Mentionsy

Niesamowite, ile można smacznych potraw w Wietnamie zjeść, popijając takim wietnamskim piwem Bia Hoi, takim świeżym piwem.

Brzmienie Świata nadaje od ponad pięciu lat, a jest to możliwe dzięki hojności patronek i patronów z patronite.pl.

I za tę hojność serdecznie wszystkim dziękuję.

W nowy rok 2026 Wietnam wchodzi z nowym przywódcą.

Jest nim Tho Lam, były funkcjonariusz policji i doświadczony polityk.

Chiny.

Współczesny Wietnam to jedno z najbardziej znaczących państw Azji południowo-wschodniej.

Może nie będziemy sięgać tysiąca lat aż wstecz, chociaż pewnie byłoby o czym rozmawiać, ale skupmy się może na początku wieku XIX.

Tutaj na początku XIX wieku zakończyło się powstanie Thái Sơn, które było w Wietnamie kolejnym wewnętrznym konfliktem, ponieważ jeszcze wcześniej mieliśmy również taką rywalizację między dwoma rodami Nguyen i Chin.

Chociaż już wcześniej mówi się, że dokonywali takiej ekspansji na południowe tereny.

Była nieco bardziej radykalna, nawet dochodziło do prześladowania wyznawców chrześcijaństwa.

Zaznaczano im takim specjalnym jeszcze znakiem chińskim, bo wtedy w Wietnamie te znaki były używane, że są przedstawicielami tak zwanej złej religii.

Francuzi po zwycięskiej kampanii w Koźniczcinie w latach 50-tych, 60-tych, na przełomie 50-tych, 60-tych XIX wieku, zyskiwali sobie z czasem właśnie wpływy w Indochinach, przejmując poszczególne części np.

Działalność największego bohatera Wietnamu Ho Chi Mina była bardzo widoczna.

I tutaj właśnie jest to istotny moment z tego względu, że w 30 roku również oficjalnie ogłoszono powstanie komunistycznej partii Indo-Chin.

Liderem i inicjatorem powstania tej organizacji był właśnie wspomniany Ho Chi Minh.

Z czasem właśnie komuniści działający w KPI, Komunistycznej Partii Indochin, zaczęli przejmować inicjatywę jako taki najbardziej kluczowy odłam tego pro niepodległościowego ruchu.

To też było spowodowane tym, że Ho Chi Minh postawił właśnie na współpracę ze Związkiem Radzieckim, pomoc komunistycznej międzynarodówki i stworzenie komunistycznej partii, która miała jednoczyć wszystkie kraje Indochin,

Jeszcze raz, na początku XIX wieku powstaje Cesarstwo Wietnamu, które istnieje no powiedzmy około 80 lat, kiedy Wietnam ostatecznie zostaje podbity przez Francję i zostaje włączony do Indochin francuskich.

Na początku wieku XX pojawia się na scenie Ho Chi Minh, który potem się staje liderem ruchu komunistycznego wietnamskiego.

Tak, Japończycy tutaj zajęli praktycznie całą Azję Południowo-Wschodnią, również i Wietnam.

Sprawował taką administrację nad terenami tych francuskich Indochin, choć tak naprawdę Japończycy tutaj mieli swobodę działania, ponieważ mogli rozlokować swoje oddziały w Indochinach.

No i de facto to oni sprawowali kontrolę, chociaż oficjalnie administracja rządów w Wichy sprawowała tutaj rządy w Indochinach.

Zmieniło się to dopiero w marcu 45 roku, już pod koniec wojny, kiedy Japończycy wpadli na pomysł, aby kraje Azji Południowo-Wschodniej z ich rąk odzyskiwały

Między innymi właśnie w 1941 roku powstał ruch Viet Minh, którego założycielem był również Ho Chi Minh.

