Mentionsy
129. Nauka na czasie - awantura o chata GPT i szczątki polarnika w Antarktyce
Czyje szczątki Polacy znaleźli w Antarktyce i jak twórcy ChataGPT zostali kompletnie zaskoczeni odbiorem ich najnowszego produktu.
To odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, który mówi o bieżących wydarzeniach i miał być krótszy niż regularne odcinki, ale niekiedy robi się dłuższy, co stało się również teraz.
Zachęcamy Was też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją na stronie Polskiego Radia oraz na Spotify:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
Polecajka: “The Thing” (“Coś”) w reżyserii Johna Carpentera
Wizualizacja stacji Arctowskiego po przebudowie:
https://architektura.muratorplus.pl/projekty/polska-stacja-antarktyczna-budowa-arctowskiego-wkracza-w-decydujaca-faze-aa-4acs-cRyo-4Xdt.html
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszemu wsparciu nasz podcast pozostaje dla wszystkich bezpłatny:
https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.bbc.com/news/articles/c4g034yx4gjo
https://www.uni.lodz.pl/aktualnosc/szczegoly/naukowcy-ul-odkryli-i-zbadali-w-arktyce-szczatki-polarnika-ktory-zginal-w-1959-roku
https://www.facebook.com/arctowski/posts/pfbid02jpHgoxCAs7CSWTkdpVNMEz7a7h14DBB8uVMhQdbQiyrpCWH4EdbK4oLZ8x6mpdyil
https://wyborcza.pl/7,75400,32168911,z-lodowca-kolo-polskiej-stacji-antarktycznej-wytopil-sie-czlowiek.html
https://www.nytimes.com/2025/08/15/podcasts/hardfork-gpt5-perplexity.html
https://www.facebook.com/andrzejdragan/posts/pfbid02vmtgAiPbpSEda4M19PsT8yhkTM8hTYH3KNdBr25BKznnp6XKFnjD5jLew46s1P6Vl
https://pl.wikipedia.org/wiki/Co%C5%9B_(film_1982)
Szukaj w treści odcinka
Witamy Was serdecznie.
Czekaj, źle.
To było straszne.
Ostatnio mnie naszło, że naszą audycję w Tok FM-ie od kurna 12 lat zaczynamy, nie wiem, w pewnym momencie to się wykształciło, ale bardzo szybko zaczynamy, zawsze dokładnie, identycznie.
Więc słuchajcie, jak już usłyszeliście, będzie o czacie GPT, sztucznej inteligencji itd., a konkretnie o modelu GPT-5 i nie jest to reklama, nie powiem, że wręcz odwrotnie, ale zobaczycie.
Nie jest absolutnie.
To jest zrozumiałe.
Po pierwsze wycofała wszystkie wcześniejsze modele, bo teraz raczej dodawała, do tej pory dodawała nowy model, a te wcześniejsze gdzieś tam były w menu rozwijalnym dostępne.
No i do tego nas przyzwyczaiły zresztą firmy, bo do tej pory rzeczywiście zmiany między tym modelami były ogromne.
Znaczy, jeżeli by ktoś teraz próbował sobie skorzystać z modelu tam 3,5, który kiedyś był uznawany za fenomenalny i w ogóle niesamowity, czy tam jeszcze z jakiegoś starszego, no to on się zachowuje po prostu jak wyjątkowo pijany słoń w wyjątkowo ciasnej szafie, no nie bardzo mu to idzie.
W tle tam cały czas są oczekiwania dotyczące tej super sztucznej inteligencji, która będzie mądrzejsza od ludzi, której już od dłuższego czasu zapowiada się jej przybycie mniej lub bardziej dyskretnie.
Zostawmy ten wątek, ale w każdym razie tej bardzo mądrej, no wiadomo było, że to nie będzie ta, no ale może już prawie.
To rzeczywiście się w tej chwili dzieje.
Wiesz co, nie sprawdzałem, kiedy oni go wprowadzili, mogę grzebnąć, ale... Nie, nie, to nie ma znaczenia.
To oczywiście jest znowu powód dla niektórych do śmiechu i krytyki, że ha, ha, ha, wiążemy emocje z jakimiś głupimi komputerami, modelami, które wcale nie są inteligentne.
