Mentionsy

Podcast Ojca Jakuba Waszkowiaka na temat Pisma Świętego.

Dzisiaj, moi drodzy, mamy Święto Trzech Króli, dlatego też chciałbym Wam przybliżyć te postacie.

Zauważcie, że już sama nazwa rodzi pewne zakłopotanie, ponieważ mówimy albo o trzech królach, albo o trzech magach, czy mędrcach.

W teście greckim, w Ewangelii Mateusza, albo tylko i wyłącznie w Ewangelii Mateusza są oni wspomniani, bo mamy dwie Ewangelie dzieciństwa, Mateusza i Łukasza.

To w Ewangelii Łukasza nie ma o nich ani słowa, natomiast mamy w drugim rozdziale Ewangelii Mateusza wspomniane, że przybywają oni

do Jerozolimy, do Heroda Wielkiego, ponieważ chcą oddać pokłon Mesjaszowi, który się narodził.

I mamy w tekście napisane magoi, czyli magos w liczbie pojedynczej.

Ja to spróbuję wyjaśnić w odniesieniu do regionu, z którego oni najprawdopodobniej przybyli, dlatego że jest napisane tylko, że przybyli ze wschodu i są takie trzy najbardziej popularne propozycje, że albo z Persji, albo z Babilonii, albo z Arabii.

I ta pierwsza propozycja, że przybywają z Persji, odnosi się właśnie do tego słowa po grecku, magoi, które może pochodzić od staroperskiego słowa magu.

Wiemy, że Herodot, to był historyk starożytny z V wieku przed Chrystusem, przypisuje ten tytuł kapłanom perskim, którzy zajmowali się interpretacją snów i zjawisk kosmicznych.

I podobnie rozumieją to słowo ci, którzy uważają, że oni pochodzili z Babilonii, ponieważ nawiązują do Księgi Daniela, gdzie w drugim rozdziale jest napisane, że król Nabuchodonozor, król babiloński oczywiście, który miał syn proroczy, a którego nie rozumiał, przywołuje właśnie Magoj.

Ciekawe, bo w Biblii Tysiąclecia to słowo zostało przetłumaczone jako tłumacze snów.

co by się zgadzało właśnie z tym rozumieniem perskim magów, czyli kapłanów perskich, którzy zajmowali się m.in.

I w tym wypadku najlepsze tłumaczenie by było mędrcy w odniesieniu do tego słowa, ponieważ były to osoby wykształcone, co nie było wcale powszechne w tamtym czasie.

Ale wiemy też, że jak to proponuje m.in.

Justyn, męczennik z II wieku, on uważa, że oni przybywają z Arabii, czyli że są to Nabatejczycy.

Wiemy, że oni interesowali się astronomią, czego dowodem są liczne znaki zodiaku odkryte w miejscowości Ettanur.

A zatem mamy te trzy regiony, które wskazują nam na miejsce, z którego przybyli ci trzej mędrcy.

Ta nazwa królowie, ona się bierze m.in.

z tego, że niektórzy...

znaleźli takie fragmenty w Piśmie Świętym, w Starym Testamencie, które w odniesieniu do Mesjasza wspominają o darach, które zostaną mu złożone.

I tutaj przede wszystkim to jest psalm 72, to jest psalm mesjański.

I tam znajdujemy takie słowa, królowie Tarszisz i Wysp przyniosą dary, królowie Szeby i Saby złożą daninę i oddadzą mu pokłon wszyscy królowie.

O niej wspomina też Księga Jonasza.

Szeby i sawy znowu znajdują się w Afryce, więc też niektórzy uważają, że może z Afryki.

I też w Księdze Izajasza mamy taki fragment.

I pójdą narody do Twojego światła, królowie do blasku Twojego wschodu.

Wszyscy oni przebędą ze saby, zaufiarując złoto i kadzidło.

To jest Księga Izajasza, 60 rozdział.

W odniesieniu do tego tekstu mamy trzech królów, choć wiemy, że ta tradycja związana z trzema królami, ona przede wszystkim będzie...

taka bardzo rozpowszechniona od XII wieku, kiedy zrodził się kult relikwii Trzech Króli.

A kolejna sprawa to imiona tych Trzech Króli, które są tak naprawdę późnym dodatkiem, bo Kacper, Baltazar i Melchior

To dopiero IX wiek się rozpowszechnia te imiona.

Czytałem wyjaśnienie pewnego biblisty, który w mojej ocenie bardzo ciekawie to wyjaśnia, że ta nazwa Kacper, Baltazar i Melchior odnoszą się do...

trzech wyrazów w języku greckim i hebrajskim, które odnoszą się do władców po prostu, bo po grecku cesarz to kajsar, który by się odnosił do Kacpra, król to bazyleos, który by się odnosił do Baltazara, a po hebrajsku król to melech, czyli Merchior.

Czyli mamy tak naprawdę w tych...

imionach przypisanych tym trzem postaciom, Kacper, Baltazar i Melchior, po prostu trzy słowa, które wskazują na trzech władców.