Tam wchodzili w skład również działacze, którzy utożsamiali się z innymi skrzydłami i ugrupowaniami tego

Japończycy, później japońskie oddziały, kiedy Wietnam został wyzwolony od południa przez Brytyjczyków, od północy przez jeszcze wtedy republikańskie Chiny, stanowili później część takiej policji, którą tworzyły oddziały brytyjskie.

Ponieważ z czasem Brytyjczycy dochodzili również do wniosku, że bliżej im jest po drodze z Francuzami, którzy jednak chcieli utrzymać te wpływy w Indochinach, mimo że mieliśmy 2 września 1945 roku ogłoszenie niepodległości przez Ho Chi Minh na placu Badin w Hanoi i powstanie Demokratycznej Republiki Wietnamu.

Ten twór nowy, wietnamski, państwowy miał wchodzić w skład nowego takiego postkolonialnego tworu, czyli Unii Francuskiej.

Natomiast te negocjacje nie zakończyły się finalnie sukcesem i incydenty, które prowadziły do I wojny indochińskiej czy właśnie wojny wietnamsko-francuskiej, która trwała do 1954 roku i finalnie zakończyła się porozumieniami, które wypracowano podczas konferencji w Genewie i podziałem Wietnamu na Wietnam Południowy, który z czasem został

Jak myślimy o wojnie, która dotyczyła Wietnamu w drugiej połowie XX wieku, no to przede wszystkim pamiętamy wojnę amerykańsko-wietnamską, ale jednak ta wojna indochińska też jest bardzo istotnym elementem historii kraju i regionu w ogóle.

Natomiast Chińczycy, którzy przyszli z pomocą, nie chcieli wspierać działań partyzanckich, ale właśnie pomóc zbudować Wietnamczykom

Wtedy już okazało się, że mimo że finalnie Amerykanie nie byli stroną tego konfliktu, no to było wiadomo, że jednak chcą się tutaj włączyć i być obecni w Indochinach dużo bardziej.

Problemem tutaj ze strony na przykład większego zaangażowania Chińczyków były też działania w Korei i obecność chińskich ochotników po stronie Korei Północnej, więc no powiedzmy

Chińczycy z HRL nie mogli tutaj wysłać tyle oddziałów do Wietnamu ile by chcieli, natomiast byli w bardzo dużej liczbie doradcy wojskowi z Chin.

Wietnamczycy byli szkoleni przez Chińczyków na terytorium HRL, więc ta pomoc była na pewno istotna w pokonaniu Francuzów.

Zdecydował się wraz z kilkoma swoimi towarzyszy broni z Austrii i Niemiec właśnie zmienić front i w ramach za zasługi, ponieważ on tutaj zasłużył się podczas tych działań wojennych, zresztą znany był pod pseudonimem Matematyk, to było też później jego wietnamskie imię Toan, został usynowiony przez Ho Chi Mina i właśnie jako Ho Chi Toan był znany później w Wietnamie.

Natomiast wojna, właśnie ta francuska faza konfliktu, czy wojna wietnamsko-francuska, czy też I wojna indochińska zakończyła się w 1954 roku wycofaniem Francuzów z Półwyspu Indochinskiego.

Te wybory się oczywiście nie odbyły ze względu na przejęcie władzy przez generała Ngo Dinh Diema, który zdawał sobie sprawę, że w obliczu dużego poparcia dla Wietminu, dla Ho Chi Mina ze strony wietnamskiego społeczeństwa nie będzie w stanie wygrać tych wyborów.

I można powiedzieć, że w dużej mierze tutaj Wietnamczycy chodzą do świątyni buddyjskich, są buddystami, natomiast generał Diem był bardzo takim radykalnym katolikiem i zaczął prześladować większość buddyjską, co wywołało też różnego rodzaju protesty.

Organizacja, którą reprezentowali, czyli Narodowy Front Wyzwolenia Wietnamu Południowego, no to była grupa, która miała walczyć właśnie o wyzwolenie południa, oprócz tej armii północno-wietnamskiej, która dokonywała regularnych działań już później, w momencie kiedy obecni byli na Półwyspie Indochimskim Amerykanie.

