Mentionsy

Brzmienie Świata z lotu Drozda
01.11.2025 06:00

#276 - O dyni, trzech siostrach i krwawym cukrze (gość: Wojciech Doroszewicz)

Wśród niezliczonych roślin, które nas otaczają, część nadaje się do jedzenia. Jedynie garstka z nich zapisała się w historii. Nie tylko żywiły świat, ale też radykalnie go zmieniły, wpływając na życie setek, a czasem wręcz miliardów ludzi. Rośliny te podróżowały pomiędzy kontynentami, były przyczyną wojen, masowych migracji oraz kształtowania się kultury i zwyczajów niejednego społeczeństwa. Jedna z tych roślin jest dynia, nieodmiennie kojarzona jest z Halloween, chociaż jej korzenie sięgają znacznie głębiej w mrok dawnych dziejów.


(00:00:00) Powitanie

(00:00:52) Rozmowa

(00:59:12) Podziękowania


Wszystkie głosy, które usłyszycie w tym odcinku należą do fizycznych, rzeczywiście istniejących osób i nie zostały wygenerowane maszynowo przez algorytmy. 


✅ Wspieraj Brzmienie Świata na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ https://patronite.pl/brzmienie-swiata⁠⁠⁠⁠

🔔 Zasubskrybuj kanał: https://youtube.com/@BrzmienieSwiata?sub_confirmation=1

🎧 Posłuchaj na innych platformach: https://ffm.bio/brzmienieswiata

 

Instagram: https://instagram.com/brzmienieswiata

Facebook: https://facebook.com/brzmienieswiata

X: https://x.com/paweldrozdradio

WWW: https://paweldrozd.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 39 wyników dla "de Soto"

Zacznijmy od warzywa, które ewidentnie moim zdaniem jest królową jesieni.

Tak jest moje zdanie, no bo jesienią dynia króluje na pewno na moim stole, bo w każdej postaci można ją jeść i w formie obiadu pełnowartościowego w kilku co najmniej wariantach i jeszcze deserów.

Tak, zdecydowanie.

Dynie są bardzo ważnymi roślinami także z tego względu, że musimy pamiętać, że to nie jest tylko ten owoc, który jest zjadany, rzeczywiście bardzo pożywny, bogaty w mikroelementy, bogaty w witaminy, to jest naprawdę bardzo takie pożywne warzywo, a przede wszystkim jest bardzo wydajne, no bo ta roślina produkuje ogromne owoce i produkuje ich bardzo dużo.

Ale musimy pamiętać o tym, że dynia to nie tylko owoc, ale też przede wszystkim wykorzystujemy przecież jej nasiona.

Ukrydza jest też takim przykładem rośliny.

Bo jest to roślina, która owszem wymaga cieplejszego klimatu, ale idealny dla niej jest klimat południowej Europy.

Ale beneficjentami tego odkrycia, czy może przywiezienia kukurydzy do Europy były przede wszystkim te masy ludzkie, które nie miały za dużo gotówki może w ten sposób, prawda?

To było jedzenie, nie mówisz o samej kukurydzy, tylko o mące kukurydzianej przede wszystkim, to było jedzenie biedote.

W związku z tym była epidemia pelagry, czyli generalnie rodzaju anemii, która sięgała setek tysięcy ludzi w Europie na przestrzeni kilku wieków, kiedy ta kukurydza do Europy trafiła.

Tak, bardzo ważnym elementem właśnie w przygotowaniu mąki kukurydzianej jest dodanie wapna, który raz, że daje wapń, którego w Ameryce amerykańskiej, tej prekolumbijskiej diecie brakowało, bo musimy pamiętać, że nie mieliśmy żadnych zwierząt, które były hodowane dla mleka chociażby, więc to było jedno z ważniejszych źródeł wapń.

Zresztą z pierwszych opisów, chociażby de Soto, który opłynął Zatokę Meksykańską, on opisywał właśnie spore społeczności, czy nawet w cudzysłowie miasta, które nad tą Zatoką Meksykańską na południu dzisiejszych Stanów Zjednoczonych zobaczyli.

