kwestia monitorowania tego długofalowego, no więc ono nadal trwa i to się nie kończy, dopóki dana substancja jest na rynku, dopóki trwa ten czwarty etap badań klinicznych, który właśnie polega na tym monitorowaniu.
Mamy szereg badań różnego rodzaju, historycznie i pozytywnie obecnie, gdzie efekt kliniczny uzyskiwany jest od razu, zaraz po podaniu leku.
Bo podczas legalnych, etycznie prowadzonych badań nadzorowanych przez agencje badań medycznych i komisje bioetyczne, pacjenci nigdy, nigdy nie płacą.
Tu chodzi o tego człowieka i te leki, z których ten człowiek może teraz właśnie bezpiecznie korzystać, no to jest efekt tych wszystkich przeprowadzonych badań klinicznych i tych całych procedur.
Ostatnie odcinki
-
152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, ...
03.02.2026 19:35
-
151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica ...
28.01.2026 21:57
-
150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki...
20.01.2026 22:45
-
149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowa...
13.01.2026 19:38
-
148. Kobieta, która zatruła szpital
06.01.2026 15:54
-
147. Anatomia pierwszej pomocy
30.12.2025 06:00
-
146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się K...
23.12.2025 18:13
-
145. Gdy Big Pharmie się nie opłaca - prawda o ...
15.12.2025 19:43
-
144. Jak manipulować ludźmi przy pomocy matemat...
09.12.2025 18:05
-
143. Nauka na czasie: Od wilka do jamnika, od ż...
02.12.2025 18:22