Czyli w Genewie ustalono, że w 1956 mają być wybory, do tych wyborów nie doszło, bo zaledwie rok po zakończeniu I Wojny Indochimskiej wybucha w zasadzie wojna domowa, w którą potem się angażują Amerykanie.

Tak, chociaż datuje się, że właśnie od 1955 roku mamy tą drugą fazę, czyli fazę amerykańską, czy też drugą wojnę indochińską, chociaż tak naprawdę działania wojenne przybrały nasile w momencie, kiedy formalnie już zaangażowali się Amerykanie, czyli mamy rezolucję tą chińską z sierpnia 1964 roku po incydentach, chociaż co do drugiego incydentu, który miał miejsce

Ale Stany Zjednoczone przegrywają w walce propagandowej, można powiedzieć, bo się okazuje, że do Stanów Zjednoczonych więcej informacji dociera na temat tego, jak ta wojna wygląda, jak wyglądają straty amerykańskie, jak się zachowują amerykańscy żołnierze.

Ale 30 kwietnia 1975 roku jest takim dniem zjednoczenia w Wietnamie, bo wtedy oficjalnie mamy dzień, w którym upada Sajgun, czyli stolica Wietnamu Południowego, dzisiaj znana jako miasto Ho Chi Mina.

W Indii chociaż zdarzało się tak, że ciężko było powiedzieć, po której stronie są mieszkańcy danej wioski, bo w ciągu dnia byli tam obecni Amerykanie, natomiast wieczorem byli obecni właśnie żołnierze Vietcongu, zbierali od nich jakieś datki, jedzenie.

To niesłuszne były podejrzenia, a czyny, których dopuścili się Amerykanie doprowadziły do tego, że ci ludzie zostali skazani, chociaż uniewinnieni później przez prezydenta Nixona.

A w odpowiedzi na tą interwencję z przełomu 1978 i 1979 roku jeszcze mieliśmy wojnę graniczną Wietnamu z Chinami, która ta interwencja chińska była odpowiedzią z kolei na działania Wietnamu wobec Kambodży, ale też takim drugim czynnikiem była chęć testowania sojuszu wietnamsko-radzieckiego, ponieważ po zakończeniu konfliktu, w momencie kiedy Chińczycy zbliżali się do Amerykanów, Wietnam zbliżył się do Związku Radzieckiego, do Moskwy,

Więc ten konflikt graniczny, który miał miejsce w 1979 roku między Chinami a Wietnamem, również był troszeczkę taką formą testowania tego sojuszu między Moskwą a Hanoi.

Mieliśmy od już lat 50. napięcia między Chinami a

Oczywiście pomoc płynęła ze strony i chińskiej i sowieckiej, no ale to zbliżenie amerykańsko-chińskie, które miało miejsce już od początków lat 70., spowodowało, że Wietnamczycy zdecydowali się na ściślejszą współpracę ze Związkiem Radzieckim.

Do relacji wietnamsko-chińskich na pewno jeszcze wrócimy, bo to bardzo istotny wątek w naszej rozmowie.

Ludność pochodzenia chińskiego, czyli ludność Hua, która też doświadczyła represji ze strony władz komunistycznych, raz, że te napięte relacje wietnamsko-chińskie, a dwa, że ta kampania represji była wymierzona w takich powiedzmy małych przedsiębiorców, no bo dążono do zniszczenia tej własności prywatnej, no i w związku z tym konfiskowano na przykład wiele towarów przedsiębiorcom chińskim, no i to też zmusiło tą ludność do ucieczki głównie z Wietnamu Południowego, ale też te migracje z północy do

Też Kanada, Australia, Francja, również Polska, Czechosłowacja, NRD.

Dokładnie i teraz już po tylu latach oni teraz chętniej wracają do swoich korzeni, nadal mają jakieś krewnych rodziny i stąd też jest szansa na przeciągnięcie powiedzmy inwestycji ze strony tej ludności pochodzenia wietnamskiego do Wietnamu, zwłaszcza na południe.