No nic dziwnego, że wiążemy, dlatego że one doskonale...
symulują czy doskonale odtwarzają ludzkie emocje i naprawdę kto nie rozmawiał w ten sposób z takim systemem, ten wiele traci, bo to też ciekawe doznanie.
I my korzystamy z tych systemów non-stop, znaczy dosłownie non-stop różnych, mieszając je, używając różnych funkcji i tak dalej, my tutaj we dwoje.
Problem polega na tym też, że te modele nie mają pewnych rozwiązań, czy pewnych zabezpieczeń, które mają ludzie.
rozmowy i mówienia, że hello, może jednak nie.
W przypadku Worda to mi się tylko przypomina ten nieszczęsny spinacz, który był taki pomocny i się do nas uśmiechał i mówił do nas różne rzeczy i to było straszne.
Dokładnie.
Absolutnie.
Tam się... Dobra, jeszcze spójrzmy na same zmiany faktycznie w tym systemie.
Ja go nie będę omawiał w tej piątki dokładnie.
Prawda jest taka, że nie.
To jakby nie chcę już teraz o tym mówić, bo jużśmy o tym gadali, ale...
One skracają, tak, GPT skraca zupełnie niezauważalnie jego zdanie.
Gdyby nie pytał, to bym mu odpuścił, ale on pyta mnie.
A cała reszta gdzieś ginie.
Tak, dokładnie.
Zawsze.
To jest moja hipoteza tylko, ale podejrzewam, że to jest tak, że w darmowej wersji oni po prostu wprowadzili coś takiego na odpierdziel się, że tak powiem delikatnie.
Albo jakieś limitowanie.
Natomiast w tej chwili Internet się skończył, to znaczy one zassały już wszystko, co mogły, z tego przynajmniej z tych dostępnych rzeczy, legalnie i nielegalnie, z naciskiem na nielegalnie.
Inaczej niż jest w jego podręczniku rozwiązane, inaczej niż on to wymyślił, co wskazuje na to, że rzeczywiście ten system rozwiązał je sam, a jest skomplikowane.
Znaczy, jak się je przeczyta, to jest banalne, bo to dosłownie dwa zdania, natomiast rozwiązanie jest bardzo trudne.
To jest po prostu bardzo zaawansowane narzędzie.
Podejrzewam, że one są ekstremalnie zasobożerne.
Ja się wczoraj bawiłem tutaj, Oli, wykrzykiwałem różne rzeczy, ponieważ moje... Daj mi trzy minuty jeszcze, dobrze?
No tak, tak, tak, dokładnie.
Nic nie jest lepsze niż ty, kochanie.
Natomiast w tej chwili wystarczy napisać, co się chce i właściwie prawie od razu można uzyskać, oczywiście w jakichś tam granicach rozsądku, to, co się chce.
Dziękuję bardzo, to tyle.
rozbawiła, zainteresowała albo wzbudziła w Was jakieś emocje, na przykład śmiech pusty, to no właśnie, to jeżeli doceniacie to, to możecie nam postawić kawę w serwisie By Coffee Too albo na przykład dołączyć do grona naszych patronów na Patronite.
Mamy profil na Instagramie, tam też zaglądajcie.
Nie.
Ale może dlatego, że on jest w Antarktyce, a nie w Antarktydzie.
Niech będzie.
W tym oryginale tego musicalu występuje Jonathan Groff jako King George.
Lubimy musicale.
Morena Czołowa to jest to miejsce.
I ten pisk to nie jest dźwięk nadeptywanego psa, tylko psa, który się entuzjazmuje, przeciąga i tarza po dywanie.
I ta morena lodowca to jest takie zbocze, najczęściej usiane głazami, a tutaj akurat to zbocze miało nachylenie około 45 stopni, czyli było dosyć strome.
Oczywiście.
No przepraszam, ale... Oddaję głos do studia, jak mawiała Bridget Jones.
No i były zarówno rozsiane na samym lodowcu i u jego podnóża, czyli po tej morenie.
To nie były przedmioty, które znajdują się w dobrym stanie, tylko to były fragmenty, bo lodowiec, tu muszę zaznaczyć, miele wszystko to, co w nim jest zatapiane.