W zasadzie na drzwiach powinniśmy pisać C plus M plus B i datę, ponieważ jest to skrót od słów Chrystus Mancione Benedica, czyli Chrystus pobogosławi to mieszkanie.

Ale wiemy, że w polskiej tradycji bardzo często piszemy K plus M plus B, odnosząc się do tych

Nie jest to żadnym grzechem, bo najważniejsze jest błogosławieństwo, a te litery po prostu mają charakter symboliczny, ale to tylko tak chciałem nadmienić.

Wiemy, że niekiedy mówi się o tym, że pochodzili oni z trzech różnych kontynentów.

że w sztuce sakralnej pojawiają się oni jako trzy postacie o trzech kolorach skóry.

Jeden jest biały, jeden ma czarny kolor skóry, a inny ma znowuż taki, powiedzmy sobie, coś pośrednio, jakiś mulat i stąd też się wzięły

wzięła ta tradycja, że są to trzy osoby pochodzące z trzech różnych kontynentów.

Legenda, która nawiązuje do sztuki sakralnej.

Nie wiemy, ilu było tych mędrców, czy tak tradycja nam wskazuje królów.

Mira, kadzidło i złoto.

Jako pierwszy mówię o tej liczbie Orygenes, to na przełomie II-III wieku.

Ale wiemy, że w różnych innych pismach pojawiają się nie tylko trzech, ale i sześciu, ale nawet dwunastu.

Niektórzy sobie tak wyobrażają, że następnego dnia, albo może jakieś dwa tygodnie później, że oni przybywają do groty.

Oni przybywają, jak jest napisane w Ewangelii Mateusza, do domu, do ojkos.

Bo rzeczywiście zakładamy, iż musiał mieć św.

Józef jakąś posiadłość w Betlejem.

Nawet jest dzisiaj kościół św.

Józefa niedaleko Groty Mlecznej w Betlejem, który wskazuje na miejsce, gdzie on miał dom.

Dlatego, że kiedy był spis ludności, każdy musiał się udać na to miejsce, gdzie miał jakąś posiadłość.

I dlatego tutaj zakładamy, że on przebywał z Maryją do miejsca, gdzie miał swoją posiadłość.

I najprawdopodobniej mędrcy przebywają po około dwóch latach.

Wnioskujemy tak z tekstu Ewangelii Mateusza, że Herod, który już był starszym panem, miał około 70 lat.

Jak się dowiedział, że Mesjasz się urodzi, czyli nowy władca, w nim to pracowało i po pewnym czasie pewnie nie wytrzymał psychicznie.

I jak wiemy, on wytracił nawet część swojej rodziny w trosce o swoją władzę.

Więc tutaj też się posunął do czegoś szalonego, bo jak jest napisane, posłał oprawców do Betlejem i całej okolicy i kazał pozabijać wszystkich chłopców w wieku do lat dwóch stosownie do czasu, o którym się dowiedział od mędrców.

Stosownie do czasu, o którym się dowiedział od mędrców, że skoro do dwóch lat

No to czyli minęły gdzieś dwa lata, chociaż niektórzy zakładają, że pewnie rok minął, bo pewnie z hakiem, że tak powiem, sobie założył, żeby wytracić konkurencję, która rzeczywiście Jezus nie był żadną konkurencją dla Niego, bo my wiemy, że cztery lata później umiera Herod Wielki, więc po prostu to było szaleństwo, ale ten człowiek już po prostu stracił kontakt chyba z rzeczywistością.

W każdym razie oni przybywają znacznie później do Betlejem,

Na koniec trzeba też wyjaśnić, jakie znaczenie ma w Ewangelii Mateusza to wydarzenie związane z mędrcami.

Pamiętajmy, że Mateusz był Żydem, który przyjął Jezusa jako Mesjasza.

I jego Ewangelia jest napisana jako jedyna nie po grecku, ale po aramejsku lub po hebrajsku, ale prawdopodobnie po aramejsku, bo nie mamy oryginału, mamy tylko kopię.

I Mateusz ma najwięcej cytatów ze Starego Testamentu spośród wszystkich Ewangelii właśnie w tym celu, żeby przekonać tych swoich rodaków, że...

Jezus jest Mesjaszem, na którego czekacie.

I to wydarzenie z tymi mędrcami jest pewnym wyrzutem ze strony Mateusza, że zobaczcie, poganie przybywają z daleka, oddają hołd Mesjaszowi, bo rozpoznają, że przybył oto Mesjasz, a wy tu na miejscu, czekając na Niego, nie dostrzegliście tego.

Tak bym chciał powiedzieć, jakże wielka jest wasza ślepota duchowa, że nie rozpoznaliście Mesjasza, na którego czekamy od wieków.

który mówi też o tym, że Jezus nie urodził się tylko dla Żydów.

On jest dla wszystkich ludzi.

Jezus przychodzi, żeby odkupić każdego człowieka.

Wszystkich bardzo serdecznie pozdrawiam.