Głównie Amerykanie naciskali na nakładanie sankcji, bo niektóre kraje zachodnie z czasem już w latach 70.

Stąd bliskie takie relacje między innymi z krajami takimi jak Polska czy innymi państwami Europy Środkowo-Wschodniej.

Naprawienie relacji z wieloma państwami, bo to i z krajami regionu, ale też między innymi z Chinami i ze Stanami Zjednoczonymi.

No oczywiście Wietnamczycy tutaj chcieli wprowadzić, głównym założeniem było wprowadzenie mechanizmów rynkowych przy zachowaniu monopolu władzy komunistycznej partii Wietnamu, czyli można powiedzieć, chociaż Wietnamczycy nie lubią tych porównań z Chińczykami, no ale wiele analogii można odnaleźć z tym, co działo się w Chinach w epoce Deng Xiaopinga.

Ważnym elementem tego otwarcia tych zmian była integracja z pozostałymi krajami Azji Południowo-Wschodniej w ramach Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej ASEAN.

Wskaźniki, jeśli chodzi o wzrost gospodarczy, były coraz bardziej obiecujące.

Nguyen Van Linh, który był właśnie wtedy sekretarzem generalnym KPW i powiedzmy ojcem tych reform, również mówił o konieczności zmniejszenia wpływu partii na wszystkie mechanizmy, ale to nie chodziło o odejście partii absolutnie od władzy.

Ale właśnie chodzi o zachowanie takiego też balansu między głównymi dwiema frakcjami, czyli tej nastawionej bardziej na, powiedzmy, na rolę ideologii w partii i tej bardziej technokratycznej, czyli na rozwój gospodarczy.

Myślę, że ta trauma wojenna została już przepracowana też w samych Stanach Zjednoczonych, chociaż tak naprawdę te lata, powiedzmy, od zakończenia wojny do lat 90., czyli do momentu

Okres do 1995 roku, ale wydaje się, że później już mamy moment, kiedy właśnie przyjeżdża chociażby Bill Clinton, zmienia się również ta amerykańska perspektywa postrzegania Wietnamu, a najbardziej chyba w momencie, kiedy mamy administrację Baracka Obamy i ten słynny azjatycki piwot.

Wcześniej powiedzmy, że to były zainteresowani bardziej Bliskim Wschodem, ale w momencie, kiedy mamy Baracka Obamy u władz w Białym Domu,

No to jest to piąta czy szósta grupa, jeśli chodzi o studentów zagranicznych.

Oczywiście ciężko rywalizować z Chinami czy Indiami, no bo z uwagi na potencjał ludnościowy jest to niemożliwe, ale bardzo chętnie również młodzi Wietnamczycy wyjeżdżają do Stanów Zjednoczonych.

Ale też warto wspomnieć, że bardzo dużo amerykańskich weteranów działało na rzecz tego pojednania i normalizacji stosunków, bo chociażby dwie takie postacie, które można tutaj przytoczyć, albo nawet i trzy.

Społeczeństwa wietnamskiego do Chińczyków.

No i właśnie, tutaj dochodzimy do ważnego wątku.

Amerykanie są coraz bliżej Wietnamczyków w znaczeniu relacji dyplomatycznych czy nawet militarnych, dlatego że Wietnam jest istotnym graczem w regionie i potencjalną przeciwagą i sojusznikiem w stosunkach chińsko-amerykańskich.

No i Wietnamczycy bardzo naciskają na to, aby zachować te równe odległości między

Nie tylko właśnie Chiny, Stany Zjednoczone, ale też i Rosja.

Najpierw to były Chiny, bo zaczęliśmy sobie rozmawiać od historii Wietnamu z początków XIX wieku, ale należy podkreślić, że w zasadzie od II wieku przed naszą erą do XV to była duża zależność Wietnamczyków od Chin.