I wróćmy do tych przedmiotów, które tam zostały zlokalizowane.
te artefakty, które zostały tam zauważone.
Czy to jest... Nie, nie.
I też istniała taka możliwość, że któryś z członków tej wyprawy po prostu wpadnie do jakiejś szczeliny lodowca i będzie nieszczęście.
Tak, dokładnie.
On wpadł do szczeliny lodowca w tamtym rejonie.
I Polacy przekazali jego szczątki stronie brytyjskiej, a z kolei te znalezione na lodowcu artefakty trafiły do Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego i tam są badane.
Tink to było jego przezwisko, taki nickname.
Jeśli chodzi o jego zadania w samej bazie, oprócz tego był świetnym kucharzem i bardzo często przyrządzał posiłki całej załodze.
Na przykład potrafił się fotografować w garniturze na lodowcu, gdzieś takie sytuacje.
Wówczas ten teren był słabo zbadany i warto było dokonywać takich pomiarów geodezyjnych, żeby te mapy były możliwie dokładne.
No i psy wyglądały na zmęczone.
Tamten ewidentnie funkcjonował, był w stanie...
W dodatku w związku z tym szanse Denisa na przeżycie spadały w błyskawicznym tempie.
No tak, w poszukiwaniu człowieka, który patrząc obiektywnie miał niewielkie szanse na przeżycie.
Wydobycie go stamtąd i tak było praktycznie niemożliwe.
Natomiast tutaj warto powiedzieć jeszcze o tym, w jaki sposób ta stacja Arctowskiego się zmienia w ostatnich latach, bo ona się zmienia diametralnie.
W związku z czym zaplanowano taki bardzo futurystyczny budynek, który składa się z takich trzech odnóg, które się zbiegają w jednym punkcie.
Oczywiście.
Pozostałe budynki też będą przebudowane.
Trochę się głowiliśmy nad tą polecajką, ale Ola, jak to Ola, wpadła na genialny pomysł i nawiązała do swojej części, mianowicie...
Film się ledwo co zdołał zwrócić wtedy, kiedy trafił do kin, ledwo, ledwo i w ogóle był potwornie skrytykowany, jak sobie czytałem na polskiej Wikipedii, to w ogóle, że beznadzieja, że żałosny, że okrutny, że nudny, jałowy i chłodny, w przeciwieństwie do optymistycznego E.T.
Ja mam problem z E.T.
Ola nienawidzi organicznie E.T., tak, to prawda.
I warto tu wspomnieć, że muzykę do tego filmu zrobił Ennio Morricone.
I są bardzo fajne efekty specjalne.
Fajna historia, no chyba, że ktoś nie lubi horrorów i w ogóle science fiction, no to nie polecamy, ale to jest fajne.
W związku z czym, być może to był właśnie ten film, tak mi się zdaje, ale jeżeli było coś, co było emitowane w polskiej telewizji, co do tego ostatniego The Last Place on Earth, nie znalazłam potwierdzenia, że to było w Polsce emitowane.
Uważaj, bo jak się ogląda po latach coś takiego z dzieciństwa fantastycznego, to się potem okazuje.
To mogły mnie zęby rozboleć, jako czas skrobania szkłem po styropianie.
Nie wiem, to ciekawe.
W naszym krótkim podcaście.
W naszym krótkim podcaście, co bardzo jest dla nas charakterystyczne.
Nie jest jeszcze.
Ostatnie odcinki
-
152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, ...
03.02.2026 19:35
-
151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica ...
28.01.2026 21:57
-
150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki...
20.01.2026 22:45
-
149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowa...
13.01.2026 19:38
-
148. Kobieta, która zatruła szpital
06.01.2026 15:54
-
147. Anatomia pierwszej pomocy
30.12.2025 06:00
-
146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się K...
23.12.2025 18:13
-
145. Gdy Big Pharmie się nie opłaca - prawda o ...
15.12.2025 19:43
-
144. Jak manipulować ludźmi przy pomocy matemat...
09.12.2025 18:05
-
143. Nauka na czasie: Od wilka do jamnika, od ż...
02.12.2025 18:22