Tak, ale wapno też pozwalało przede wszystkim w łatwiejszy sposób łączyć mąkę kukurydzianą

Przypuszczam, że to był pewien rodzaju przypadek, ale często te przypadki są związane z tym, że czegoś nam brakuje, więc zwierzęta też od czasu do czasu przecież żywią się różnymi minerałami, jedząc ziemię.

Przecież słynne chociażby papugi ary przylatują nad takie urwiska nad rzekami w lasach deszczowych w Ameryce.

Jedzą środek na niestrawność.

ciecierzyca, soczewica, bób, to są nasze, z naszej części świata, bo w każdej części, w każdym miejscu, tym centrum udowodnienia roślin takie rośliny były, no bo po pierwsze są bardzo bogate w białko, ale też właśnie mają bardzo dużą grupę brakujących nam składników, które są ważne w naszej diecie.

Jeszcze jedna roślina żywieniowa, bardzo istotna, bardziej w Ameryce Południowej ewidentnie, bo wcześniej omawialiśmy głównie Amerykę Środkową i Północną, maniok.

Zresztą jeden z gatunków manioku, maniok kauczukodajny, był wykorzystywany w podobny sposób jak kauczuk.

To znaczy roślina, która już może bliżej jest jej do kukurydzy, przynajmniej wyglądem?

Wyglądem trochę tak, no bo to też jest ogromna trawa.

Większość potrzeb powoli rosnącego tego zapotrzebowania na cukier zaspokajały pierwsze uprawy Europejczyków w basenie Morza Śródziemnego, ale to była główna uprawa chociażby na Maderze czy na Wyspach Kanaryjskich.

Kolonie zaczęły coraz więcej być eksploatowane i z każdej kolonii trzeba było coś mieć.

Teraz oczywiście przesadziłem, bo jeden kilogram to oczywiście nie przekładał się na jedno życie, ale kilkaset kilogramów później ta masa cukru zmieniała się.

Takim przykładem chociażby jest Haiti, który jest przecież krajem, który chociaż jest pierwszym niepodległym krajem na Karaibach, to jest krajem, który od dziesiątek lat jest uważany za najbiedniejszy kraj

jest w permanentnym kryzysie, chociaż to chyba jest właściwie permanentna katastrofa, nie jest w stanie jakby funkcjonować jako jeden organizm.

Tak, jest takie podejrzenie, że to wszystko było jakoś ukartowane.

To jest jeden z takich pierwszych ważnych kroków, przejęcie Kuby.

Przede wszystkim roślina azjatycka stamtąd pochodzi.

No tak, zdecydowanie.

W Peru przecież był prezydent japońskiego pochodzenia przez długi czas.

Kukurydza została oczywiście w wielu miejscach, ale szczególnie w takich biednych społecznościach, w Antach, gdzie ludzie nie mają na przykład własnej kukurydzy, nie uprawiają jej, to ryż zdecydowanie będzie na pierwszym miejscu.

która bywa uprawiana jako, że jest troszeczkę mniej wymagająca, jeżeli chodzi o tą wodę przede wszystkim, no bo ryżu nie można uprawiać bez wody.

Zresztą też przede wszystkim poszukiwano także właśnie takich odmian ryżu, które będą produkowały tych nasion jeszcze więcej, czyli będą dawały plony dwa czy trzy razy w roku.

W wariancie obiadowym czy deserowym?

Tak, ja bardzo lubię tę dynię figolistną, więc to jest jeden z moich ulubionych dżemów.

Ogórek też jest owocem, tylko wykorzystujemy go bardziej jak warzywo, no bo tutaj pod względem takim kulatnym owoc to jest to, co jest słodkie, prawda?

Jeszcze deser można zrobić z dyni, co?

Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy dołączyli do zbiórki na rzecz brzmienia świata na patronite.pl.

0:00
0:00