Niekiedy Wietnam był protektoratem, prowincją chińską.

Były okresy, gdzie wybił się na niezależność, ale nadal gdzieś pozostawał w tym systemie trybutarnym Chin, w tej sferze synocentrycznej.

Więc Chiny były pierwszym takim mocarstwem, od którego Wietnam był zależny.

Japonię, o której też wspomnieliśmy, chociaż to był dużo krótszy okres, ale jednak Japończycy też swoje piętno tam obcisnęli, bo nawet i działania Wietnamu

Więc cały czas duch jakiegoś wielkiego brata nad Wietnamem krążył, więc Wietnamczycy wyciągnęli lekcje z historii i starają się zachować te równe odległości między mocarstwami, nie zbliżając się z żadnym mocarstwem, na przykład nie zawierając formalnie sojuszy, bo też w polityce zagranicznej w Wietnamu mamy takie istotne elementy jak cztery nie.

Polega to na tym, że możemy oddzielić kwestie sporne, które nas na przykład różnią z Chinami, na rzecz współpracy w tych obszarach, które przynoszą korzyści.

konsulat na Morzu Południowochińskim zostaje oddzielony od tych ogólnych relacji chińsko-wietnamskich, omawiany troszeczkę jakby z boku.

przez wizytę okrętów marynarki wojennej, czy również współpraca gospodarcza, bo to jest partner numer jeden, jeśli chodzi o wietnamski

I również jest oskarżany, takie zarzuty padają ze strony Amerykanów, że pomagają w reeksporcie produktów z Chin.

Także z każdym krajem, można powiedzieć, Wietnamczycy mają jakiś spór, na przykład Morze Południowochińskie z Chinami, czy tutaj kwestie handlowe i praw człowieka ze Stanami Zjednoczonymi, ale jednocześnie umieją...

To oddzielić na rzecz współpracy z tych obszarach, które Wietnamowi przynoszą korzyści i budowanie różnego rodzaju powiązań gospodarczych poprzez podpisywanie umów handlowych, chociażby nawet z Unią Europejską, z Euroazjatycką Unią Gospodarczą itd.

Więc to też powoduje, że ten Wietnam szuka balansu, ale przeciągając również innych partnerów aniżeli tych głównych graczy jak Stany Zjednoczone, Chiny czy Rosję.

Tutaj zatrzymajmy się na Morzu Południowochińskim, o którym Pan już wspomniał.

Ważna kość niezgody między Wietnamem a Chinami.

Generalnie na Morzu Południowochińskim chodzi o to, że Chiny prowadzą bardzo ekspansjonistyczną politykę, zagraniają różnego rodzaju tereny, archipelagi, wysp, twierdząc, niesłusznie biorąc pod uwagę realia prawa międzynarodowego, że to są ich ziemie.

I tutaj w przypadku Wietnamu i Chin chodzi głównie o dwa obszary, o wyspy Paracelski i wyspy Spartli.

Pierwszy z wymienionych archipelagów, czyli wyspy

Paracelskie to jest tak naprawdę spór między Wietnamem a Chinami głównie.

Natomiast głównie powiedzmy, że to jest oś konfliktu Wietnam-Chiny i te Wyspy Paracelskie zostały stopniowo zagarnięte właśnie przez Chińczyków.

Najpierw jedna część, jedna grupa w latach 50., a jeszcze przed końcem wojny w 74. roku grupa Crescent, czyli druga grupa tego archipelagu

Linia dziewięciu kresek, która obejmuje 90% akwenu Morza Południowochińskiego, czyli ta linia chińskich roszczeń, też nachodzi na część Morza Północno-Natuańskiego, jak nazywają właśnie Indonezyjczycy ten fragment Morza Południowochińskiego.

Natomiast Spratli, tak jak mówię, to jest właśnie już spór terytorialny między większą ilością państw i można powiedzieć, że w zasadzie na obecną chwilę, jeśli chodzi o archipelag Spratli, to jest ten punkt ciężkości sporu przeniesiony na relacje

No i wtedy zdziwienie wywołało ze strony Chin taka asertywna postawa Wietnamczyków, którzy oczywiście nawołali do dyplomatycznego rozwiązywania konfliktu, wysyłając tam w tym czasie około trzydziestu paru not dyplomatycznych, swojego wysłannika, specjalnego przedstawiciela, sekretarza Komunistycznej Partii Wietnamu i rozmowy chińsko-wietnamskie również różnymi kanałami dyplomatycznymi, jak na przykład

No i wydaje się, że podczas tego konfliktu i Wietnamczycy doszli do wniosku, że trzeba troszeczkę zmienić politykę wobec Chin, próbować się porozumieć między innymi właśnie poprzez rozmowy na poziomie partyjnym i powiedzmy poczynić pewne ustępstwa, ale jednocześnie i Chińczycy też zobaczyli, że Wietnamczycy są bardzo asertywni, stanowczy, no i po co konfliktować się ze wszystkimi krajami, antagonizować się ze wszystkimi krajami,

Można odnaleźć wiele fotografii czy zapisów wideo, które pokazują jakieś starcia właśnie jednostek chińskich i filipińskich, na przykład jak są załóżmy polewane wodą albo świecenie laserem.

Natomiast Wietnamczycy tego nie publikują, chociaż bardzo też wspierali Filipiny w tej ich aplikacji do

Wysypywanie sztucznych wysp na Morzu Południowo Chińskim.

Także to pokazuje, że Wietnamczycy też troszeczkę naśladują Chińczyków.

Wybrali taką metodę faktów dokonanych i przez powiedzmy ostatni rok czy dwa chyba o tym Morzu Południowochińskim w Wietnamie się mówi trochę mniej niż miało to miejsce wcześniej.

Tutaj widzimy trochę zmiany jeśli chodzi o ten konflikt.

I te protesty nie są koniecznie inspirowane przez partię, ale właśnie powstają, czy są organizowane z potrzeby właśnie wietnamskiego społeczeństwa, by podkreślić tą swoją asertywność wobec Chin.

Do takich protestów antychińskich dochodzi w Wietnamie, czasami są one związane z Morzem Południowochińskim lub z innymi sprawami.

Komunistyczna Partia Wietnamu też musi o tym pamiętać, że tej sprawy nie można na pewno odpuścić, nawet kiedy te relacje wietnamsko-chińskie będą pogłębiane.

Bardzo często Wietnamczyków, którzy mają takie koszulki, oczywiście podkreślające granice swojego państwa, kształt Wietnamu, ale jednocześnie bardzo wyraźnie zaznaczone te dwa archipelagi Spratli i Paracele, żeby było widać, że to są również wietnamskie ziemie.

Ale wydaje się, że to jest dla Wietnamczyków plus, że ciężar konfliktu został przeniesiony na relacje chińsko-filipińskie.

Wrażliwość wietnamska na to, jak granice przebiegają pomiędzy Wietnamem a Chinami.

Niedawno można było tę wrażliwość obserwować, jak pewien serial na Netflixie, w tym serialu pojawiła się scena, gdzie było widać mapę, która przedstawiała chińską perspektywę na to, jak te granice przebiegają i wietnamczycy zaprotestowali się, zrobił duży szum.

Wietnamu i Chin, dlatego że jest to jedna z najważniejszych rzek w Azji Południowo-Wschodniej z całą pewnością.

Płynie nie tylko przez Chiny i Wietnam, ale także przez Tajlandię, Mianme, Laos i Kambodżę.

I problem polega na tym, dla Wietnamu problem, że Chiny znajdują się w górnym biegu tej rzeki i tam wybudowali całkiem sporo hydroelektrowni, które potencjalnie mogą kontrolować Mekong, które jest niezwykle istotne dla życia Wietnamu jako takiego.

Także tam, gdzie jest linia dziewięciu kresek wyraźnie zaznaczona na Morzu Południowochińskim, no to nie ma szans, by takie zdjęcie czy film został w Wietnamie opublikowany.

No polepszenia klimatu w relacjach wietnamsko-chińskich.

A jeśli chodzi o sam Mekong, to wydaje mi się, że tutaj troszeczkę jest sytuacja analogiczna z Morzem Południowochińskim, dlatego że Chińczycy już tą swoją, powiedzmy taką ekspansję hydroenergetyczną rozpoczęli w latach 90.

Natomiast to już wydaje się, że Chińczycy zrobili.

A mówiąc o tych analogiach z Morzem Południowochińskim, no to można powiedzieć, że też punkt ciężkości tego sporu został przeniesiony na Laos.

A to nie jest tak, że w Laosie te hydroelektrownie, które mają być wybudowane, one są budowane za pieniądze chińskie, więc można powiedzieć, że dalej Chińczycy jeszcze bardziej kontrolują Mekong?

Też, bo z Laosem jest taka sytuacja, że i tutaj Chińczycy i Tajowie, ale też i Wietnamczycy, którzy też starają się inwestować w projekty

Laos jest krajem, który znajduje się w tej pułapce chińskiego dugu i w związku z tym Chińczycy, aby zmniejszyć ten laotański dług, zarządzali, czy laotańczycy odstąpili im kontrolę nad siecią energetyczną Laosu, więc to jest chyba dużo ważniejszy czynnik, który powoduje, że ta, powiedzmy w cudzysłowie, niepodległość energetyczna Laosu jest dużo mniejsza, ale mamy też i Tajów, bo w Tajlandii, ponieważ Tajlandia jest, powiedzmy, krajem demokratycznym, chociaż dochodzi tam do zamachów Stanów i też z tą demokracją jest różnie,

Ale Wietnamczycy też starają się być obecni w Laosie, w nieco mniejszym stopniu oczywiście niż Chińczycy, bo to jest niemożliwe, żeby dorównać takiemu potencjałowi, no ale swoją obecność starają się zaznaczyć.

Wydaje się, że też takim kolejnym problemem i również tutaj z wątkiem chińskim w tle jest budowa na przykład kanału Funantego, który ma być zbudowany, już budowa się zresztą zaczęła w Kambodży.

No i oczywiście też tutaj prawdopodobnie wiele pożyczek idzie z chińskich banków na realizację tej inwestycji.

Chińczycy w ramach pomocy Wietnamczykom wypuścili wodę z rezerwuarów swoich tam, by zwalczyć suszę w Wietnamie.

No ale to pokazuje, że jednak mimo tego, że nie dochodzi do takich sytuacji zbyt często, kiedy ta woda jest wypuszczana, no to jest duża możliwość ze strony Chińczyków, aby manipulować biegiem Mekongu, a będzie jeszcze większa, jak te tamy w Laosie już wszystkie powstaną i też będzie tam miał swój udział kapitał chiński.

No to pokazuje, jak ważny jest ten region, jeśli chodzi o chociażby bezpieczeństwo żywieniowe w Wietnamu to raz, a dwa, no Wietnam też słynie z eksportu ryżu, tak, zawsze jest tutaj na drugim albo na trzecim miejscu zamiennie z Tajlandem, jeśli chodzi o tą czołówkę krajów eksportujących ryż, między innymi kluczowym partnerem, jeśli chodzi o eksport ryżu do Chin, więc to jest ważne i ze względów wewnętrznych, czyli bezpieczeństwo żywieniowe,

Problemem jest oczywiście, raz, że budowa tam, ale też i podnoszenie się poziomu muszy i oceanów, bo to też jest istotny wątek tutaj w tej kwestii Mekongu, który no nie jest połączony z Chinami, ale jak mamy te dwa elementy, czyli na przykład przetrzymywanie wody w rezerwuarach, żeby wypełnić te wszystkie normy produkcji energii elektrycznej i z drugiej strony napływ wody słonej przy podnoszącym się poziomie muszy i oceanów, no to oczywiście to wpływa na zbiory w delcie rzeki Mekong,

Jeśli chodzi o właśnie napływ wody słonej, no to na przykład też rybacy starają się już łowić nie te ryby słodkowodne, ale na przykład jakieś krewetki, które żyją w takich no specyficznych półsłonych, powiedzmy to

Tak przynajmniej twierdzi Tho Lam, czyli nowo wybrany sekretarz generalny Komunistycznej Partii Wietnamu, były policjant, który był już sekretarzem tej partii komunistycznej dwa lata temu.

Dokładnie, mimo pewnych problemów chociażby tutaj ze względu na amerykańską politykę i cła Trumpa, Wietnam notuje wzrost gospodarczy na poziomie 7-8%.

Te cele, które sobie postawił Tho Lam to są cele bardzo ambitne, bo 10% to nie jest mało.

Tho Lam już dokonał pewnego rodzaju reform w Wietnamie.

Ale podkreśla, że jest konieczność właśnie zwiększenia roli prywatnych przedsiębiorców, ale jednocześnie, żeby nie zniechęcić frakcji bardziej takich konserwatywnych, również mówi o konieczności zachowania roli przedsiębiorstw państwowych.

Z komórek partyjnych, które zostały w tych powiedzmy 34 żaden ze stojących na czele funkcjonariuszy partii w prowincjach nie będzie pochodził z tej prowincji tylko z jakiejś innej, żeby trochę wymieszać, aby też tak zmniejszyć takie kolesiołstwo i korupcję w Wietnamie, która mimo tego, że zmniejsza się no to jednak nadal

Tak, to była miliarderka dokładnie, Chiung Mi Lan.

Z drugiej strony okazało się, że bardzo dużo testów było w ogóle sprowadzonych z Chin i później sprzedawane jako wietnamskie.

Czy współczesny Wietnam to z perspektywy zwykłego obywatela kraj jakoś bliźniaczo podobny do Chin?

Ja bym posunął się do takiego stwierdzenia, że Wietnamczycy obserwują Chińczyków i uczą się na chińskich błędach.

Tak bym to podkreślił, ponieważ faktycznie mają miejsce różnego rodzaju konsultacje z członkami Chińskiej Partii Komunistycznej.

Natomiast wydaje się, że faktycznie można wiele podobieństw znaleźć, ponieważ gospodarka też oparta jest oczywiście na mechanizmach rynkowych, jednocześnie przy zachowywaniu monopolu partii.

Chociaż póki co Wietnam odróżniał się od Chin tym, że ta władza nie była tak silnie scentralizowana, jak na przykład właśnie w Pekinie.

Na przykład Facebook w Chinach jest zakazany.

To też jest taka różnica między Chinami a Wietnamem.

Możliwość korzystania właśnie czy z Facebooka, czy z Gmaila, z różnych aplikacji, w których w Chinach się raczej nie skorzysta.

Zresztą też widać po różnego rodzaju wskaźnikach, jeśli chodzi o obecność młodych Wietnamczyków na uniwersytetach, bo niedawno jeszcze na początku XXI wieku to było

Mówi się też o takim zwiększeniu w Wietnamie trochę kontroli nad społeczeństwem, coś ala chiński social credit system na przykład.

I na koniec, co pan wspomina najlepiej ze swoich wizyt w Wietnamie i podczas życia w tym kraju?

To jest po prostu niesamowite, ile można smacznych potraw w Wietnamie zjeść, popijając takim wietnamskim piwem Bia Hoi, takim świeżym piwem, które jest dosyć słabe, ale bardzo smaczne, a w Europie raczej nie da się go kupić.

Warto też włączyć subskrypcję Brzmienia Świata, żeby nie przegapić nowości, ponieważ co tydzień przygotowuję dla Was nową rozmowę, a raz w miesiącu słuchowisko.

A wszystko to dzięki hojności słuchaczy.